K
%
I
CATALOGUE
DES LIVRES
D E F E U M. LE DUC DE LA VALLIERE,
PREMIERE PARTIE.
CATALOGUE
DES LIVRES DE LA BIBLIOTHEQUE
D E F E U
M. LE DUC DE LA VALLIERE. PREMIERE PARTIE
Contenant les Manufcrits , les premières Éditions, les Livres imprimés fur vélin & fur grand papier, les Livres rares, & pré- cieux par leur belle confervation , les Livres d'Eftampes , &c. dont la Vente fe fera dans les premiers jours du mois de Dé- cembre 1783.
Par Guillaume de Bure, fils aîné. TOME SECOND.
A PARI S, ^x
Chez Guillaume de Bure fils a î n é > Libraire , Quai des Auguftins. M. D C C. L X X X I I I.
i tw* %?^W tilt §
CATALOGU E
DES LIVRES
DE LA BIBLIOTHEQUE DE FEU M. LE DUC
DE LA VALLIERE.
PREMIERE PARTIE.
BELLES-LETTRES.
Introduction à l'Etude des Belles- Lettres.
1 M ° JL/ E ^a manière d'enfeigner & d'étudier les belles-lettres, par rapport à l'efprit & au cœur. Par M. Charles Rollin. Paris 3 Veuve Efîienne, 1740. i vol. in 4. G. P. m. r.
Tome IL A
2 BELLES-LETTRES.
Grammaires & Dictionnaires des Langues Orientales,
xi 51 Linguarum duodecim characteribus diffé- rentium alphabetum. auctore Guillelmo Pof- tello. Parijîis , Lefcuier , 1 5 5 8. in 4. m. bl. 1. r.
2152 Grammarica hebraica & chaldaica, ex optimis, qux hactenus prodierunt, nova facilique mé- thode» concinnara. auctore Domno Petro Guarin. Luttât Parijiorum , Jacobus Colombat, 1714. 2 vol. in 4. G. P. v.f,
2155 Lexicon hebraicum 8c chaldaïo-biblicum , auctore Domno Petro Guarin Parïjïis , Jac. Franc. Collombat, 1746. 2 vol. in 4. G. P. v. £
2154 Lexicon chaldaicum , auctore Eliia Levita. lfn& j 1 5 41 . in fol. v. f.
2155 Jacobi Golii lexicon arabico-latinum , con- textum ex probatioribus orientis lexicographis. Lugduni Batavorum , Typis Bon. & Abrahami El^eviriorum. 1 6 5 3. in fol. v. f.
Grammaires & Dictionnaires Grecs.
2 1 5 6 Thefaurus Cornucopix & Horti Adonidis. grascè. five collectio veterum grammaticorum graecomm , digefta per ordinem litterarum per Guarinum Camertem , Carolum Anrenoreum; nec fine adjumento Ôc confilio Angeli Politiani j
BELLES-LETTRES. j
exrecoanitione Aldi Romani, qui multaaddidit, plurima immuta vit, adjuvante Urfeano Bolzano. Venetïis , in domo Aldi Romani , 1496. in fol. m. r. Première Edition.
2157 Theodori Introductiva: Grammatices Ii- bri IV. Ejufdemde menfibus opufculum. Apollor nii gtammatici de conftructione libti IV. Hero- dianusde numeris.(Gra2cè, ex recenfioneAldi.) Venetïis , in ^Edibus Aldi , 1 495. in fol. m. r.
Première Edition.
2158 Thomas Magiftri per alphabetum , hoc eft elementorum ordinem Attici eloquii, elegantiae quibus approbatiffimi prifeorum un" funt. atque non nulke circa eandem annotationes 8c difFe- rentiae. (Grœcè.) Rom<z , per Z achariam Caliergi, 1 5 15.n1 8. v. f.
2159 Guarini Erotemata (id eft Erotemata Emanue- lis Chryfolorae in compendium redacta ) cum multis additamentis , & cum commentariis lati- nis. (cum praefatione Joannis Mariae Tricaelii, ÔC altéra PonticiViruhii ad Ant.Vicecomitem.acce- dit vita Chryfoloras , per eumdem Ponticum Vi- runium. ) Ferrariœ , per Joannem Ma^ochum y 1 509. in 8. m. bL
Très rare.
2160 Erotemata Chryfolone. De anomalis verbis.
Ai
4 BELLES-LETTRES.
De formatione temporum ex libro Chalcondylae. Quartns Gazae de Conftruclnone. De Encliticis. Sententia: monoftichi ex variis poetis. Dionyfius de fini orbis ( hxc omnia grarcè. ex recenflone Aldi Manutii.) Vemtiis3 in JEdibus Aldi, 1 5 1 z. in 8. m. r. Imprimé sur vélin.
i\6i Joannis Tortelii Arretini commentariorum grammaticorum de orthographia di&ionum è grascis tractarum opus. V"i6enti& , per Stepha- num Koblinger> 1 479. in fol. m. r.
On trouve au re&o de l'avant-dernier feuillet la foufcrip- cription fuivante imprimée en lettres capitales : Ioannis Tortellii Arretini commentariorum grammatico- rum de orthographia diclionum e graecis traclarum opus per Stephanum Koblinger viennenfem vicentiae accuratif- Jime imprejfum idibus ianuariis millefimo quadrigente- Jîmo feptuagejîmo nono.
Au verfo de ce feuillet , & fur le recto du dernier , il y a une pièce de z6 vers en l'honneur du premier Imprimeur.
z 1 61 De FcenicLim literis , feu de prifeo latins 6c gnxcx lingue charactere , ejufque antiquiffima origine <k ufii , commentatiuncula , Guillielmo Poftello authore. Parijiis , Vivant Gaulthcrot > 1 5 52. in 8. m. r.
2 1 6 3 Le Jardin des Racines grecques } mifes en vers françois. ( Par Meilleurs de Porc-Royal.) Paris, Pierre le Petit , 1 664. m 1 z. m. r. doub. m. 1. r.
BELLES-LETTRES. 5
2 1 64 JuliiPollucis Onomafticon , (graecè, ex recen- fione Aldi Manutii. ) Venetiis , apud Aldum , 1 502. in fol. m. bl.
2 1 £5 Julii Pollucis Onomafticum grazcè & latine, cum notis ( variorum , ) ex recenfione Tiberii Hemfterhuis. AmfieUdami , ex Officina Wetjle- nianay 1706. 2 vol. in fol. G. P. vel.
21 66 Dictionarium gracum copiofifïimum fecun- dum ordinem alphabeti cum interpretatione latina. Cyrilli opufculum de Diclionibus. Am- monius de differentia dictionum (graecè & latine, ftudio Aldi Manutii.) Venetiis^ in jEdibus Aldi Manutii , 1 497. in fol. m. r.
2 1 6-j Hefychii Lexicon Gra;cè , cum notis vario- rum , ex recenfione &c cum animadverfîonibus Se notis Joannis Alberti. Lugduni Batavorum , Samuel Luchtmans j 1746. 2. vol. in fol. G. P. v.f.
2 1 6$ Suida; Lexicon , Gracè cura Demetrii Chal- condyli. Mediolani , impenfa & dexteritate D. Demetrii Chalchondyli , Joannis Bijfoli , Bene- dicli Mangii Carpenjium , 1 499. in fol. m. r. Première Edition.
2 1 69 Suida; Lexicon gra;cè-&: latine ex recenfione Se cum notis Ludolphi Kufteri. Cantabrigid, , Typis Academicis ,1705.3 vol. in fol. G. P. v f.
2170 Joannis Craftoni Placentini Carmelitani,
6 BELLES-LETTRES.
Lexicon greco-latinum , ex recenfione & cum praefatione Boni Accurili Pifani , Joanni Fran- cifco Turriano ducali quœftori. ( Mediolani , circa 1480. ) in fol. cuir de Rulîle.
Cette Edition, fans chiffres ni réclames, mais avec /îgnarutes , a certainement vu le jour à Milan , où Bonus Accurjtus faifoit imprimer tous les Ouvrages qu'il donnoir. Les caractères , tant grecs que romains , en font femblables à ceux de l'Edition des Fables d'Efope, imprimées par les foins du même Auteur.
Il eft bon de remarquer que les caractères romains feule- ment 9 employés dans le Pfeautier Grec exécuté à Milan en i48r > Se les caractères grecs de VHomere imprimé à Florence en 1488 , par Bernardus Nerlius , refîemblent parfaitement à ceux de cette Edition du Lexique de Crafton.
2171 Thefaurus graecae lingual , ab Henrico Ste- phano conftruc~bus. ( Genev& ) apud H. Stepha- num , 1 571. 4 vol. in fol. G P. m r.
2171 GlofTaria duo , è finu vetuftatis erutarad utriufque linguas cognitionem & locupletatio- nem perutilia. comment. H. Scephani. (Genev<t) H. Stephanus , 1 5 7 5 . in fol. m. r.
n 75 Etymologicum Magnum Grxcum , graecè > editum fumptibus Nicolai Blafti Cretenfîs ; cum prœfatione gnecâ Marci Mufuri & duobus epi- grammatibus unâ Marci Mufuri , altéra Joannis Gregoropuli, Cretenfîs. Venetiis, 1499. in fol. m. r. Première Edition.
BELLES-LETTRES. 7
Grammaires & Dictionnaires de la Langue Latine.
1 1 74 Marcus Terentius Varro de lingua latina. in fol. m. r.
Edition fans chiffres, réclames ni fîgnatures , à longue lignes, au nombre de 35 fur les pages qui font entières, Le titre énoncé ci-de(Ius fe trouve dans le haut du premier feuillet , imprimé en lettres capitales , de grandeurs inégale?. La première page contient 33 lignes, fans y comprendic celle du titre. Au verfo du trente-quatrième feuillet il y a cette fbufcription : <E De origine Latine lingue ad .M. Tullium Cicérone hac-
tenus dijf. . . .
Le refte du mot eft effacé.
Le feuillet luivant commence par deux lignes, dont la première eft imprimée en lettres capitales inégales. <T .M. T. Varronis Analogie Lib. I.
Et au bas du j 8e & dernier feuillet on lit : Finis eius quod inuenitur Marci Varronis.
Cette Edition paroît avoir été exécutée, à Rome par Georgius Sachfel de Reichenbal & Barth Golck de Hoherm bart y car le caractère eft fcmblable à celui de l'Edition des Taradoxa fuper Juvena/em , fortie de leurs preiîes en 147."
Ces deux Aniftes ont très peu imprimé } on ne connoît jufqu'à préfent que trois de leurs Edicions., y compiis celle- ci, dont L'exiftence foit certaine.
1175 M. T. Varronis de lingua latina libri qui extant , cum additionibus fragments ejufdem , itudio Pomponii , deinde Francifci Rhollan-
% BELLES-LETTRES.
delli Trivifani. Parma , 1480 , tertio idus De- cembris. in fol. m. r.
Les caractères reiîemblent à ceux de Tortilla 3 qui impri- moit à Parme.
2.176 Sexti Pompeii Fefti de verborum fîgnifica- tione liber. Mcdiolani , [Ant. Zarothus, ) tertio nonas Augujias. 1 47 1* in 4. m. r. Pkemiere Edition.
4177 Sexti Pompeii Fefti collectanea prifeorum verborum. Rom& , Joannes Reynhardus de Enyngen , 1 47 5 . in fol. m. r.
Le Volume commence par le texte ; à la fin il y a cette foufeription :
ColLectanea Arrogantiffimi Pompei Fefii. Prifcifq$ verbis
jimulgataa lokane Reynhard. de Enffigen. Conflantien.
Imprejfa Rome Sub Sixto. IIII. Ponte. Maxi. Anno fed
nedum falutis eiufdem. Abfoluta faluberrime extiteranc.
A.D.M. .LXXV. CalencT vero Oclobr.
Au verfo de ce dernier feuillet eft le regiftre.
2178 Sex. Pompeii Fefti &: Mar. Verrii Flacci de verborum îigniiîcatione libri XX. notis ôc emen- darionibus illuftravit Andréas Dacerius , in ufum Delphini. Luteti& Parijiorum , Lambertus Roulland , 1 68 1 . in 4. v. f.
2179 Deux Planches de bois fort anciennes qui ont fervi à imprimer un Donat , de format in 4. Elles font chacune dans un étui de m. r.
Voici de quelle manière M. le Baron Heiniken rend
compte
m Dîato&ûfjîîîfifaîîmî'
$ mcùtv$kt. mtnrMut
unum^ofmûiaujfaa^
:a&î0roî»<0U(ïfcaîu$
aut rnir
in:0iamni0^
4
Duo :
iîtionear
aduerfu mîww m. ajmtL ante, erçr iô.nrra.nrriî,nrca.fatr^ ga nrer;mtra:înfmàmta;0!i pr p't jjrer^m.îJo^tran^ v tra p ;ûipm.nmtfr.u%,frro$;> penes iîiinmnemKîlîiparmH apud V1mrf r0f$.aîiufr0îmimniî cos. "si<fjti*af0m.nrmuîrtna^> circa telf0ntral)0ltr0^r0ajjui> quos. e (mnm00 ;mtfrnawr0.m*
tra merj^^g mFfamaff|{IJÎt,
aug^0nrmbmîa!.guan«nti p^d^trroîfnpw ftîîtnfa.
Page gra ** V _
Elle contien T
toutes les E<
Car. de M. de la Val. T. II. p. 8.
Prepofitio quid eft ? Pars ora- tionis que prepofita alijs par- tibus orationis fignirlcationem earum aut complet, aut mutât.
aut minuit. Prepofitioni quot accidunt?
Unum. Quid ? Cafus tantum. Quotcafus?
Duo : Qui ? Accufatiuus et ablatiuus. Da prepo-
litiones accufatiui cafus : ut ad. apud. ante.
aduerfuin. cis. citra. circum. circa. contra, erga. extra, inter. intra. infra. iuxta ob. pone. per. prope. propter. fecundum. poft. trans. vitra, prêter, fupra. circiter. vfque. fecus. pênes. Quomodo dicimus enim ? Ad patrem. apud villam. ante edes. aduerfum inimi- cos. cis renum. citra forum, circum vicinos circa templum. contra hoftes. erga propin- quos. extra terminos. inter naues. in- tra menia. infra rectum, iuxta macellum. ob augurium. pone tribunal, per parietem prope feneftram. propter difciplinam. fecundum fo-
Page gravdc fur bois, dune Edition de la Crammaiic Latine ÎJElius Donatus. Elle contient le commencement du Chapitre de la Prépofmon , tel qu'il k tiouvc dans toutes les Editions que l'on a faites de l'Ouvrage de "
ftepote qui&f ity^arfou rlottis qur ppofim mj$jât riima ojatoîeôpjfimtîmî^ )tm aurraînjîïit. aunuarar autminuit^fpsîrmoiituoramiinr ^roi?.<8tmtftaûs0 ti\uQwaifo& îDiw:Om*?lriïô iaMni6.33appc <* îutonrô actîrafuorutaîî. apuîi. ante 3î5Hrrrun!.no.nrra.àrriî.nrfa.forr^ fr{ra.rrtm.inrer;«îtra:mfm;ui]tta tfr
ulrra.p2firr.fn>îja.arnrfr.u^û,ni0;. pmro.Quô niriimie t maffia parmu aput mila.anrr t &f$.aimrrfum îmnft nra.nD rrinlntrafom. frriitftàno*, firfatfmplû.ronfralioto.frtra^!!^ jpî00.fHratfnnma0;mtfrnaur0;uî* trarafnîajnfratfffiuurfatnarrihiin iïiiasî0îîral4î0nftnJîimal.gpanffliîi jpt fmfftrâ.<îptrroi(irolin»î frêmfo'
Et pbrai florrainur tionniirnoo » ceantui. itrotwttitttiiiuHttiBU' ie. Et pirrr00fraîîîur0afrtîîîîî0^
docentor>}ffiltll!0 1Î1000 tîttîp0K prefenti cttîXïtd MîîpîTflïttf Utllî^ docerer cf f 1Î0 Uf I ÎJ0nTftT t®(?YP
mr. Etilitrruiinam.îJ0fFrflîïur doceremi0frrmf.^rfrrir0 prrfc cto et piorfrfto mutant mmte tP
fem vel 0 fflÏ0 UflfUlflf 0 fflftUf
fuife i!raliîrrutînamii0fîtffl^ mm rOrtie url finflfru* ïï ntjjîmiro ufinam Dcmr ;rl00ftarrî0fraf.€tpiv damur 00mmiiîiî &rranf
mus vel efTent ve! ar docea
vtinam Coniunc
Page gravéi Le paflage du ks différentes
Cit. de M. de la Val. T. II. p. 8.
Et pluraliter doceamur docemini do- ceantur. Futuro docetor tu docetor il- le. Et pluraliter doceamur doceminor docentor. Optaciuo modo cempore prefenci et preterito imperfecto vtinam docerer docereris vel docerere docere- tur. Et pluraliter vtinam. doceremur doceremini docerentur. Preterito perfe- cto et plufquamperfecto vtinam doctus ef- fem vel fuiuem eiîes vel ruines eiïet vel fuiflet. Et pluraliter vtinam docti efle- mus vel fuiffemus efletis vel fuifletis eflent vel fuiirent. Futuro vtinam doce- ar docearis vel doceare doceatur. Et pluraliter vtinam doceamur doceamini doceantur. Coniunctiuo modo tempore prefenti
Pane gravc-c fut bois, d'une Edition de la Grammaire Latine à'Xlius Doi le paîlige du Chapitre de la Conjugaifon quelle contient , cil tel qu'il fe trouv les différentes Editions qm ont été faites de cette Grammaire.
♦
<£f pluraïttrrtwrramur îtamtnni m » franmr.jfimirouomm tuDomrcu*- Ir.&pIurdlutrUûrrniiiurDomiimo* &0rrnro*.<0ptatui0 111000 trmpmf p?rrnm f f p:f rrntD imprrfttto mmas, xiorrrrr ocrrrrrio url DMWt torrrr> mr iErpUiralitrr unirant. uoïrrfmm* aofrrrniini norrrmf .DS?r tmro pr rfr rm rf plnfniptfrfto unnam îomie \P rnn url fuuTrin rlTrô url finïTre rifirt uf ftiiflrf.€fpIurahîrrutî!îafn00frîffl*r> mue ur 1 faillir mm f Jimo url finflhœ rflrnf url fuîflrnt jfimiro unnam aernr arD0min0UflD0frarfîorraf.€rplV utinai 11 uorramur norrnmiiit corranf Conuinmuo mutro tmiputf jarfran
C
BELLES-LETTRES 9
compte de ces deux morceaux curieux d'antiquité dans Ton Idée générale d'une collection complète d'ejîampes , p. 157 & fuiv.
«* J'ai trouvé chez M. Morand, de l'Académie des Scien- m ces & des Arts , à Paris , deux planches de bois fort an- s» ciennes d'un Donat. J'étois informé déjà de leur exiftence j »> elles font de la grandeur in 4. La première contient vingt as lignes , dont j'ai fait copier exactement les cinq premières « qu'on trouve ci-joint fous le N' 1. L'autre planche n'a sa que feize lignes. M. Foucault ,, Confeiller d'Etat, quiétoit •s très curieux d'antiquités , en avoit fait l'acquifition en 33 Allemagne. Après la mort de M. Foucault ces deux pian- »> ches paflerent à M. le Préfident de Maifons ; de là à M. sa du Fay, fils de celui qui poffédoit cette belle Bibliothèque, 33 dont le Catalogue eft imprimé. Enfin M. Morand en effc 33 devenu polfefleur. M. Meerman pbflede pareillement une 33 planche de même Donat , qui vient de la Bibliothèque » de M. Huber à Baie 5 mais elle eft calîée par la 33 vieillelTe.
s» Quand on examine ces lettres on les trouve jufrement 33 de même type ou deflln que celui delà Bible que je nomme 33 la première , & dont je parlerai dans un autre endroit; 33 elles font encore femblables à celui du Pfautier de 1457 , » quoiqu'elles ne fbient pas de la même grandeur.
*> Je crois que ces tables font du livre que le Chroniqueur 33 de Cologne , appelle un Donat , & que Tritheme nomme 33 un Catholicon , ( livre univerfel ) ce qu'on a confondu 33 enfuite avec le grand Ouvrage intitulé : Catholicon 33 Januenfis. C'eft toujours l'ouvrage d'un Graveur en bois 33 dont s'eft fervi celui qui a voulu imprimer Se publier cette 33 Grammaire.
On remarque dans l'une de ces deux planches gravées en bois, dont nous avons fait tirer des épreuves pour Tome IL B
îo BELLES-LETTRES.
joindre ici au Catalogue , la lettre C. au bas de la page. Cette lettre qui a certainement fervi pour rafTemblage des feuillets, prouve cjue l'ufage des lignatures dans les livres imprimés eft plus ancien qu'ouïe penfe , & que ce n'eft pas pareeque les Imprimeurs ignoroient cet ufage, qu'ils ne l'ont mis en pratique qu'alTez tard. Schoyffer même , fuivant l'Auteur d'une dijfertation fur les figna- zures t imprimée dans l'cfprit des Journaux du mois de Mai 1781 , nes'enfervoit pas dans un temps qu'elles croient employées par la plupart des Imprimeurs de l'Europe. 21S0 Donatus ( arte granîmaricus homini in fui ipfîus cognitionem per allegoriam tradudtus ) Venerabilis Magilri Johannis Gerfon. Impref- fus cïrea 1 476. in fol. goth. v. f. d. f. tr. Edition fans chiffres » réclames ni fîgnatures , exécutée à longues lignes , au nombre de ji fur les pages qui font entières. Les caractères font femblables à ceux dont s'eft; fervi Frédéric Creufrner pour imprimer en 1477, à Nu- remberg , Radicalîs Atteftatio annoncé ci - devant
N° 816.
Le Volume qui confifte en 7 feuillets commence ainfî au redlo du premier. Jncipit donatus Venerabilis Magijiri Johannis Gerfon Ca-
cellarij Varifienfis. 2181 Prifcianus de o6to partibus orationis : de conftru&ione : de duodecim carminibas : de accentibus : de numeris, de ponderibus 8c men- furis: depraeexercitamencis rheroricae ex Hermo- gene tranflatis: interpretatio ex Dionyfiodefitu orbis. Kenetiis , impenjîs Marti de Comitibus fociique ejuè Girardi Alexandrin! , 1476. in fol. v.f.
BELLES-LETTRES, n
2182 Prifciani Grammatica & alia ejufdem opéra. Mediolani , Alexander Minutïanus. , 1503 , ociavo kl Novembrls. in fol. m. r.
2183 Non nus Marcellus de proprietate fermonis.
1 471. in fol. m. r.
Première Edition.
Elle paroîc être fortie des prefles d'Ulric Han.
2184 Nonius Marcellus de proprietate fermonis. ex recenfîone Pomponii , auxil.ante Volfco ôc amicis. ( Rom& , Georgius Laver de, Herbipolt circa 1 470. ) in fol, m. bl.
Edition qui a dû paroîcre en 1470; elle eu exécutée fans chiffres réclames ni fignatures , à longues lignes , au nombre de 40 fur les pages qui font entières.
On trouve à la tête du Volume un feuillet qui n'eft imprimé qu'au verfo j il contient une Epitre dédicatoitc commençant ainfl :
Pomponiç Gafpari blondo Salutem rogauit me Georgius laur d'herbipoli. fidelijfimus librorum imprejfor ut Nonii Marcelli opus percurrerem atq 3 fi fieri pojfet corrigèrent ego ob amerem obferuantiamq 3 et fidem quant erga me habet laborem fubire non reeufaui &c. On trouve à la fin du texte ces vers :
Ex feriptis rerum, ut fertur. cognofeitur omnis
Caufa. patent Mis oppida. bella. duces. Scriptori multum debemus. nec minus Mis Maiorum qui non feripta perire finunt. Marcelli Jludium multorum infeitia noni
Spreuit dignum omni pofleritate legi. Correptum pari ter ceu fcripfefit aufior habet o lllud pomponi candide leftor ope,
Bz
1 1 BELLES-LEJTRES.
Cette foufcription eft fuivie d'un feuillet de regifire. Pomponius , Editeur de cet Ouvrage , a fait imprimer un Quinte Curce par le même Laver , en 1470.
2185 Ifidori Hifpalenfis Epifcopi Ecimologiarum libri viginti. in fol. goth. m. r.
Cettb Edition exécutée vers 1470 , efl fans chiffres, réclames, ni fignatures, fur z colonnes, dont celles qui font entières ont 5 1 lignes.
Le Volume commence par cet intitulé , qui eft imprimé en lettres capitales. Incipit epifiola JJîdori iunioris Hifpalenfis epifcopi ad
Braulionem Cefar Auguftanum Epifcopum.
Il finit au bas de la féconde colonne du re&o du dernier feuillet par cette ligne : ut vis morbi ignis ardore Jîccetur.
2186 Nicolai Perotti Erudimenta Grammatices. Parijlis , ( Cafaris , ) 1 477. in fol. goth. m. r.
Le Volume commence par ces mots. Nicolai Perotti pontlipontini ad pyrrum perottu, Nepotertt
ex fratre fuauijfimum erudimenta grammatices.
Au bas du verfo du dernier feuillet du texte il y a la fouf- cription fuivante : Opu s vtilijfimîi Gramaticale finit Impre/fu Parifii in vico
fâcti lacobi in interjignio Follis viridis iuxta predicato-
res. Anno M. CCCC. Lxxvii. quinta die menfis, De-
cebris.
On trouve après cette foufcription deux feuillets com- mençant ainfi.
Principiu quo qui pojfumus adfumum pontificem,.
On lit au bas du recto du fécond ; j
Opus bonîi Finit féliciter.
BELLES-LETTRES. 13
2187 Nicolai Perorti Rudimenta Grammatices. Vcnaiis , Gabriel Pétri Tarvijîanus > 1478. in 4. m. r.
On Kt à fin cette foufeription : Imprejfum quide eji hoc opus mira arte & diligentia Gahrie*
lis Pétri Taruifiani. JNCL tTO VENE TIAR VM D VCE ANDREA VEN-
DRAMINO. M. CCCC. LXXVlll. QVINTO
IDVS APRILIS.
2188 Rudimenta Grammatices , ex miiltis volu- minibus excerpta, & in unum corpus redaéta per Francifcum Venmrinum. Florentin. , per Antonium Bartholom&i Mifchcfmin'u annofalu~ tis 1482. idibus Maïf. hora décima oclava. m fol. m. r.
Première Edition.
2189 P.. Francifci Nigri brevis Grammatica. Vene- dis y 1480 , XII. Cal. Aprilis. in 4. m. r.
2 190 Guillermi Tardivi Grammatica & Rheto- rica. Imprejf. cire a annum 1 48 o. in 4. goch. m. r.
Edition à longues lignes , fans chiffres ni réclames; mais avec fïgnatures. Les pages qui font [entières [ont 34 lignes. 21 91 Laurentii Vallenfis de Elegantia latinae
lingiue libri fex. Rom* , ( Ulricus Gallus ) in
Pinia Regione , 1 47 1 . in fol. m. r.
Première Edition.
Nous l'appelions la première ? quoique la fuivante porte
U BELLE S-L E T T R E S.
la même date , parceque nous préfumons que l'Ouvrage de Valla a été d'abord imprimé dans la Ville où il naquit en 1 41 f , & où il mourut en 1 45 7.
Cet Exemplaire orné de lettres initiales peintes en or , eft imparfait de 1 1 feuillets qui doivent fe trouver à la rête. Us contiennent des vers de Lueidus Arflophulus Surroneuï en l'honneur de l'Imprimerie , une Epître de Valla à Tor- iell'ius , & l'index des livres & des chapitres , fuivi d'une foufeription dans laquelle on apprend que l'Edition a été faite dans l'Hôtel de Jean-Pnilippe de Lignamine.
2191 Laurentii Vallenfîs Elegantiaï latinac lingual, ejufdem liber de ego mei, tui & fui. Venetiisjpcr NicQlaum Jenfon 3 1 4.7 1 . in 4. m. r.
Ce Volume commence par deux feuillets qui contiennent
une Epître Dédicatoire de Laurent Valle à Jean Tortellius
d'Arezzo. Le texte fuit , & au bas du dernier feuillet
il y a cette foufeription en lettres capitales :
Laurentii Vallenfîs de linguae latinae elegantia : et de ego
mei tui et fui ad loannem Tortellium Aretinum per me
M. Nicolaum lenfon Venetiis opus féliciter imprejfum
efi. M. CCCC. LXX1.
On trouve énfuitc huit feuillets qui contiennent une table alphabétique de mots latins.
. On lit à la fin du Volume intitulé Claudiani de raptu Proferpin&y tragoedia . , . annoncé ci-après N° z6y6 l'épi- taphe de Valla , qui eft conçue en ces termes : Epitaphium Laurent ij de valla poète atq) oratoris famo- fîjfimi.
Pojlea q mânes defunflus valla peduit Non audet pluto verba latina loqui Jupiter hune celi dignatus parte fuijfet Cenforem lingue fed timet illefue.
BELLES-LETTRES. 15
2 1 9 3 Laurentii Vaille elegantiarum latina? linguas librifex. Ejufdem V allas tra&atus de recipro- catione fui & fuus. Ejufdem liber in errores Antonii Raudenfis , ciirn Epiftola dedicatoria & ex recenfione Pétri Pauli Senilis , & Joannis Heynlin de Lapide Epiftola ad Pet. Paul. Seni- lem fcripta in ./Edibus Sorbonae, anno 1471. ( Parijlis , Gering , circa annum 1 47 1 . ) in fol. m. r.
Edition fans chiffres , réclames ni fîgnatures , à lon- gues lignes , au nombre de j x fur les pages qui font entieies.
Le Volume commence par une table des chapitres qui occupe 9 feuillets ; ils font fuivis de 1'Epître Dédicatoirc de P. P. Senilis à Jean Heynlin de Lapide , en francois , La Pierre. Le texte fuit , & au milieu du re&o du dernier feuillet du texte il y a : Finis ;
On trouve après , 1 6 feuillets contenant index voca- bulorum , Se une Epître de Jo. Heynlin de Lapide. Cette Epître finit ainfi :
Aedibus forbone feriptu anno uno & feptuagejîmo quadrin- gentefimoq 3 jupra millefimu;
1 1 04 Uberti Folietae de lingus latins ufu &" prsef- tantia hbri très. Roma , Jofephus de Angelïs , 1574. in 8. m. r.
1195 Hadrianus Cardinalis Sancti Chryfogoni , de fermone latino. Roma , Marcedus Silber, 1 5 1 5 . in fol. m. r.
1 1 96 Annotationes linguas latina? : grarcasque con- ditac per Jo. Bapt. Pmm Bononienfem. Bono-
tS BELLES-LETTRES.
nia, , apud Jo. Antonlum Platonicum de Bene~ dictis, 1505. in fol. m. verd. Exemplaire de Grollier.
115)7 Fratris Jonnis ( Balbi ) de Janua fumma quaî vocatur Cacholicon. Moguntia (per Joan- nem Fuji & Petrum Schoyffer de Gernfcheym} ) 1460. in fol. goth. m. r. Première Edition.
21 98 Joannis ( Balbi) de Janua ordinis Fratrum Praedicatorum fumma qux vocatur Cacholicon. Mogumiay ( per Johannem Fuji & Petrum Schoyffer de- Gernshçeym ) 1460. 2 vol. in fol. goth. m. r* Première Edition.
2. 1 99 Joannis (Balbi) de Janua fumma quae vocatur Cacholicon. Moguntia , ( Joannes Fuji & Petrus Schoyffer de Gernfçheym , ) 14(30. 2 vol. in fol. m. r. dent.
Première Edition* Imprimé sur vélin.
Superbe Exemplaire de la plus belle confervation Les lettres initiales en font peintes en or S: en couleurs.
2200 Catholicon Joannis ( Balbi ) Januenfis. Lug~ duni , 1 49 6. in fol. goth. v. f. d. f. tr.
a 201 Papias Vocabulifta. Venedis ,per Philip pum de Pïncis , 1 496 5 die XIX Aprilis. in fol. v. f. d.f.tr.
a 102 Neftoris Dionyfii , Novarienfis , ordinis
Minorum
Belle s-l e t t r e s, i?
Minorum Onomafticon. Mediolani , per Léo* tuirium Packcl^ & l/ldcricum Sinc^enceler de Alemanniafocios. An, Do.M.CCCC.LXXXUh pridie nonas Januarias. in fol. m. bl. Première Edition.
1203 Nicolai Perotti Cornucopice, fïve cômmenta- rii linguae latînaî. Parijiis , Vdàlrlcus Gerïng , £ Berchtoldus Rcnbolt, 1496 _, 13 Aprilis. in fol. v. f. d. f. tr.
2204 Cornucopiae , fîve linguse latins commen- tarii diligentiffimè recogniti, atque ex archetypo emendati. Tufculani y apud Benacum in &dibus Alex. Paganitii , 1 5 il. in 4. m. bl. 1. 1. - 2205 Commentant linguae latinae,Stephano Do- leto autore. Lugduni ■> Griphius , 1556. 2 vol» jki fol. m. bl. 1. r.
1106 Phrafes & formula linguas latins eïegan- tiores , Stephano Doleto autore. cum prxfa* tione Joannis Sturmii. quibus adjecimus connu- bium adverbiorum Ciceronianorum Huberti SufTanaei. Argeniorati , Jojias Rihciius , 1576» in 8. m. r.
2207 No vus linguas 8c eruditiorùs romànae The- faurus poft Rob. Stephani 3c aliorum eruditiHI- morum hominum curas digeftus , locupletatus , emendatus à Joanne Matthia Gefnero. LipJiA , Vidua Cafp, Fritfchii , 1749. 4 vol. in fol. V* f. a 208 Repertorium Vocabulorum. exquifitoruna. Tome II, C
18 BELLE S-L E T T R E S.
oratorûe, poefeos & hiftoriarum , cum fîdeli nar- ratione earum remm quae ambiguitatem ex hu- jufmodi Vocabulis accipiunc per quod fere omnes occultée & difficulrates & fubrilitates in ftudiis humanitatis facile juxta alphabeti ordi- nem invenientur. editum a doctiflîmo litteramm amatore Magiftro Gonrado Turicenfis ecclefia; Cantore& completus anno Domini m°. cclxxnj. ( fie. ) &:c. Clrca annum 1 472. in fol. goth. m. r.
Edition à longues lignes, fans chiffres, réclames ni fîgnatures. Les pages qui font entières ont ?6 lignes.
Ce Volume commence par le titre annoncé ci-deffus. Il cft imprimé au verfo du premier feuillet , & au defTous il y a les vers fuivants.
mVnde liber venerit prefens fi forte requiras
Quidve noui référât perlege quod fequitur Bertholdus nitide hue imprejferat in bafilea.
.Vtqi adeat doSios protinus Me iubet Jlle quid abf.rufam.fi diua poemata femant
Exponit. lettor ingeniofe feies Quid lacium teucri dignum quid grecia gejflt
Preterea magnus que videt occeanus Si libet interdum raris gaudere libellis
Difperiamfi non hic liber vnus erit.
2.109 GlofTarium ad feriptores medice & inûmx
lannitatis, au&ore Carolo Dufrefne , Domino
du Gange, editio nova locupletior , operâ &
' ftudio Monachorum Ordinis Sanâi Benedicli.
g ( D. Maur Dantine ôc D. Petr. Garpenuer. )
BELLES-LETTRES. 19
Tarifât Carolus Ofmont, 1733. 6 vol. in fol. G. P% v. f.
rii 1 o Gloffàrium novum ad fcriptores medii asvi , cum latinos tum gallicos j feu fupplemenmm ad auctiorem GlorTarii Çangiani editionem. Colle- git Se digefïït D. P. Carpentier.P^ri/Tij, à Breton, 1 y 66. 4 vol. in fol. v. f.
Grammaires & Dictionnaires de la Langue Francoife,
Z2i 1 Traité de la Grammaire Francoife. Par M. l'Abbé Régnier Defmarais. Paris , Jean-Bapt, Coignard , 1 70 5 . in 4. G. P. m. r.
2212 Remarques nouvelles fur la Langue Fran- coife. Par le Père Dominique Bouhours. Paris t George & Louis JoJJe , 1691. 1 vol. in 1 2. m. r,
2213 Doutes fur la Langue Francoife , propofés à MM. de l'Académie Francoife, par un Gentil- homme de Province, (le Père Dominique Bou- hours. ) Paris , Sébajiien Mabre Cramoijl, 1 6 7 5 . in 12. m. r.
;iii4 La Manière de bien traduire d'une langue en autre, d'avantage, de la ponctuation de la Langue Francoife. plus, des accens d^icelle. Par Eftienne Dolet. ( Lyon , 1 5 40. ) in 8. v. m.
I21 5 Le grand Didionnaire des Prétieufes, (avec la clef.) Par de Somaize. Paris, Jean Ribou *, 166 1. 3 vol. in 8. m. r,
C &
feS BELLES-LETTRES.
il 1 6 Dictionnaire comique , fatyrique , critique } burlefque, libre & proverbial. Par Phiiibert- Jofeph le Roux. Amjlerdam , Zackarie Chafte~. lain 3 1 7 5 o. in 8. m. r. dent.
Grammaires & Dictionnaires de la Langue Italienne*
'% z 1 7 Profe di MefTer Pietro Berabo nelle quali fï
ragiona délia Volgar Lingua. In Venegia , Gio*
van Tacuino s i 5 2 5 . in fol. v. f. 2218 Dialogo del Triflino intitulato il Caftellano j1
nel quale Ci tratta de la Lingua Italiana. ( Vi-
cen^a > Tolomeo Janiculo da Brejfa , 1529.)
in fol. m. r. 122 19 Epiftola del'Triflîno de le Lettere nuova-
mente aggiunte nela Lingua Italiana. In Ficen-
%a y Tolomeo Janiculo da Brejfa > 15*9. in fol.
m. r. '12210 La Grammatichetta di M. Giovan Giorgio
Triflino. In Vicen^a^ per Tolomeo Janiculo y
1529. in 8. m. r.
Ces trois Editions des traités de Trijftno ont cela de fin- guher, qu'en place de ïo & e romains , on y a employé l'a» & l*e grecs.
2221 Vocabolario de gli Academici délia Crufca. ( rividuto da Dom. Maria Manni. ) In Fircn^e , jDomeniçQ Manni , 1 729, 6 vol. in fol. vel.
BELLES-LETTRES. 2*
Grammaires & Dictionnaires de la Langue Efpagnole.
m% De laAntiguaLengua, poblaciones, yco- marcas de las Efpanas , en que de pafo fe tocan algunas cofas de la Cantabria. Compuefto por Andres de Poça. En Bilbao , por Mathias Ma* res, ijSy.in 4. m. r.
£225 Diccionario de la Lingua Caftellana, com- puefto por la Real Academia Efpaiiola. En Ma- drid y Francifco dd Hierro, 1716.6 vol. in fol. y. éc.
(Grammaires & Dictionnaires des Langues Septentrionales9.
H224 Linguarum veterum Septentrionalium the- faurus Grammatico-Criticus & Archaeologicus. , Au&ore Georg. Hickefio. OxonU > e Th. Shel~ doniano , 1705. 2 vol. in fol. G. P. m. r.
RHÉTORIQUE.
'Rhétorique ou Traités généraux de VArt Oratoire*
2225 Theonis Rhetoris de Modo declamandi li-;
bellus. graecè. Rome, , per Angdum Barbatum ,
1 5 20. in 4. v. f. 1 2 16 Guillermi Ficheti Alnetani Rhetorica.(7/2 V&
U BELLES-LETTRE S.
rijîorum Sorbona , per Ulricum Gering , Marti Cranta & Mich. Friburger. circa annum 1470.) in 4. m. r.
Première Edition.
2227 Guillermi Ficheti Àlnetani, artium Se théo- logie parifîenfîs Do&oris 3 Rhetoricorum libri. ( In Parijîorum Sorbona , per Ulricum Gering Martinum Crant^ & Mich, Friburger , circa. ann. 1470. ) in 4. m. cit.
Première Edition. Imprimé sur vélin.
Superbe Exemplairt en tête duquel on trouve deux feuillets qui contiennent deux Epîtres Dédicatoires de Ficket, l'une à Charles , Archevêque de Lyon, l'autre au Cardinal Bejfarion. Ces Epîtres n'y font qu'en manuferit , exécutées en lettres rondes & enrichies d'ornements peints en or & en couleurs.
■ Il y a eu cinq Exemplaires fur vélin de cette Rhétorique,' auxquels Fichet a joint une Epîcre imprimée & adrefl'ée à autant deperfonnes , en leur en envoyant un Exemplaire en préfent. Ces perfonnes diftinguées furent le Cardinal Bejfa- rion, Renéd' Anjou , Guillaume Quadrigarius , en françois» Chartier, Evêque de Paris , Jean Rolin , Evêque d'Autun , Se le Pape Sixte Z^dont l'Exemplaire exiftoit dans le cabinet de M. de Maizieu & qui a été vendu après fa mort 600 liv. Il efl: paflé dans le beau cabinet de M. le Camus de Limare.
Fichet fit encore plufieurs autres préfents de fon Livre, mais il fe contenta de les accompagner d'une lettre manuf- ^rite.
2228 Àlberti de Eyb Margatita Poetica , conti- nens nonnullas artis Rhetorica? praeceptiones :
BELLES. LETTRE S. î j
diverfas claufularum variationes ac plarimas tam oratoram quàm poetarum auclroritates : di- verfis in voluminibus fparfas : 8c vagè disjectas : di&u quidem & memoratu digniflïmas : quae ad ornatam concinnam fplendidam & refonantem orationem : ac ad benè beatèque vivendum admodùm conducerent & expedirent. in fol» goth. m. r.
Edition très ancienne , fans date, nom de Ville ni d'Im- primeur, réclames , fîgnatures ni chiffres. Elle eft imprimée fur % colonnes , dont celles qui font entières ont f i lignes. Il y a à la tête du Volume une table qui commence au verfo du premier feuillet ; elle occupe 1 2 feuillets , dont le dernier n'a qu'une feule colonne , & finit au milieu de la page. Le texte commence par ces mats :
Margarita poetica : opus clarijjimu 3 féliciter incipit. et prima pmittitur epifiolaris prologus.
Le corps de l'Ouvrage contient 131 feuillets, dont le dernier n'a qu'une feule colonne , au bas de laquelle il y a la foufeription fuivante , en deux lignes & demie. Summa Alberti de Eyb vtriufq 3 iuris docioris eximii : que
Margarita poetica dicit : féliciter finit.
£129 Alberti de Eyb Margarita poetica. Romz , per Uldalricum Gallum alias Ha/2, I475 dit XX. tnenjîs Decembris. in fol. m. r.
Ce Volume commence par une table qui occupe 17 feuillets. Le texte fuit, & à la fin il y a cette fouf- eription : Summu Oratorum omnium ; Poetarum : ac Pkilofopkorïi}
&4 BELLËS-LETTRÊl
automates in unum colleBe per clariflimû. uirum Albert* de Eiib vtriusqj iuris doêlorem eximiu que margarita. poetica dicitur : féliciter finem adepta eji per ingeniofum yirum magijlril Vdalricîi Gallu allas Han Alamanîi ex Ingelfiat ciuem : wienenfem : non calamo. ereoue fiilo : Sed noue artis ac folerti indufirie génère Rome imprejfa Anno incarnationis dominice Mcccclxxv. die uero xx. menjis decembris : Anni Jubilei. Sedente Sixto diuina prouidentia papa iiii. pontifice maximo. Suit un feuillet de regiftre. '2.1 30 Albertî de Eyb Margarita poetica de arte di&andi epiftolarum opus. Et in hoc habetur fi- nis prefentis tabule. Et per confequens huiusegre- gii operis Impreffi Parijîus ( per Petr. Caefaris, & Jo. Stol. ) in vico Sancli lacobi In înterjignio viridis follis. ( circa 1475.) mf°l« *n« r« ,.2131 Alberti de Eyb Margarita poetica. 1480; Décima quinta menjis JuliL in fol. goth. m. cit. 2131 La Clavicule ou feience de Raymond Lulle. avec toutes les figures de Rhétorique, par le Sieur Jacob. Et la vie du même Raymond Lulle , par M. Colleter. Paris , Jean Remy , 1647. in 8, y. f. d. f. tr.
Rhéteurs & Orateurs Grecs.
il 3 3 Antiqui Rhetores graeci : feilicet y Aphthoniï Progymnafmara. Hermogenis Rhetorica ; Arif- totelis Rhetorica,&C (grxcè. cura Aldi Manutii.) Venctiis , in JEdibus Aldi, 1508. in fol. m. r.
2 134 In Aphthonii Progymnafmata commentarii
innominati
BELLES-LETTRES. *j
înnominati autoris. Syriani. Sopatri. Marcellini commentarii in Hermogenis Rhetorica, (grjecèj cura Aldi Manutii.) Vemtiïs , in uEdibûs Aldi, 1 509» in fol» m. r.
il $ 5 Ifocratis Orationes. Alcidamas contra dicen- di magiftros. Gorgias de laudibus Helenae. Arif- tidesde laudibus Athenarum. idem de Laudibus urbis Romte. (grœcè.ex recognitione Aldi Manu- tii & Andrew Soceri. ) F ensuis , apud Aldum & Andrœam Socerum. 1 5 1 3. in fol. m. r.
il $6 Orationes horum Rhetorum , iEfchinis J Lyfiae , AJcidamantis , Antifthenis , &c. ( graecè. ex recenfione Aldi Manutii. ) Ventriis j apud Aldum & Andrœam Socerum , 1513»! tom. en 1 vol. in fol. m. verd. Première Edition,
2237 Ifocratis Orationes » graecè) curante Deme- trio Ghalcondyla. Mediolani 3 per Henncum Gtrmanum , & Sebajlianum ex Pontremulo , fumptibus Bartholomtzi Scyajî , Vicent'u Hali- pranti , & Bartholom&i Ro^oni j 1493* £4 Jar, nuarii. in fol. m. bl.
Première Edition.
Maittahe a obfervé que l'écurTon qui cft à la fin de ce Volume , où il y a un V. S. a été employé par Ulric Scin- ienzeler. V. Annales Typographici Tom. I. 1715 ^ pag. 310.
2x38 Demofthenis Orationes duœ & fexaginta.y Tome II, D
a<J BELLES-LETTRES.
Libanii in eas ipfas orationes argumenta, vit» Demofthenis per Libanium. Ejufdem vita per Plutarchum. ( graecè. ex recenfione Aldi Manu- tii. ) Fenetih , in jEdibus Aldi, 1 504. 2 tom. en i vol. in 4. m. bl.
Première édition.
2239 Œuvres de M. de Toureil. Paris , Brunet j, 1721.2 vol. in 4. m. r. 1. r.
2240 Themiftii Orationes XXXIII. gracè & latine cum notis 8c obfervationibus Dionyfii Petavii & Joannis Harduini. Pari/ïis , in Typographia Regia, Sebafl. Mabrc Cramoify , 1(384. in ^* G. P. v. f.
Rhéteurs & Orateurs Latins Anciens.
22.41 Conciones & Orationes ex hiftoricis latinis excerptas. ex recenfione Jobi Veratii. Lugduni Batavorum y ex offïcina El^eviriana 3 1 645. in 12. m. r. dent.
2242. Conciones ôc Orationes ex hiftoricis latinis excerpta% ftudio Jobi Veratii. Amfidodamï , Ludovicus Elqevirius , 1 6 5 2. in 1 2. m. r.
i2 2 4 5 M. Tullii Ciceronis Opéra fèrè omnia. in fol. maçno ôc cralïb. m. r.
Superbe et infiniment précieux Manuscrit fur vélin , du XV fiecle y contenant 488 feuillets, dont pluiieurs ionc enrichis de grandes capitales ôc d'ornements peints ,
BELLES-LETTRES. 17
ïehaufles d'or. Il est très élégamment écrit en lettres rondes , fur 1 colonnes. Le caractère fait foi qu'il a été exécuté en Italie , il y a plus de 3 j © ans.
Les MSS. qui réunifient en un feul Volume autant d'Où» vrages de Cicéron que celui-ci , font exceflivement rares , & doivent être par cette raifon d'un très grand prix.
Il contient:
3. De natura Deorum libri III,
I. De Divinatione lib. II.
3» Ex Platone Tim&us , feu. de Mundo , fragmentum*
4. Liber de Fato.
5 . Queflionum Tufculanarum lib. V. C. De Finibus Bonorum lib. V.
7. De Legibus lib. III.
8. Qu&flionum Academicarum lib, II, 9.DeO§ciisHb.III,
10. De Seneftute liber,
I I . De Paradoxis. JX. De Amicitia,
1 3 . De petendo confulatu liber,
14. SomniumScipionis.
15. Nova Rketorica lib. IV.
1 6. Rhetortcorum commentariorutn lib. II,
17. De Partit ione Oratoria.
18. Orator ad Brutum,
19. Liber de Bruto. xo. De Oratore lib. III.
1 1 . Pkilippicarum lib. XIII.
il. In Q. C&cilium Divinatio j Aclio prima et ABiortis fecundd. in Verrem lib. V.
îj . Orationes feilicet : pro C. Rabirio Pojîumo , pro C. Ra- birio Pojîumo Perduellionis reo ; pro Rofcio Comœdo 9 de Lege Agraria III, in Pifonem, pro Aulo Ctcinz >
Di
** BELLE S-L E T T U S,
InveBivarum in Catilinam libri IV , in P. Vatiniuttî ~i Saluftii inveEtiva in Ciceronem , in Salufiium , pro fe pridie quam ira in Exilium , pro Domo fua ad Ponti- fices y Gratias agens fenatui , pofi Reditum , Gratias agens populo 3 de refponjîs arufpicum , de Provinciis Confularibus , pro M. C&lio , pro L. Cornelio Balbo , pro P. Sexto, pro M. Marcello , pro Q. Ligario, ad Quintes pofi Reditum , pro Rege Dejotaro , pro Milone , pro Ligario, pro Cn. Plancio ,pro S ex. Rofcio Amerino, pro Aulo Cluentio 3 pro Publio Sulla , pro Lucio Mur~ rena , pro Archia Poeta. 14. De Optimo Oratore.
2.5. Argumentumin Orationetn Demofihenis,
2.6. Topica ad C. Trebatium» 27. Ortus Locorum.
a 8. De Dijferentiis Locorum,
5.9. Cicero VeBuriofuo ( de Synonymis. )
30. Orationes pro Lege Manilia & pro L Vlacco.
Nous nous fommes apperçus qu'il manque quelque choie au fécond livre des Quefiions Académiques , au cinquième des Philippiques , dont le fîxieme manque prefque totale- ment , & à YOraifon pour Plantius.
Nous avertiflbns auflî qu'il y a une transposition de feuil- lets dans les Oraifons pro Milone , pofi Reditum ad Quin- tes , Se pro Ligario , tranfpofition qui vient de la part du Relieur.
Parmi les Ouvrages fuppofés de Cicéron , mêlés dans cette collection avec ceux qui lui appartiennent incontelra- - blement , celui intitulé : Des Synonymes , qui confïtie en
40 j 6 mots , commence de cette manière ;
Veturiofuo Cicero falutem dicit Collegi ea verba que multis modis dicerentur quo uberior. £ fromptiorquefieret oratia , 6v,
BELLES-LETTRES. i)
les mots grecs font reftés en blanc dans ce MS. 2244 Marci Tullii Ciceronis Opéra omnia. Me- dio/ani, Ahxand&r Minutianus , 145)8 & 1499» 4 tom. en 2 vol. in fol. m. r.
Première Edition.'
Ce Livre appartenoit à la Bibliothèque publique de Lyon , à laquelle il a été rendu.
2145 M. Tullii Ciceronis Opéra, omnium qua; hactenus exeufa funt , caftigatifîîma nunc pri- mum in lucem édita, (ex recognitione & cum notis Pétri Victorii.) Venetiis^ in officina Luca dntonii JuntA , 1 5 3 7. 4 vol. in fol. v. f.
12.46 M. Tullii Ciceronis Opéra omnia , cum caftigationibus & nous Pet. Victorii. Venetiis , in officina Luca Anionii Junta , 1537. 4. vol. in fol. m. r.
1 1 47 M. Tullii Ciceronis Opéra omnia. Lugdunî Batavorum , ex officina El^eviriana , 1 641. 10 vol. in 1 2. m. viol. dent. doub. de tabis 1. r. Superbe Exemplaire.
[2.248 M. Tullii Ciceronis de Officiis libri très. Lugduni Batavorum , ex officina El^eviriana 3 1 642. in 1 2. m. viol. doub. de m. cit. 1. r.
On trouve à la fin de ce Volume Somnium Scipionis, qui n'eft pas dans le volume des offices de Ciceron de l'édition précédente , mais qui fc trouve dans celui des fragments.
2249 Quinti Afconii Pediani commentationes in aliquot M. Tullii Ciceronis Orationes. Lug-
f» BELLES-LETTRES.
duni Batavorum , ex officina Francifci Hackii > i 644. in 1 2. m. bl. dent. doub. de tabis.
2250 M. Tullii Ciceronis Opéra omnia. cum de- lec"hi commentariorum , ftudio Jofephi Oliveti. Pari/iis , Joannes Baptijla. Coignard , 1740. 9 vol. in 4. G. P. format petit in fol. m. r.
2251 M. T. Ciceronis de Oratore ad Quintum fratrem libri III. in 4. v. f. d. f. tr.
Manuscrit fur vélin exécuté en Italie dans le XVjîecle, contenant 104 feuillets. Il eft écrit en lettres rondes, à longues lignes , Se enrichi de capitales peintes en or & eu couleurs.
La note fuivante écrite fur le dernier feuillet de ce M£i apprend qu'il a appartenu à So^omene de Pifioie :
H* Bt'Ç\os t5 Cafyftivg.
So^omene , natifde Pijîole , Se Chanoine de la Cathédrale de la même Ville , pofiedoit une Bibliothèque de Livres choifis, affez confidérable pour le temps où il vivoit; elle confîltoit en 116 Volumes des meilleurs Auteurs latins anciens , parmi lefquels il yen avoir quelques-uns d'Auteurs grecs. On les trouva enchaînés dans 6 tablettes , lorfqu'on en fit l'inventaire le 19 Octobre de l'an 1460 , deux ans après fa mort, qu'on fixe en 145 8. Le P. Zacharia a inféré cet inventaire dans fa Bibllotheca Pijîorien/îs , & a donné la notice de quelques -uns des Livres qui font reftés à Liftoie.
So^omene eft Auteur d'une Chronique univerfelle dont iî ne nous refte qu'une partie quielt imprimée dans le tome \S «de la collection de Muratori.
BELLE S-L E T T R E S. 31
2151 M. T. Ciceronis de Oratore lib. III. in 4, rel. en cart. dos de veau d. f. tr.
Beau Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le 2LV fiecky contenant 156 feuillets écrits en ancienne bâtarde romaine , à longues lignes. Le premier feuillet & tiois autres font enrichis d'ornements peints , rehauffes d'or,
2253 M. T. Ciceronis de Oratore libri III. Ed'ulo exeufa Typis Monajleriï Sublacmjis , circa 1466. in 4. G. P. m. r
Première Edition. Exemp. de la plus belle confervation,
Elle eft exécutée avec les mêmes caractères dont fe font fervis Sweynheym & Pannartz pour leur Edition de Lac- tance, faite en 1465 dans le Monaftere de Subbiaco, Elle eft fans chiffres , réclames ni fignaturcs , à longues lignes au nombre de 3c fur les pages cjui font entières.
Dans notre Exemplaire le premier Livre de l'Orateur commençant par cette ligne : OGITaNTI MIH1 SEPE NKME-
Finit à la troifieme ligne du 53e feuillet par ces mots: quoi fe id nefeire confejfus eji.
Le fécond Livre commence à la quatrième ligne du même feuillet , & finit au bas du re&o du 79e par ces mors : meridicm malLet q primum tamen audire uelie dixerunt.
Le feuillet fuivant eft blanc. Le 81- feuille: contient le commencement , & le I0ye, la fin du troifieme Livre , donc la dernière ligne porte ces mots : tlonis animos noftros curaq^ laxemus. ET SIC UNIS.
L'Exemplaire qui a fervi à l'Auteur de la Bibliographie pour donner la defeription de cette Edition , étoit différent du nôtre , puifque fon fécond Livre finiiioit par : Curamque laxemus , 6c fon troifieme livre par audire velle dixerunt.
32 BELLE S-L ETTRES,
Nous Tommes néanmoins dans la perfuafion que tous le? Exemplaires de ce Livre doivent être de même , & nous fbupçonnons dans celui de la Bibliographie une tranfpofition du dernier feuillet du fécond livre, & du dernier dutroifieme qui avoient été mis, félon toutes les apparences, à la place l'un de l'autre par inadvertence du Relieur.
Ajoutons , contre l'afîertion du même Bibliographe qui prétend le contraire , que dans toutes les Editions du XV fiecle , la fin des fécond & troifieme Livres de l'Orateur de Cicéron eft telle que celle de TEdition rapportée ici.
Nous avertiiVons auffi que le Volume eft de format in 4.' & non in fol. comme on l'a toujours annoncé ; la preuve en eft que les raies du papier , appellées en terme d'Art Pontu- feaux , font horizontales. Elles feroient perpendiculaires fi le Volume étoit in fol. L'in 8. les a auffi comme l'in fol. & l'in il. comme l'in 4.
2 2 5 4 M. T. Ciceronis de Oratore liber cum com- mentariisOmniboniLeoniceni,&:aliaCiceronis opufcula j ( ex recenf.Hier. Squarzafici. ) Vene- tus y per Bartholom&um Alexandrinum & An- dream Afulanum , 1485. III. Norias Manias, m fol. m. r.
2255 M. Tullii Ciceronis de Oratore opufeulum cumeommentario Omniboni Leoniceni, (&alia Ciceronis opufcula ex recenf. Hier. Squarzafici.) Venetiis , per Thomam de B lavis Alexandri- num y 1488. die X FI Mail, in fol. v. m.
2256 Commentarii Omniboni Leoniceni Rhe-* toris praeftanriiîimi : in Marci Tullii Ciceronis Oratorem. Vicent'u , 1476'. in fol. m. r. Première Edition.
Cl
BELLES-LETTRES; 5j
Ce Volume a des lîgnatures depuis a t — u. Le premies feuillet qui devroit être fîgnaturé ai , ne l'eft point, & ne .contient que fîx lignes, qui font imprimées auverfo. A la fin du Volume il y a cette fbufeription :
FINIS Commîtarii Omniboni Leoniceni Rhetoris pr&fla* tijfimi •• In, M. Tullii Oratorem. Quod Vicentis. non minus accurate eft emendatum : q diligenter imprejfum* Anno Saluatoris. M. .CCCC. .LXXVI. Vndecimo Cal. lan. Xifto Summo ponti. Atqi Andréa Vendramino Venetiar Principe optimo,
X257 M. Tullii Ciceronis de Oratore dialogi très» Jacobi Lodoici Strebad commentariis illuftrati. Parifùs , Vafcofanus , 1 540. in fol. m. viol4 doub. de m. cit. dent.l. r.
Superbe Exemplaire de M. le Comte d'Hoym.
1158 M. T. Ciceronis de Finibus Bonorum Se Malorum libri V. ( Editio antiquijjîma Co/oriiœ, per Olrlcum Zel de Hanau , circa I4CÎ7 édita. ). in 4. goth. m. r.
Première et très rare Edition , exécutée à longues lignes, au nombre de 17 fur les pages qui fontentieres, fans date, indication de Ville ni d'Imprimeur , chiffres, réclames ni fignacures.
Elle a été annoncée jufqu'à ce jour comme (ortie des prefles de Mayence , pareequ'on a cru y voir une grande con-, formité de fes caractères avec ceux des Offices de Cicéron , imprimés en cette Ville en 1465. Après avoir comparé très attentivement l'une Se l'autre Edition , nous pouvons afTurer que les deux caractères ont très peu de rapporc entr'eux, & qus Tome il. E
34 £ E L L E S~L E T T R E S.
ceux des Offices de Cicéion fontbeaucoup plus petits; mais ils reiîemblent parfaitement à ceux avec lefquels ZeldeHanau, Imprimeur de Cologne a exécuté en 1467 les traités de St. Auguftin , intitulés : De vita Chrifiiana & de Jingularitate Clericorum , annoncés ci-devant ,N° 475.
D'ailleurs , l'une & l'autre Edition font de même format» & ont une même j unification de pages.
Le Volume commence ainfî : M. T. Cyceronis De finibus Bonoriï et Maloru. L. prim$
Jncipit féliciter.
Le premier Livre finit au bas du verfo du XVIIIe feuillet. Jvl. T. Cy. de. fi. bo. et ma. définit L. prim$.
Le ie Livre commence au XIXe feuillet j il finit au milieu du verfo du Le.
Le je Livre au LIe feuillet 5 il finit au bas du recto du LXXe.
Le 4e Livre au LXXIe feuillet ; il finit au bas du verfo du XCIe.
~ Le ye Livre au XCIF. -feuillet , il finit au CXVIIe par la foufeription fuivante qui eftau bas du recto.
tM. Tulïj Ciceronis De finibus bonoriï et malorum liber quint us définit.
2Z59 M. T. Ciceronis de finibus Bonorum & Malorum libri V. Venttiis, per Joannem ex Coloriiez, 1 47 1 . in 4. m. r.
On trouve à la tête une Dédicace de Georgius Alexan- àrinus , à Ludov. Fufcarenus , Procurateur de St. Marc ; elle occupe deux feuillets. Le texte fuit , & le Volume finit par cette foufeription : .M. Tulii Ciceronis De finibus bonorum & maloru liber
quintus définit, 'fenetiis. M. CCCC. LXXI. Chriftophoro Mauro Duce,
belles-lettres; h
loanne ex Colonia Agrippinenfi fumptiï minifirante lm~
prejfum.
Comme le caradlcre avec lequel ce Livre eft imprimé eft abfolumenr le même que celui de Vindelin de Spire , ne pourroit-on pas inférer par les mots : fumptum minifirante imprejfum > que Jean de Cologne fie les frais de l'Edition , & en chargea cet Artifte.
ii<jo M. T. Ciceronis de Finibus Bonorum &: Malarum libri V. Vencùis , per Philippum con- dam Pétri , 1 480. in fol. m. r.
A la fin : De finibus bonorum & malorum opus finis eu magna dîli- gentia Imprejfum per Philippum condam pétri uenetiis régnante lohanne Mo^enico inclito duce : ,M. CCCC. LXXX die. VI. Nouenbrts.
n6i M. Tullii Ciceronis Tufculanarum lib. V» în 4. rel en cart. d. f. tr.
Beau Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XV fiecle, contenant 145 feuillets écrits en ancienne bâ- tarde romaine , à longues lignes. Le premier feuillet eft dé- coré d'ornements peints , &. les pafTages grecs font reftés en blanc.
2i6z M. T. Ciceronis Opéra varia. în 4. rel. en carc.
I. Libri quïnque tufculanarum difputationum.
X. De ejf<ntia mundi modicum quod reperi ( ego feriptor. )
3 . Fragmentum de academicis modicum quod reperitur.
Beau Manuscrit fur vélin très blanc , exécuté dans- le XV fiecle en Italie. II. eft très élégamment écrit en ancienne bâtarde romaine , à longues lignes. Les>fommaires font ea
$ tf BELLES-LETTRES.
rouge. Quelques ornements peints décorent la première page de ce Volume qui contient 92 feuillets.
1 1 6 t, M. T. Ciceronis Tufculanarum quaeftionum libri V. Rom£, per magijirum Ulricum Hart de W urina , 1 46 9. in 4. G. P. m. r. Fremieri Edition.
Cette Edition a été annoncée par Maittaire & autres Biblio- graphes , comme étant de format in fol. mais elle eft in 4. puifque les marques des pantufceaux font en travers.
a 2 6 4 M. T. Ciceronis Tufculanarum quaeftionum
libri V. Venetiis , per Nie. Jenfon , 1 472. in 4.
m. r. 116 5 M. T. Ciceronis Tufculanarum quaeftionum
libri V. ex recenfione Erhardi. ( Parijiis , Ge-
ting , &c. circa 1471.) in fol. v. f.
Edition à longues lignes, au nombre de 31 fur les pages qui font entières , fans chiffres , réclames ni fignatures. Les caractères font femblables à ceux avec lefquels les trois pre- miers Imprimeurs de Paris ont exécuté la Rhétorique de Fi- chet, vers i^o.
Le Volume commence ainfi : M. T. C orator Homeri prologus in Tufculanarum quifiio-
num ( in quibus de maximis qu&ftionibus copiofe, ornateq j
dicit ) librum pmum fœliciter incipit ;
Le texte finit au bas dure&o de l'antépénultième feuillet par ces mots : .M. T. Ciceronis Tufculanar qu&ftionii Liber Quintus &
ultimus finem habet fœlicem ;
Le verfo & deux autres feuillets contiennent des pièces de \rers & la table des chapitres. Il manque dans le IV. Livre les chapitres VII. à XX.
BELLES-LETTRES. 37
1 1 66 M T. Ciceronis Tufculanarum quœftionum libri V. Venetiis, per r'hUippum quondam Pétri, 1480. die XVI Septembris,
A la fin du texte ;
Marci tullïi ciceronis tufculanarum qu&ftionum finis : 1m* prejfarum uenetiis per pkitippum quondam pétri : anno. M. cccc. Ixxx die. xvi.fetembris : ( fie. )
Suit un feuillet de regiftre.
2 16 7 M. T. Ciceronis Tufculanaî qureftiones. cum commentariis. Venetiis, per Joannem de Forlïvio & focios, 1481. menfîs Augujli die IX, in fol. m.bl.
2168 Les Queftions Tufculanes de Marc Tulle Ciceron. Traduites de latin en François , par Eftienne Dolet. Paris, Jean Ruelle, 1544. in 1 6. m.bl.
2269 M. T. Ciceronis de natura Deorum libri très, de Divinatione libri duo- de Fato liber, de Legibus libri très. Academicarum Qua?ftionum, liber fecundus qui vulgo inferibitur Lucullus. de Difciplina Militari. & M. T. Ciceronis vita ex di£fcis Plutarchi breviter excerpta. Venetiis , per Vindelinum de Spira , 1 47 1 . in 4. m. r.
PiUMiEhE Edition.
Ce Livre a été annoncé pout être de format in fol, mais il eft in 4. les pontufeeaux étant en travers.
2170 M. Tullii Ciceronis de Legibus lib. III.
5* BELLE S-L E T T R E S; ejufdem Timeus, ejufdem liber de faro , oratic* pro lege Manilia 5 oratio pro T. Annio Milone in 4. rel. en cart. d. f. tr.
"Beau Manuscrit fur vélin, exécuté en Italie dans le XV"Jieclet contenant 60 feuillets. Il eltécrit en ancienne bâ- tarde, à longues lignes. Les z Oraifons font d'une main diffé- rente , & en lettres rondes.
2.171 M. T. Ciceronis de officiis ad M. filium libri très, in 4. rel. en cart. d. f. tr.
Très beau Manuscrit fur vélin, exécuté en Italie dans le XV fiecle , contenant ni feuillets. Il eft écrit en lettres rondes , à longues lignes, Les fommaires font en rouge. Les capitales font peintes en or & en couleurs , & la première page eft enrichie d'ornements rehauffés d'or, & décorée dej armes , des devifes 5c des emblèmes d'un Vifconti , pour lequel le MS. a été fait.
2171 M. T. Ciceronis de officiis lib. III. in 4, rel. en cart. d. f. tr.
Beau Manuscrit exécuté en Italie dans le XV Jîccle > fur un vélin très blanc , contenant 80 feuillets. Il eft écrit en httres rondes , à longues lignes , & enrichi de lettres capi- tales peintes en or & en couleurs.
1173 M. T. Ciceronis Officiorum lib. III. in 4; rel. en cart. d. f. tr.
Beau Manuscrit fur vélin exécutée en Italie dans le XV fiecle , contenant 78 feuillets. L'écriture eft en lettres rondes , à longues lignes , & le premier feuillet de chaque livre eft enrichi d'pwements peints en miniature & rehauflés i'ot.
BELLE S-L E T T R E S. î9
*I74 M. T. Ciceronis de officiis lib. III. = M. T. Ciceronis tufculanarum lib. V. in fol. rel. en car t. d. £. tr.
Trjes beau Manuscrit exécuté en Italie dans XVJieck, fur du vélin fort blanc. Il «ft écrit en lettres rondes , à longues *ignes, & contient 106 feuillets.
2275 M. T. Ciceronis Officiorum libri très. Para- doxa , & verfus XII. Sapientum. Mogunti<z,per Joannem Fuji , & Petrum Schoyffer de Gernt- heym , anno 1 46 5 . petit in fol. goth. m. r.
Première Edition.
Superbe Exemplaire imprimé sur vélin. Après la foufcription il y a un feuillet qui contient l'Ode d'Horace commençant par ces mots :
Diffugere nives , &c»
Elle eft adreflee à Manlius Torquatus* Au bas font les ^euflons imprimés en rouge.
2i 7 G M. T. Ciceronis Officiorum libri très. Para- doxa , 8c verfus XII Sapientum. MoguntU , Joannes Fuji & Petrus de Gernshcym , 1 4<j6\ in fol. goth. m. r.
Imprime sur vélin.
Superbe Exemplaire dont ' les lettres initiales font peintes eu or & en couleurs. On y trouve aufH à la fin la même Ode d'Horace : Diffugere nives , &c. mais fans les <éculTons au delTous.
2177 M. Tullii Ciceronis de Officiis libri très. Pa- radoxa, deamicitia ôc fenectute. adduntur duo-
4(5 BELLES-LETTRES, decim Sapientum verfus pofiti in Epitaphià Çiceronis. Romœ , in.domo Pétri de Maximo , per Conr. Sweynheym & Arn. Pannarcs. 146$. in 4. G. P. m. r.
Superbe Exemplaire d'une Edition très rare.
Plusieurs Bibliographes fe font trompés en annonçant Cette Edition de format in fof. elle eft grand in 4. témoins les pontufeeaux qui y font en travers.
1178 M. T. Çiceronis de Officiis libri très. Para- doxa ; de Amicitia , dialogus de fenectute j fom- nium Scipionis ; 8c verfus XII Sapientum. Vene- tiis , per Findelinum de Spira , 1 470. in 4. m. r. Il n'y a aucune pièce préliminaire à la tête du Volume,
dont le texte finit par cette foufeription :
Anno chrifii. M. CCCC. Ixx.Die uero xiii. mtfis.Augvfli; Veneti'is. Efpira nato Çiceronis opufcula quinque Mec VindeLinu formis imprejfafuere. On doit trouver à la fuite deux feuillets qui contiennent
verfus Xll.fapientum.
Le premier de ces feuillets manque dans cet Exemplaire.
On n'y lit que les vers d'huftenius, Pompelianus , Maximi-
nus Se Vitalis.
2279 M. Tullii Çiceronis Officiorum libri très. Paradoxorum liber, de amicitia dialogus. de fe- nedhite. fomnium Scipionis. verfus duodecim fapienttim. de legibus libri nés. in fol. m. r. Edition exécutée vers 1470, fans chiffres, réclames
ni
BELLES-LETTRES. 41
ni fignarures , à longues lignes qui font au nombre de 36 fur les pages entières. Mêmes caiactercs que ceux de l'Au- fone de Venife 147t.
Le Volume commence par cet intitulé qui eft en lettres capitales : M. Tullii Ciceronis Arpinatis confulifque Romani, ac Ora-
torum maximi. ad M. Tullium Ciceronem fiiium fuum
officior liber primus.
Le tioificme Livre du traité de Legibus , finie par cette ligne : tradita. SijffeElo cefeo id ipâ qu& dicis expecio.
FINIS. 2280 M. Tullii Ciceronis Officiorum libri très, de
amicina liber, de fenectute libri très, fomnium
Scipionis, Paradoxorum liber, ex recenfione
Guillermi Fichaeti &c Joannis de Lapide. ( Pari- jîis , Ulricus Gcring &c. 1471.) in fol. m. r.
Edition à longues lignes, au nombre de $ 1 fur les pages qui font entières , fans chiffres , réclames ni fïgnatures. Oa voit beaucoup de fommaires écrits en rouge dans cet Exem- plaire qui eft décoré de lettres peintes en or.
On trouve à la tête du Volume huit feuillets , dont le pre- mier qui eft de vélin , orné d'une miniature , contient une Epître Dédicatoire de Jean de Lapide ou de la Pierre , à George , Evêque de Metz , & les autres : une Epître de Ficher au même Jean de la Pierre, une réponse de Jean de la Pierre , la table des chapitres, &c. Le texte fuit, & au der- nier feuillet il y a : .M. Tulli Ciceronis paradoxa foeliciter finiunt.
On voit par les partages fuivants de l'Epure de Fichet à Jean de la Pierre , que ce Volume a dû paioître Yers la fia de l'année 1471.
Tomell. F
4i BELLES- LETTRE S.
.... inciderunt forte fortuna manus meas opéra multa cice* ronis ! q Turone cxterni qdam librarii ( quos dicimus imprejfores ) aduexerant.... Rogatum itaqt, te uolo 1 ut Ciceronis officia (que parijïenfes librarii no longo pojl tempore fut imprejfuri ) prius ijio caftigadi tuo , diflin-
guendiq-y labore ' reddantur meliora. &c Vale. Apd
Turone edibus hofpitis mei Radulfi touftani ciuis longe humanijfimi , Anno uno & feptuagefimo qdringentefîmo- q^fupra Millefimû , Nonis Mardi citijfime fcriptum ;
228 1 M. T. Ciceronis de Officiis ; Paradoxa; de Amicitia ; de Senectute ; de Somno Scipionis ; necnon de ErTentia mundi libri. ckc. verfus XII Sapientum ôcc. Venaïis , duciu & expenjîs Ja* cobi Lunenfls de Fivi\ano , in domo Marcl de Comitibus , 1 477. in fol. m. r.
A la fin : MARCI Tullii Ciceronis de Officiis : Paradoxa : de Amicitia : de Seneciute : de Somno Scipionis : nec no de EJfentia mundi : ac. xiL Sapietum Epitaphiis libri finiunt. qui peroptime emendati imprejfi funt Venetiis duciu & expenfis Iacobi Lunejis de Fiui^ano in domo magifiri Marci de Comitibus, M. cccc. Ixxvii.
izîi M. Tullii Ciceronis de Officiis libri très ; Paradoxa : de Amicitia : de fenectute : de fomno Scipionis : nec non de ElTentia Mundi : ac XII Sapientum epitaphiis , libri peroptime emendati. Venetiis , duciu & expenjîs Jacobi Lunenjîs de Flvi;ano in domo magifiri Mai ci de Comitibus , 1477. in fol. vel.
BELLES-LETTRES. 4,
11$ 3 M. Titllii Ciceronis Ofîîciorum libri très; de amicitia, de fene&iue , &c. Venaïisy per Philippum quondam Pétri, 148p. die VIII #fai{. in fol. m. r, A la fin :
MARCÎ Tullii ciceronis de Officiis : Paradoxa : de Ami- citia : de Seneclute : de Somno Scipionis : necno de EJfentia mudi, ac. xii. Sapietu Epithaphiis libri finiût. qui per&ptime emedati imprejfi funt Veneciis dutfu & expenjis per philippum. quondam pétri ueneti anno ab tcarnatione. d. M. cccc. Ixxx. die viii maii. Jnclito uene- torum duce. lohanne mo^enico imperio.
2284 Tullius de Officiis : de amicitia : de fenedhite: & paradoxa. opus Benedicti Brugnoli ftudio emaculatum : additis graecis quas deerant : cum incerpretatione fuper officiis Pétri Marfi , Fran- cifci Maturantii , Jodoci Badii Aicenfii , 6c aliorum. Tufculani , apud Benacum , in ^Edi- bus AUxandri Paganini. menfe Maii 1525. in 4. m. r.
2 2 8 > M. T. Ciceronis Officiorum libri très ; Cato Major, vel de fenectute : Lœlius , vel de amici- tia : Paradoxa Stoicorum fex : Somnium Scipio- nis , ex libro fexto de republica, addita? faut va- ria; lectiones è libris manufcriptis 8c ex ingenio , ( operâ & ftudio Pauli Manutii. ) Venu'ds , Paulus Manutius , 1 541. in 8. m. cit.
2 2, S 6 M. T. Ciceronis Officiorum libri très. &c.
Fi
44 BELLES -LETTRE S.
P arlfùs ,Robertus Stephanus, 1 543. in 8. m. r, doub de m. 1. r.
2287TUH1US deOfficiis, translaté de latin en fran- çais , & nommé Tulle des Offices. Lyon, 1453. in fol. goth. v. m.
128 i Les Offices de Cicéron , traduits en françois fur la nouvelle édition latine de Graevius , avec des notes , par M. du Bois. Paris 3 Veuve de J. Baptijie Coignard, 1 69 1. in 8. m. r. 1. r.
2289 M. Tullii Ciceronis libelli de fenecture , de amicitia , de fomno Scipionis 5c parodoxa» lmprejf. circa annum 1480. in 4. goth. v. f.
Edition à longues lignes, au nombre de 16 fur les pages qui font entières ; elle a des Signatures qui commencent zaa.
Il manque dans l'Exemplaire een & eem,
2290 M. Tullii Ciceronis Cato Major, feu de feneéîute. Lutetia, Typls Jofephi Barbou, 1 7 5 S. in 24.. m. r.
Avec un beau Portrait de Cicéron , gravé par Ficquet , d'après Rubens.
2291 M. Tullii Ciceronis de amicitia dialoeus. Lutetla, Typis Jofephl Barbou, 1 77 1 . in 24. m. r.
Avec un beau Portrait de Cicéron, gravé par ficquet , d'après Rubens.
2292 Les livres de Cicéron, de la vieillefle, ôc de l'Amitié, avec les paradoxes du même au-
(
BELLES-LETTRES. 4$
teur ; traduits en françois , avec des notes, par M. du Bois. Paris , Jcan-Baptjle Coïgnard 3 1691. in S. m. r. 1. r. 22^3 M. Tullii Ciceronis Paradoxa, cum com- mentanis = D. Ju.venalis Satyre , cum com- mentariis DomitiiCalderini. Kenetiis >per Bap- tljiam de Tords , 1 48 5 . die XXX mardi, in fol. V. f d. f. tr. Il manque la feuille A. du Juvenal.
2294 M. T. Ciceronis Opéra philofophica. ex re- cenfïone Pauli Manutii. Venetiis , apud Aldi
filios , 1 5 41 . 2 vol. in 8. m. cir.
2295 M* Tullii Ciceronis Opéra philofophica. Parijïis , Robettus Stephanus , 1543. 2 vol. in 8. m. r. doub. de m. 1. r.
2296 M. T. Ciceronis Orationes quidam, in 4. rel. en carton d. f. tr.
I . O ratio pro Marco Marcello, X. O ratio pro Q. Ligario.
3. Oratio pro Dejotario rege.
4. Oratio Crifpi Salufiii in M. T. Ciccroncm.
5. Oratio M. T. Ciceronis in Crifpum Saluftium.
6. Orationes IV in L. Catilinam.
7. Oratio pro Auto Licinio poeta.
8. Oratio de laudibus Gn. Pompa "i magni ( alias pro legç Manilia. )
Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XV fiecle , contenant j9 feuillets, il ed écrit en ancienne bâtarde romaine , à longues lignes , & enrichi de notes mar- ginales.
4<? BELLE S-L E T T R E S.
On trouve à la fin de ce MS. la note grecque que So^o- mené de Pijioie écrivoit fur tous fes livres.
1.297 M. T. Ciceronis OrationesVII : fcilicetpro A. Cluentio , Cn. Plancio , P. Silla , P. Quintio , L. Flacco , de refponfis Auruspicum , de provin- ciis confularibus. in 4. rel. en cart. d. f. tr.
Beau Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XVjiecle , contenant loi feuillets. Il eft écrit en ancienne bâtarde romaine t à longues lignes , & enrichi de notes mar- ginales.
C'eft encore un MS. de la célèbre Bibliothèque de Se^o- mene de Pijioie.
La note fuivante écrite au commencement du Volume eft très curieufe , & paroît de la main de Sozomene :
Melius ejl emere libros iam feriptos t quant feribi facere. nam pro membranis expofui grojfos tredecim } feriptori dedi libras duodecim , et cartorario grojfos quatuor , fumma ergo in totum libras fexdecim ,folidos tredecim 4 denarios vj, die primo menfis mardi m, cccc. xxv.
Il faut entendre le Relieur par le mot Cartorarius.
2.298 M. Tullii Ciceronis Orationes. Veneiiis , Çhriftophorus Faldarfer , 1471. in fol. m. r.
Première Edition.
Il pareît par le nom de Ludovicus Carbo que l'on trouve après la date, que ce favanta été correcteur de cette Edition.
Au deiTbus de la foufeription il y a une note manuferîte qui eft très curieuse, parcequ'elle fait connoître le prix des Livres dans les premiers temps de l'Imprimerie 5 elle eft écrite en reuge , & conçue en ces termes : Anno dni M • cccc0 Ixxiij has pntes tulianas oroes precio
BELLES -LETTRE S. 47
duoru ducator auri comparaui te fie Jigno meo manuali hicappoto Annopreditto die XXjanuarij. GgiiéJaulnern.
2299 M. T. Ciceronis Orationes. Imp. permagif- trum Adam de Ambergau , 1472.. in fol. m. r.
On croit cet Adam de Ambergau le même cp'Adam Rot , qui a imprimé à Rome depuis 1471 , jufqu'en 1475^ Ses Editions sont exceffivement rares, fur-tout celle des Offices de Cicéron de 1471 , dont le R. P. Laire , Auteur d'une hiftoire de la Typographie Romaine 3 très eftimée 3 n'a trouvé aucun Exemplaire dans les Bibliothèques de Rome.
2300 M. Tullii Ciceronis Orationes diligenter emendatae. Venaiïs , per Nicolaum G, ( Girar- dengum) 1480. die X Marùi. in fol. vel.
2301 M. Tullii Ciceronis Orationes, cum Verri- nis &Philippicis. Venetiis , per Johannem Forli- ylenfem& Jacobum Brixienfem9i^S^.die VIII. Novembris. in fol. v. f. d. f. tr.
2 3 o 2 M. Tullii Ciceronis Orationes per Philippum
Beroaldum recognitae ac diligenter correcte.
addita in cake oratione adverfus Valerium qus
hactenus incognita fuit. BononU , Benediclus
Hecioris , 1499. m ^°^ m- r< 2303 M. Tullii Ciceronis Orationes ex recenfione
Pauli Manutii. Venetiis, Paulus Manutius ,
1 540. 3 vol. in 8. m. cit. 23C4 M. Tullii Ciceronis Orationes. cum prxfa-
tione & ex recenfîone Roberti Stephani. Pari-
4S BELLES-LETTRES.
jlls , ex officina RoberÀ Stéphanie 1543. 3 voï. in 8. m. r. doub. de m. 1. r. 2305 M. T. Ciceronis Orationes Philippicas , ex recognitione Joannis Antonii Campani. Rom& , Vdalricus G 'allus , circa annum 1470. in 4. m. r« Première Edition.
On fait que toutes les Editions données par Campanus , &z imprimées par Ulric Han , font antérieures à i'an 1471.
1506 Afconii Pediani explanationes in orationes Ciceronis fequentes : in L. Pifonem , pro M. Scauro , pro Milone, pro Cornelio de majeftate, in toga candida contra C. Anthonium & L. Ca- tilinam , de divinatione ih Verrem , de pretura urbana in eundem , de juiïfdi&ione Sicilienfî. in 8. rel. en cart. d. f. tr.
Très Beau Manuscrit exécuté en Italie dans le XV 'ficelé y fur un vélin très blanc , contenant 1 1 8 feuillets 3 dont le premier eft décoré d'ornements. L'écriture eft en ancienne bâtarde ou curfive romaine , Se plufîeurs capitales font élégamment peintes en or & en couleurs.
2307 Quinti Afconii Pediani commentarii in Ci- ceronis Orationes. Georgius Trabezuntius de artificio Ciceronianaî Orationis , pro Quinto Ligario. Antonii Lufchi inquifitio fuper XI orationes Ciceronis ( edente Hier. Squarzafico. ) Vcneûis , per Jokannem de Colonla fociumque Johanncm Mantken de Gerret^em. 1477. in foi. m. r. Première Edition»
250S
BELLES-LETTRES. 4?
2308 MarciTullii Ciceronis Epiftolarum ad fami- liares libri XVi. in fol. rel. en cart. d. f. tr. Beau Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XVfiecle , contenant i 60 feuillets écrits en ancienne bâtarde romaine , à longues lignes II eft enrichi de capitales & d'or- nements peints en or & en couleurs.
2509 M. T. Ciceronis Epiftolarum ad familiares
libri XVI. in fol. rel. en cart.
Beau Manuscrit fur vélin, contenant iif feuillets,; dont le premier eft orné d'une bordure peinte. Il a été exécuté en Italie dans le XV Jiecle. L'écriture eft en lettres rondes , à longues lignes , & la première capitale de chaque livre eft peinte en or & en couleurs.
2$ 10 M. Tullii Ciceronis Epiftolarum ad familiares lib. IX. Ariftotelis economicorum , five de re familiari lib. II. Leonardus Aretinus tranftulit è graeco. in 4. rel. en cart. d. f. tr.
M anu scrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XV Jiecle, contenant 137 feuillets. Il eft écrit en ancienne bâtarde , ou curfîve romaine , à longues lignes. L'Ouvrage de Cicéron ne renferme que les IX premiers Livres, dans lefquels les pafla- ges grecs ont été lailTés en blanc.
z$n M. T. Ciceronis Epiftolx ad familiares.' Roma , Conradus Swzynheym & Arnoldus Pan- nart\ , in domo Pari de. Maximo , 1467. in 4. m.bl.
Première Edition. Nous l'annonçons in 4. pareeque les pontufeeaux font en
travers.
Tome IL +1
<$o BELLES-LETTRES.
âj i 2 M. Tuilii Ciceronis Epiftolarum familiarium libriXVI.ex recognitione Joannis Andrew Epif- copi Alerienfis. Rom a , pridie nouas Novembris , 1 4<î 9 , ^er Conradum Sweynheym & Arnoldum Pannart.i , //z domo Pétri & Franc if ci de Maxi- mis. in fol. m. r.j
Cette Edition eït très rare j elle commence ainfi fans aucune pièce préliminaire : M. Tul. Ciceronis ad P. Lentulû Imjatore. Po. Ro. Epif-
îolar familiarïi liber primus. Cicero, P. Lentulo ImJ>a-
tori. S. PL D.
On lie à la fin cette foufeription :
Jo. An, Epifcopus Alerienrecognou.it, prîdNonas Nouemb, Rome. M. CCCC.LXIX.
Et au deiîbus les 8 vers.
Afpicis , illuftris lector , &c.
Huic operi aptatam contributrt domunu
Z$i$ M. T. Ciceronis Epiftolarum familiarium libri XVI. Vemtiisy per Joannem de Spira > 1469. in fol. m. r.
Jean de Spire a publié deux Editions des Epîtres familières de Cicéion dans la même année. Celle-ci le diflingue par ces vers :
Primus in Adriaca formis imprejfit aenis Vrbe Libres Spira genitus de ftirpe Iohannes
In reliquis fît quanta uides fpes leclor habenda
Qu'sm Labor hic primus calami fcerauerit artem,
M. CC CC. LX VI III.
BELLES-LETTRES. 5*
2 $ 14 M. T. Ciceronis Epiftolae ad familiares, Mediolani 3 Zarothus , 1 476. in fol. ni. r. On lie à la fin :
Mediolani Anno M. cccclxxvi. OBauo. kl. décembres Duce Galeacio Maria gloriojiflimo. hoc opus diligenter emendatum Antonius Zarothus parmenjis huius pr&claré artis magifler politijfimus qud maxima potuit diligentia imprejfit. ,
2315 M. Tullii Ciceronis Epiftolaead familiares» 1 47 6. in fol. v. f. d. f. tr.
Edition à longues lignes , fans nom de Ville ni d'Impii- meur , avec des fignatures.
On lit à la fin du dernier feuillet redo, la date imprimée ainfi :
.M. CC CC, LXXVI. z$i6 Commentarii Hubenini Clerici Crefcenti-
natis in M. T. Ciceronis Epiilolas familiares. ( edente Rono Accurfio Pifano. ) Vicenù**
Lickte/len, I47$n in fol. m. cit.
Ce Volume eft imprimé à longues lignes, avec des
fignatures depuis A gg. A la fin :
Hermannus lichtefien colonienfis J>batijfimus librarie artis
exaëlor Impreffu} Viceti& ânouirgïs partu M. ccccjxxix*.
îii. kl. Manias.
2317 M. T. Ciceronis Epiftolarum familiariura
libriXVl.inS. v.f.
Imprimé sur vélin.
Il manque dans cet Exemplaire le tirre & le feuillet où fe trouve ta foufeription. On voit par le caractere que cette Edition eft des Aides. Ces Imprimeurs en ont publié, outre les deux fuivantes , une ça 1501 & une autre en 1 j } 5,
Gi
5i BELLES-LETTRES.
1 3 i 8 M. T. Ciceronis Epiftola? familiares , dili- gentius quam hactenus exierunt emendata% Studio Pauli Manutii. Vendus , Paulus Manu- lius s 1 5 40. in 8. m. cit.
2319 M. Tullii Ciceronis EpiftoL-e familiares cum Scholiis Pauli Manuni. Parijîis , Iiobertus Ste- ■phanus , 1543. in 8. m. r. doub. de m. 1. r.
232.0 Les Epures familiaires de Marc Tulle Ci- ceron , traduites de latin en François , par Eftienne Dolet. Lyon } EJliennc Dolet 3 1 542. in 8. v. m.
2311 Le Epiftole famigliàri di Cicérone , tradotte (daGuido Loglio Regienfe) fecondo i veri fenfî dell' auttore , & con figure proprie délia lingua volgare. In Vinegia , in cafa de' figliuoli di AldOi 1545. in 8. vel.
2322 M. T. Ciceronis Epiflohe ad Atticum, Bru- tu.m &c Quintum fratrem ^ cum ipfius Attici vita. Venetiis , Nie. Jenfon , 1470. in fol. m. r. dent.
Sweynheym & Pannarcz ont donné également en la même année 1470 , une Edition des Epîtres de Cicéron à Atticus j mais celle de Jenfon eft préférable à caufe de la beauté de l'exécution.
2323 M. T. Ciceronis Epiftola* ad Atticum a ad M. Brutum, ad Quintum Fratrem, fumma dili- gentia caftigata?, iludio Pauli Manuni. Fenaiis-, Paulus ManuHits , 1 5 40. in 8. m. cit.
2324 M. Tullii Ciceronis Epiftolx ad Atticum,
BELLES. LETTRE S. 53
ad M. Brutum Se ad Quintum fratrem , cum fcholiis Pauli Manutii. Parijîis , ex officina Ro- tent Stephani , 1543. in 8. m. r. doubl. de m. 1. r.
2325 M. T. Ciceronis Epiftoke ad M. Brutum , Q. Ciceronem fratrem , ôc T. P. Atticum. ex recenfione Bart. Saliceti &c Lud. Regii. Romœ , per Euch. Silber alias Franck , 1490. in fol. m. bl. dent.
iyi6 M. T. Ciceronis Rhetoricorum ad C. He- rennium lib. IV. = Ejufdem de inventione lib. II. in 4. rel. en carr.
Beau Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XV Jiecle , contenant 141 feuillets, dont le premier eft enrichi d'ornements peints en or & en couleurs. Il eft écrit en lettres rondes , à longues lignes.
2327 M. T. Ciceronis Rhetoricorum libri qua- tuor emendati ab Omnibono Leoniceno. Vene- tïts , Nicolaus Jcnfon , i 470. in 4. m. bl. Première Edition. Imprimé sur vélin.
Superbe Exemplaire avec plusieurs lettres initiales peintes en or & en couleurs.
2528 M. Tullii, Ciceronis Rhetoricaî ad Heren-
nium libri IV. Roma, , de Wila , 1 474. in fol.
m. r. 1. r.
Le Volume commence ainfi : M. T. CICERONIS. ARTIS. RHETORICAE AD.
HERENNIFM. LIBER. PRIMFS.
54 BELLE S-L E T T R E S.
, A la fin :
Imprejfus quoq$ eft hic. M. T. C. Rheîorïcorum nouo-
rum ad Herennium. Liber vltimus Rome- Per me Vuen~
delunum. de Vuila in Artibus Magifirum M. CCCC.
LXXI11L
Au defïous de cette foufcription eft le Regiftre.
Les Editions faites par cet Imprimeur font fort rares , puifqu'il n'a exercé fon art dans cette Ville que depuis 1473 — 147 y. Le R. P. Laire a cité cette Edition dans fon Spécimen hifl. Typographie Romans, , pag. 109 & noj mais il n'en avoit pas trouvé d'Exemplaires à Rome.
2329 M. Tullii Ciceronis Rhetorica. Parïfùs , ex Officina Rob erti Stéphanie 1544. in 8. m. r. doub. de m. I. r.
2330 Dialectica Ciceronis , quas difperfe in ferip- ùs reliquir , maxime ex Stoicorum fententia , cum commentariis quibus ea partim fupplentur , partim illuftrantur. Opus non folum ad intelli- genda Ciceronis feriptaj fed etiam multorum veterum auctornm , imprimis utile. Adamus Burfius compofuit. Samofcii , Martinus Lenf- dus, 1 504. in 4. m. viol.
Livre fort rare.. On prétend que la plus grande partie de l'Edition a été fubmergée.
2331 Srephani Doleti dialogus , de imitatione Ciceroniana , adverfus Defid. Erafmum. Lug- dunï , Gryphius , 1 5 3 5 . in 4. m. r.
2331 M. Fabii Quinctiliani opéra omnia, cum
BELLE S-L E T T R E S. 55
notls variorum , ex recenfione Pétri Burmanni. - Lugduni Batavorum , lfaacus Stverinus , 1710»
2 vol. in 4. G. P. v. f. £333 Marci Fabii Quintiliani inftitutionum ora-
roriarum ad Vi&orium Marcellum libri XII.
ex recenfione Joannis Antonii Campani. Roma ,
(Ulricus Gallus) in via Papa: , 1470. in fol.
m. r. dent.
Première Edition.
2334 M. Fab. Quintiliani inftitutionum oratoria- rum libri XII, ab Omnibono Leoniceno emen- dati. Venuiis , Nicolaus Jenfon , 14715 menfè Maii die XXI. in fol. m. r.
Imprimé sur vélin. Superbe Exemplaire.
Voici le pafiage de l'Epître Dédicatoire dans lequel Om- nibonus Leonicenus attribué l'invention de l'art de l'Impii- merie à Nicolas Jenfon :
. . . Accedebât iufi& preces magifiri Nicolaî lenfon Gallici alterius ( ut uere dica ) D&dali : qui libraris. artis mira- bilis inuentor: non ut feribantur calamo libri :fed ueluti gema imprimantur : ac prope figillo primus omnium ingeniofe moflrauit. &c.
2335 M. Fab. Quintiliani inftitutiones oratoriar. Mediolani , Antonius Zarothus , 1476'. in fol. m. r.
2336 M. Fabii Quintiliani declamationes cxxxvi. cum pra^fatione Thadaei Vgoleti. Parrru , Aug. V goktus , 1494. in fol. m. viol.
5£ BELLES^LÊTTRES.
Superbe Exemplaire de M. le Comte d'Hoym. 2J37 Publicn Optatiani Porphyrii panegyricus dictus Conftantino Auçufto. ex codice manuf- cripto Paulli Velferi. Augafla Fïnddicorum > 1595. in fol. v. f.
Orateurs Larins modernes,
2338 Pii Papa; fecundî oratio contra Turcos. ( Co- lonox. 3 per Olricum ZddcHanau y circai^yo.) in 4. goth. m. r.
Edition à longues lignes , au nombre de ij fur les pages qui font entières ; elle eft fans chiffres , réclames ni fïgnatu- res , exécutée avec les caractères de Zel de Hanau.
Le Volume commence ainfi :
Pius papa fecûdus eloquetijfimus. q obïjt Anno. M. CCCCÙ Ixiii'j. in. Anchona. dû fificifei j>pofuerit contra turcos. copofuh. cVc. Il finit au bas du redto du dernier feuillet fans aucune
foufeription :
2339 BefTarionis Epifcopi Sabinenfis , Cardinalis Nicaeni &: Patriarchae Conftantinopolitani ora- tiones debello Turcis inferendo. ( Pariflisyper Ulrici. m Gering ,&c. 1 47 1 . ) in 4. v. f.
Première Edition à longues lignes , au nombre de 13 fur les pages qui font entières, fans chiffres, réclames ni fîgnatures.
Le Volume contient 41 feuillets , dont le premier eft orné- d'un cadre , & plufîeurs, de lettres peintes en oj & en cou- leurs. Il commence par une dédicace qui porte ce fommaire :
JGNANIMIS
BELLES-LETTRES 57
rAGNJNIMIS PRfNCIPIBVS Ludouicochrijiianifimo.
francor régi , eiufq $ diftionis regibus ducibus comitibus
marchionibus & uiris omnibus preclaris , Guidermus
fichetus parijîe/ts theologus doftorfecundos optât fuccejf us ;
Elle finie ainfi : Nonis ftxtilibus anno uno & feptuagefimo , quadringetefi*
moqi, fupra millefitnum parifii feriptum ddibus forionc ;
On trouve enfuite une autre Dédicace adreffée à Guil- laume Fichet par le Cardinal Beflarion j elle eft: datée : ex urbe die xiii decembris M. cccc lxx ;
Le Volume finit par une traduction latine de l'Oraifon de Démofthene , intitulée : DEMOSTHFNIS ORATIO pro ferenda ope olyntkiis
aduerfus Pkilippiï regem Macedonum ;
Dans cette Oraifon le Cardinal BelTarion compare l'étac de l'Italie menacée par les Turcs , à celui où étoit la Grèce du temps de Philippe de Macédoine.
On voit à la fin de cet Exemplaire la lîgnature de Jac- ques d'Armagnac, Duc de Nemours, Comte de la Marche, &c. à qui il a appartehu. Il eut la tête tranchée aux halles de Paris, le 4 Août 1477.
2340 Ladiflai Vetefii Pannonii Cubicularii Apofto Jici Oratio ad fumraum Pontificem Sixturn IIII. pro praftanda obedientia nomme invi&ifîimi Principis divi Matthias fereniflimi Hungarorum ac Bohemorum Régis quarto nonas Februarii , 1475. in 4. v« £
EDtTiON à longues lignes, au nombre de 15 fur les pages qui font entières, fans chiffres, réclames ni fïgnatures , exécutée vers 1476. La totalité du Volume eft de 11 feuillets.
2441 Henrici Cornelii Agrippa; orationes X. ejuf- Tome IL H
$ BELL E S-L ETTRE S.
dem de duplici coronatione Caroli V. Caefaris apud Bononiam , hiftor iola. Ejufdem , ac alio- rum doctorum virorum Epigrammata. Coloriu , Jocmnes Sotër> 1 5 3 5. in 8. m. r.
%l\x G. Sauromanus. Proc. Cœf. ad Principes Chriftianos de religione ac communi concordia. KomtZ) 1 5 14. m 4. m. r.
2.3 4 î Stephani Doleti orariones dus in Tholo- fam. Ejufdem Epiftolarum libri IL Ejufdem carminum libri II. ad eundem Epiftolarum ami- corum liber ( Cum prœfatione Se argumente» in primam orationem Symonis Finerii. ) in S. m. r.
1344 Joannis Bodini oratio de inftituenda in Republica juveiitute ad Senatum populumque Toloiatem. .Tolofa , Parus Pi.teus , 1 5 5 9. in 4. m. r.
POÉTIQUE.
Introduction à la Poéjie ; ou Infii utlons , Eléments & Traités générai^ x de Poéiiq .e.
2545 Poetica d'Ariftotele vulgarizzara , ck foofta per Lodovico Caftelvetro. Stamvara in Vunna aAujlria , per Gajpjr Siainhofer , 1 5 70. in 4. vel.
Edition Original r.
2546 Poetica d'Ariftotele vulgarizzara , ôc fpofta per Lodovico Caftelvetro. Stampatx in Baji~ ko.) de Sedabonii , 1576^. in 4. m. r.
BELLES-LETTRES. f%
*$47 Pétri Vi&orii Commentarii in primum li- brum Ariftotelis de Arte Poetarum. Floremiœy in cffic. Juntarum , i 5 7 3 . in fol. v. f.
2348 La Poetica di Méfier Giovan Giorgio Trif- iîno. In Viccn^a , per Tolomeo Janiculo , 1519. in 4. m. r. = La quinta , e la fefla divilione délia Poetica del Triflino. In Vcnuia , Andréa Arriva.} em , 1 562. in 4. m. r.
2349 La Poetica di M. Giovan Giorgio Triflino^ In Vicen^a , per Tolomeo Janiculo dx BreJJa » 1 5 29. in 4. = La quinta , e la fefta divilione délia Poetica del Triflino. In Venetia^ Andréa. Arrivabent , 1563. in 4. m. r.
2350 Marci Hieronymi Vida? de Arte Poetica libri très. PaûJUs, Chrift. VTtchdis , 1534», in 8. v, î.
2351 Rôbertus Gaguinus de Arte Metrica. ejuf- dem verfi. [Parjiisj Gering y circa 1477. \ in 4. v. m.
Caraderes de Gering. A longues lignes au nombre de 18 fur les pages qui font entières, fans chiffres ni réclames $, mais avec fignatures.
Collections & Extraits de Poètes Grecs.
2352 Poetae Graeci Principes heroici carminis 3 & alii nonnulli ,'( grscè. Studio Henr. Stephani.) Excudebat H. Stephanus , 1 5 66. in fol. m. r. 1. s.
Superbe Exemplaire.
H*
Co BELLES-LETTRES.
2353 Planudis Rhetoris Anthologia epigrammà- tum grecorum , grxcè , cum fcholiis gracis , ex recenfione .Toaimis Lafcaris Rhindaceni. Editio iitreris capitalibus excafa. Florentins , per Laur. Franc ifcun de Alopa , 1 494. in 4. v. f. .
Première Edition.
Imprime sur vélin.
Cet Exemplaire qui avoit été prêté à M. le Duc de la Valiiere par MM. de Sce. Geneviève , leur a été rendu par ordre de Madame la DuchefTe de Chaftillon.
2 3 5 4 Planudis Rhetoris Anthologia epigramma- tum grajcorum , graecc , cum fcholiis grœcis , exrecenlîone Joannis Lafcaris Rhindaceni. Edi- tio litteris capitalibus excufa. Florentin y per Laurent. Franc, de Alopa y 1 494. in 4. v. f. Première Edition.
2355 Theocriti Eclogae triginta. Genus Theocriri ôz de inventione Bucolicorum. Catonis femen« ûx. Sententiae feptem fapientum. De invidia. Theognidis fententùe.SententiœMonoitichi per capita ex variis poetis. Aurea carmina Pytha- gorx. PhocyllidcX poema admonitorium. Car- minaSibyllœErydir^cTC.Dirferentiavocis.Hefiodi Theogonia, ejufdemScutumHerculis, ejufdem Georgicon libri duo. ( grœcè. ftudio Aldi Manu- tii. ) Venet'us 3 Aldus Manuicus, 1455. m ^* m. bl. Première Edition.
BELLES-LETTRES. Ci
Ouvrages des Poètes Grecs.
2$ 5 6 Homeri opéra omnia grxcè, ex recenfione Demetrii ChalcondyL-e Athenienfis de Deme- trii Creteniîs : cum prœfationibus , latina Ber- nardi Nerlii ôc gneca Chalcondylaz. Exegefls He- rodoti Halycarnaflei de vita Homeri. Plutar- chus de vira Homeri. Dionis Chryfoftomi Sermo de Homero , grœcè. Florentin, Nerlius } 1488. 2 vol. in fol. m. r. Première Edition.
23 5 7 Homeri Ilias Se OdyiTea , Batrachomioma- chia & Hymni j accedit vita Homeri per Hero- domm &c Plutarchum. fgraîcè. ex recenfioneAldi PiiManutii.) Vcneùis> Aldus. 1 vol. in 8. m. r. Imprimé sur velin.
23^8 Homeri opéra cum commentariis graxis Euftathii Archiepifcopi TheiTalonicenfis. Roma, B/adus, 1 542. 4 Tom. en 3 vol. in fol. m. r.
2359 Euftathii Archiepifcopi Thefïalonicenfis , commentariigraeci in Homeri Ihada. Roma , An* tonius Bladusy 1 542. in fol. tom. primits. m. r«
Imprimé sur velin.
2360 Euftathii Arciiiepifcopi TheiTalonicenfis , commentarii in Homeri Iliadem. graxè. Ale- xander Politus nunc primum latine vertit , re- cenfuit , notis perpetuis illuftravit. Accèdent
£2 BELLES-LETTRES.
nota; Antonii M. Salvini. Florentin , Bernardus Papcrïnius , 1730.3 vol. in fol. v. f.
236 1 Homeri îlias &OdyiTea, (graecè Se latine.) ( Genevœ, ) è Typographia Joannis Crifpini , 1 560. 6 vol. in 11. m.r.
23 6 z Homeri Ilias Se Odilfea , graecè & latine, cum fcholiis grœcis Didymi. Accurante Corne- lio Schrevelio. Arnfidodami , ex officina El^evi- riana, 1656. 2 tom. en 1 vol. in 4. m. r.
2363 Homeri Ilias & Odyfïea, gnecè. Glafgua\ in adibus Acadanicïs , excudebant Robertus & Andréas Foulis , 1 7 5 6. 2 vol. in fol. G. P. m. r. 1. r. dent.
2364 Homeri Odyflea , Batrachomyomachsa , Hymni,aliaque ejus opufcula. Grœcè Se latine , cum pra?fatione, fcholiis Se indice D. Giphanii. Argentorati , Theodojïus Rihelius. in 8. m. r.
2365 Homeri Ilias in Grascos verfus modernos tranflata à Nicolao Lucano. In P^eneiia, per Maejlro Stephano da Sabio : ad infianùa di Mifer Damian di Santa Maria da Spici , 1 5 iS. in 4. fig. m. r. dent.
1)66 HomerusdeBelloTrojano.Traduc"tioHexa- metris ver(ibus Pyndari haud indocti ab inftitu- tionem nlii fui, Parrhijiis imprejja ejifumptibus propriis ac operaindujîriaque Anthonii Denidel in artibus magijlri neenon Roberù Gourmont , j>ropè collegium deCoqueretcommorantium.Anno
BELLE S-L ETTRES. Cy
àChrijlo nato. M. CCCC.ïij. xx. xviij. xv. cakndas Mardi, vale. cum lonafortuna&feL- citer. in 4. v. f. 23(37 L'Iliade & l'Odyifée d'Homère. Nouvelle traduction. ( Par M. de la Valterie. ) Suivant la copie imrrimée à Pa is , cht^ Claude Barbm 3 1682. 4 vol. in 12. m. r. Avec figures deflinées & gravées par A. Schoonebeek.
23(38 L'Iliade &: l'OdyiTée d'Homère , traduites en françois , avec des remarques. Par Madame ( Anne le Febure ) Dacier. Paris, Rigaud , 171 1. 6 vol. in 12. v. f.
2369 L'Iliade &: POdyflTée d'Homère, traduites en françois , avec des remarques par Mde ( Anne le Febure ) Dacier. Edition enrichie de figures par Bern. Picart j ( avec un fupplément conte- nant la vie d'Homère par Mde Dacier ; une DifTertation fur la durée du fiege de Troye par M. l'Abbé Banier, & les remarques & la pré- £ice de M. Pope fur Homère &: une table des matières pour l'Iliade ôc l'Odyflee.) Amfterdamy les Wejlàns & Smiih ,1731.7 vol. in 1 2. m. r.
2370 Les XXIV. livres d'Homère réduits en tables démonftratives figurées _, par Crefpin de Paiîe. Chaque livre rédigé en argument poétique , par J. Hillaire , iieur de la Rivière. Trjjtcli Ba;a- yorurn , 161 3. in 4. m. r.
<>4 BELLES-LETTRES.
2371 Les fantaftiques Batailles des grands Rois Rodilardus 8c Croacus , tranflaté de latin ( d'Eli- fius Calentius) en françois. Lyon> François Jujiej 1534. in 8. goth. m. bl.
2372 Les fantaftiques Batailles des grands Rois Rodilardus 8c Croacus : tranflaté de latin ( de Calentius ) en françois. Poitiers , à î en feigne du Péùcan , 1 \ 3 5. in 1 6. goth. m. bl.
2375 Porphyrii Philo fophi Homericarum quœf- tionum liber. 8c de Nympharum antro in Odyf- fea : Opufculum, ( grœcè. ) Leonis X. P. M. bene- ficio è tenebris erutum. Imprejfumque Romœ in Gymnafîo Mediceo ad Ca < alLnum montem , 15 18. in 4. v. f. d, f. tr.
1374 Apollonii Sophiftae Lexicon grecum Iliadis 8c OdylTeae. grascè , cum veriione latina 8c notis Joan. Bapt. Cafpari d'Anfle de Villoifon. Z#- tau Parijîorum , J. C. Molini , 1773. 2 vo^ in fol. très Grand Pap. v. f.
2375 Hefiodi quœ extant. graecè 8c latine, cum notis , ex probatiiîimis quibufdam authoribus# Operâ 8c ftudio Cornelii Schrevelii. LugJuni Batavorum 3 Typis Francifci Hackïi , 1(350. in 8. m. r. doub. de m. 1. r.
2376 Sapphus Poetriœ Lesbiae, fragmenta 8c elo- gia , quotquot in audoribus antiquis graxis 8c
latinis.
BELLES-LETTRES. 6$
îatinis reperiuntur,cum virorumdoclrorurnnotis integris, cura Se ftudio Jo. Chriftiani Wolfii.Zo/z- dini, Abrah. Vandenhoeck, 1 7 3 3 . in 4. G. P. v. b.
2377 Les Poéfies d'Anacréon ôc deSapho, tra- duites de grec en vers françois , avec des remar- ques , par M. ( Hilaire-Bernard de Requeleyne fîeur de ) Longepierre. Paris , Pierre Emery , 1684. in 12. m. r. 1. r.
2378 Anacréon , Sapho, Bion 8c Mofchus^ trà^ duction nouvelle en profe , iuivie de la Veillée des Fêtes de Vénus, 8c d'un choix de pièces de différents auteurs. Par M. Moutonnet de Clair- fonds. Paris, le Boucher,, 1773. in 4. G. P« fig. v. £
2379 Pindarî opéra. Callimachi hymni. Diony- fius de fîtu orbis. Licophronis Alexandra. (graecè. exrecenfioneAldiManutii.) Veneùis , in adibus Aldi & Andréa Afulani Soceri, 1 5 1 5 . in 8. m. bl.
4380 Pindari Opéra, caeterorum o<5to lyricorum carmina , Alcan , Sapphus , Stefichori , Ibyci , Anacreontis , Bacchylidis , Simonidis , Aie* manis , noniiulla etiam aliorum. omnia gra?cè & latine. Antverp'iA 3 Chrijîophorus Plantinus , 1 5 67. in 1 6. m. r. doub. de m. 1. r.
2381 Pindari Opéra gnecè , curn verfione latina; metrica Nicolai Sudorii ( ex recenf. Rie. Weft <S£ Rob. Welfted. ) Oxonii , è Th. Sheldoniano y 1697. in fol. m. r,
Tom.II, \
M BELLES-LETTRES.
^382. Lycophronis Alexandra cum grxcis Ifaacii Tzetzis commentariis, (grecèS: latine.) accedunt variantes lectiones 8c annotationes. cura & operâ Jo. Potteri. Oxon'ù , è Theatro Sheldo- niano , 1697. in fol. m. v.
2383 Theocriti Idyllia , Epigrammata , ôcc. gracè , cum additione & Scholiis Grands , ex recenfione Zacharia; Calliergi. Rom a , Zacha- rias Calliergi) menfe Januario , 15 16. in S. m. r.
2384 Theocriti Idyllia , gracè. Lovanii , apud Theodoricum Marùnum Alqfîenfem , 1510. in 4. m. r.
'2385 Theocriti, Mofchi , Bionis , Simmii qure extant : cum graccis in Theocritum Scholiis. Operâ Danielis Heinfii. accedunt Jofephi Scali- geri j Ifaaci Cafauboni , notas <k lectiones. Ex Biblïopolïo Commdinia.no , 1 604. in 4. m. r. doub. de m. 1. r.
2386 Les Idylles de Théocrite , traduites de Grec en vers françois , avec des remarques , par M. ( Hilaire-Bernard de Requeleyne, fîeur ) de Longepierre. Paris , Pierre Aubouin , 1 68 8. in 12. m. r. 1. r.
2387 Les Idylles de Bion & de Mofchus, tra- duites de Grec en vers François 3 avec des re- marques. ( Par Hilaire-Bernard de Requeleyne ,
BELLES-LETTRES, h
, fieur de Longepierre. ) Paris 9 Pierre Aubouin i i6$6. in n. m. r. 1. r.
2388 Idylles de Bion & de Mofchus , traduites de Grec en vers François, ( Par Hilaire-Bernard de Requeleyne , fieur de Longepierre. ) Amf- terdam , Henri Desbordes , 16S8. in 8. m. r. 1. r.
2389 Callymachi Hymni , Epigrammata 8c Frag- menta, cum notis variorum ,, ex recenfione Ezechielis Spanhemii. Ultraj&cliyHalma» 165)7. 2 vol. in 8. G. P. m. r.
235)0 Callymachi Hymni , Epigrammata 8c Frag- menta , graecè 8c latine , cum notis variorum , ex recenfione Joannis Augufti Ernefti. Lugduni Batavorum , Samuel Lucthmans > \~j6\% 2 vol. in 8. Papier Fort. v. f.
1391 Apollonii Rhodii Argonauticorum libri IV. graecè j ab Jeremia Hoelzlino in latinum con- verti 'y commentario 8c notis illuftrati , ema- culati , cum fcholiis graecis. Lugd. Bat. ex Offî- cina Elyeviriana , 1 64 1 , in 8. m. viol.
Poètes Dramatiques Grecs»
1191 yfëfchyli Tragœdiae , graecè , ex recenfione Adriani Turnebi. Parijîls t Adrianus Turnebus , 1552. in 8. m. r.
2393 iEfchyli Tragoedia; feptem , cum jfchelïis
II
rt>% .belles-lettres;
graecis omnibus ; deperdirorum drammatunl fragmentis , verfione ôc commentario Thomae Stanleii. Lmdini , Flesher , 1 66$. in fol. m. r. 2,394 iEfchyli Tragœdias fuperftites , graecè ," gra^ca in eas fcholia , & deperdirorum frag- menta , cum verfione latina ôc commenrario Thomas Sranleii ; ôc notis variorum. curanre Joanne Cornelio de Paw. Hagœ Comitum , Petrus Goije , 1 745. 2 vol. in 4. G. P. m. r.
2395 Sophoclis Tragcediae feptem cum commen- tariis ( graecè. ex recenfione Aldi Manutii. ) Ve- wtiis , m Aldi Romani Academia , menfe Au~ gujlo, 1 502. in 8. v. m.
Z396 Commentarii in feprem Tragœdias Sopho- clis : qus ex aliis ejus compluribus injuria tem- porum amifïïs , folae fuperfuerunt : opus exac- tifîimum : rariiîîmumque in gymnafio Mediceo Caballini montis à Leone X. P. M. conftituro , recognitum , repurgatumque , in plurima exem- plaria edirum. igrecè.) Ko.r.dt , 1 5 18. in 4. m. r.
4.397 Tragédie de Sophocles , inticulée : Eleclra , traduite du grec en rythme françoife, ligne pour ligne ,, ôc vers pour vers. ( Par Lazare de Jkïf. ) Paris , tjiiennc Roffèz, 1 5 5 7. in 8. m. r.
2.398 Euripidis Tragœdiaî feptemdecim, graecè. Fenetiis, apud Aldum, J503. 2 vol. in 8,
y.£
«ELLES -LETTRE S; $4
2399 Euripidis Tragœdiae XIX. (grxcè.) inquibus praeter inrinita menda fublaca j carminum om- nium ratio ha&enus ignorata nunc primùm proditur : Operâ Gulielmi Canteri. Antverpia , Chriftphorus Plant 'mus , 1 5 71. in 12. m. r. doub. de m. 1. r.
2400 Euripidis quae extant omnia, grscè & la- tine , cum fcholiis graecis & notis , Operâ Jo- fuae Barnes. Cantabrigice j Hayes , 165,4. in fol. m. r.
2401 Georgii Anfelmi Nepotis Hecuba, (Tra- gœdia Euripidis 3 è graeco in latinum tranflata. ) Parm& , Francifcus Ugoktus 3 nonis Jun'ris , 1506. in 4. v. f. d. f. tr.
24©! La Tragédie d'Euripide , nommée Hecuba } traduite de grec en rhythme françoife , ( par Lazare de Baïf. ) Paris , Robert EJlienne ^ 1 5 44. in 8. m. bl.
2403 La Tragédie d'Euripide, nommée Hecuba : trad. de grec en rhythme françoife (par Lazare de Baïf. ) Paris, Rob. EJlienne , 15 50, in 8. v. m.
2404L'Iphigene d'Euripide , tournée de grec en françois par l'Auteur de l'art poétique. (Thomas Sibilet. ) Paris , Gilles Corro^et , 1 549. in 8, m.r.
2405 Ariftophanis Comœdias novem , graecè^
fo BELLES-LETTRES.
ciirn Scholiis grxcis , ex recognitione Marcî Mufuri. Venaiis , apud Aldum , 1498 , Idibus Quintilis. in fol. m. r.
Première Edition.
2406 Ariftophanis Comœdiaî undecim 3 gratcè 8c latine, cum Scholiis antiquis 8c notis variomm , ex recenfione Ludolphi Kufteri. Amjlelodamï , Frltfch , 1 7 1 o. in fol. G. P. m. r.
2407 Ariftophanis Comœdiœ undecim , graecè 8z latine , cum notis Stephani Bergleri , curante Petro Burmanno fecundo. Lugduni Batavorum, Samuel Luchtmans , 1760. 2 vol. in 4. G. P. v.f.
2408 Le Théâtre des Grecs, traduit en françois par le Père ( Pierre ) Brumoi. Paris , Rollin , 1730. 3 vol. in 4. G. P. m. viol.
Collections & Extraits des Poètes Latins Anciens.
2409 Corpus omnium veterum poetarum latino- rum , tam Prophanorum quam Ecclefîafticorum; cum eorum , quotquot reperiuntur, fragmentis. Colledore Michaele Maittaire. HagA Comitum, Jfaacus Vaillant , 172 1. 2 vol. in fol. v. b.
24 To Diverforum veterum Poetarum in Priapum lufus. P. Virgilii Maronis Cataleda , Copa,' Rofœ , Culex , Diras 3 Moretum , Ciris. &c.
BELLES. LETTRE S. 71
Venaiis , in jEdibus Aldi & Andréa Soccri menfc Decembri 1 5 1 7. in 8. m. r.
Ouvrages des Poètes Latins Anciens»
241 1 Q. Ennii Poétas vetuftifïïmi fragmenta qux fuperfunt ab Hieronymo Columna conquifira , difpofita 8c explicata. accurante Francifco Hef- felio. AtnJîeUdami , ex Officiïia Wetjleniana , 1707. 1114. G. P. v. b.
241 1 Titi Lucretii Cari de remm natuta libri VI. cum commentariis Joannis Baptiftas Pii. Bono- niœ, Typis excvjjoriis editum in Ergafterio Hie- ronymi Baptijla de Benediclis Platonici Bono- nienjis , anno 1 5 1 1. in fol. v. f.
2413 Titi Lucretii Cari Opéra, ( ex recenfïon.e And. Naugerii. ) Venetiis ,. in JEdibus Aldi , & André* Soccri , 1 5 1 5 . in 8. m. r.
2,414 Titi Lucretii Cari de rerum natura libri fex. accedunt felectae lectiones dilucidando Poemati appofîta?. cura Stephani Andréas Phi- lippe. Lutetia Parijîorum , Antonius Coujlelier , 1 744. 2 vol. in 1 2. fig» m. r. Imprimé sur vélin.
2415 Titi Lucretii Cari de rerum natura libri fex. Birmingham':* , Typis Joannis Baskerville y 1772. in 4. m. r.
241 6 Les . (EuYres de Lucrèce, contenant fa
7i BELLE S-L ETTRE1 Philofophie fur la Phyfîque, ou l'origine dé toutes chofes. en latin 8c en françois , avec des » remarques par le Baron de Coutures. Paris , Thomas Guillaîn , 1692. 2 vol. in 1 2. m. r. 1. £
Avec des figures deflïnées par Van Mieris , & gravées Duflos.
2417 Lucrèce, traduction nouvelle , avec des notes, par M. la Grange. Paris , Biuet, 1768. 2 vol. in 8. G. P. fig. m. r.
2418 Val. Caculli Veronenils carmina. m 12; rel. en cart, avec dos de veau.
Manuscrit exécuté en Italie dans le XV fteck, fur vélin , contenant 70 feuillets écrits en ancienne bâtarde ro- maine, à longues lignes. La première page eft décorée d'or- nements peints en or & en couleurs, & les marges font char- gées de corrections.
Ce MS. offre les particularités fuivantes :
Au I. Livre, les odes 2, & 5 font réunies & n'en forrnenr qu'une feute , àîhu qUe les 14 & ly. Les 4 derniers vers de la 5 y font tranfportés au commencement de la 36 , à laquelle la 37 eft: réunie. 38, 39 & 40 ne font point fépa- iées. jo , 51 & $% vont auflî de fuite fans diftinétion.' Les 1 derniers vers de la 51 commencent la 5- 3 , dont lest 10 derniers vers formant une Odeféparée, font deux Odes plus loin. j4& 55 , 57 Se 58 3 63 & 64, 68 & 69 , les deux réunies en une feule. 70,71, 71, 73 & 74 , les cinq réunies en une feule. Les 4 premiers vers de la 75 manquent ;- mais fe trouvent au commencement delà 84. 81 & 81 font réunies , ainfi que 83 , 84 & 85. 86, 87 & 88. 90 & 91 , 108 & 109 , ni & in,
2413
BELLE S-L ETTRES. jflf;
I41 9 Albi Tibulli Poetae clarifîimi Elegiarum Lib. IV. in 1 1. rel. en carr*
Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XVfîecle, contenant 49 feuillets. L'écriture eft en ancienne bâtarde romaine, à longues lignes , & la première page eft enrichie d'ornements peints , rehaufles d'or.
On trouve à la fin un Calendrier des Faites des Romains, & une vie abrégée de Tibulle , écrire en rouge.
Dans ce MS* l'Elégie 5 du Livre II eft coupée au vers : Impiger Mnea volitantis frater amoris , lequel commence l'Elégie fui vante : Là 7e du livre III finit par les fix vers qui compofent la
ne Elégie du livre IV. Celle-ci outre cela fe trouve dans
fon rang.
Au livre IV. le Panégyrique à Mejfala , que quelques Savants n'attribuent point à Tibulle , manque. Les Elégies 1 1 & i z font réunies* -
±410 Propertii Aurelii Nautas Poetae Elegiarum Libri IV. in 1 i. rel. en cart. d. f. tr.
Manuscrit exécuté en Italie dans le XV Jiecle, fur vélin, contenant 90 feuillets écrits en ancienne bâtarde re- maine, à longues lignes. La première page eft décorée d'un beau cadre en miniature , & plufïeurs autres , d'ornements peints. La première lettre capitale repréfente un Amour*
On trouve dans ce MS. quelques correction?, & à la fini une vie abrégée de Properce , écrite en rouge , avec la datç de fon exécution , qui eft de l'an 148 1.
Voici les particularités qu'il renferme :
Au livre II. les i derniers vers de la 6<* Elégie manquent! «nais ils fe trouvent à la fin de la 7 e.
Tome IL K
74 BELLE "S -LETTRE S.
J,a 7e eft partagée en deux Elégies. La féconde commence
par ce vers : Unde rnihi, &c. 9 & 10 font réunies. 34 eft
partagée en deux, dont la féconde commence par levers:
Quid tuafocratîcîs.... Au livre IV la première eft partagée en deux au vers quo mis
imprudens, .. La 5e eft aufîi féparée en deux Elégies , la
féconde commence par le vers :
Mufa Palatini.
Les deux derniers vers de la 8e font en tête de la 9e.
Il nous paroît que les trois MS. que nous venons de décrire , n'ont formé autrefois qu'un feul Yolume.
2421 Sexti Aurelii Propertii Lib. IV. Elegiarum. in 4. rel. en cart.
Beau Manuscrit exécuté en Italie dans le XV fiede> 'fur vélin , contenant 85 feuillets écrits en lettres rondes , à ■longues lignes.
Ce MS. eft défectueux en quelques endroits. Voici ce qu'il y manque :
Au livre I. l'Elégie 1 . Les 1 8 premiers vers de la féconde. Les 1 3 premiers vers de la 19. Les Elégies 20 , 21 & 22. Les n & 12 n'en forment qu'une.
Au livre II. les 27 premiers vers de la première. Les deux derniers vers de la 7 qui ont été mis à la fin de la 6. Les 8 derniers vers de la 10 qui y eft réunie à la 9. Les Elé- gies 11,12, 1 3 , & les 1 6 premiers vers de la 14. Les Elégies 3 1 & 3 2 font réunies.
Au livre III. la 1 1 eft partagée en 4. La féconde commence par levers: Omphale in tantum... La 3 : Terfarumftatuit Babilona. ... la 4 : Sc'dicet incefii. ... La ry en forme deux ; la féconde commence pat Tefiis eris Dirce ...
Au livre IV. les Elégies 1 Se 3 font réunies. La 6 eft partagée
BELLES-LETTRES. 75
en deux dont la féconde commence : Mufa Palatini . . ; Les 58 derniers vers y manquent , ainu" que les Elégies depuis 7 jufqu'à If.
2422 Catulli ^ Tibulli Se Propertii Opéra. &: liber Sylvamm Statii Papinii , ex recenfîane Guarini Veronenfis. Venetils , Joannes de Colonja , & Joannes Manthen de Gherfem 3 1 47 5 . in 4. m. r.
Le premier feuillet verfo contient une vie fommaire de Catulle. Le fécond commence ainfî :
Hextichum Guarini Veronenfis Oratoris ClariJJÎmq In tibellum Valeriï Catulli eius conduis.
A la fin des Ouvrages de ce Poète on lit : Catulli Veronenfis Epigrammaton Libellas Explicitus ejî.
Suit un feuillet dont le verfo contient la vie de Tib,ulle. Le fuivant porte ce titre : Albii Tibulli. eq. Ro. PoetA. Cl. Liber Primus quodfpretis
diuitiis & militia Délia amat & amori feruiat.
Cette partie du Volume finit par une Epître d'Ovide en vers fur la mort deTibulle.
Les poé/îes de Properce font précédées d'un feuillet donc le verfo renferme un abrégé de fa vie , & elles font termi- nées par cette foufeription :
Propertii Aurelii naute poets, finis. 147J.
Catulli. Tibulli. Projtii. & liber. Siluar. Statii papini»
ijlo uolumine catinet. Et iprefli fut opère & impenfa lohan-
n'is de colonia : & Iohannis manthe de gherfem qui una
Veneciis fideliter Viuunt.
Viennent les Forêts de Stace , dont le premier Livre porta pour fommaire , en lettres capitales : P. Papini Statii Surculi Silvarum liber primus.
Kl
yé BELLES-LETTRES.
Et le dernier finit ainfî : P. Papini Statii Siluar. Liber Vltimus.
2423 Tibullus , Catullus & Propertius , cum com- mente) Philippi Beroaldi. Venetùs , per Symo- nem Bevilaqnam , 1493 , Die XXVI Juni'u in fol. m. r.
2414 Catullus , Tibullus ôc Propertius. ( à Vi&ore Gifelino ôc Theodoro Pulmanno Craneburgio emendati. accedunt Guil. Canteri icholiae in Propertium. ) Antvtrpi&, Chriflophorus Planù- nus ,15 6j. in 1 6. m. viol.
2425 C. Valerii Catulli , Tibulli ôc Propettii Opéra, interpretatione & notis illuftravit Phi- lippus Silvius in ufum Delphini. Parijîis , Fre-, 4ericus Léonard, 1685. 2. vol. in 4. v. f.
141 6 Catulli , Tibulli ôc Propertii Opéra , priftino nitori reftituta , Ôc ad optima exemplaria emen- data. ftudio Stephani Andreae Philippe. Lutetiœ P arifiorum ■> Am. Urb. Conjlelier, 1743. 3 vol. in 12. m. bl. Imprimé sur. vélin.
2417 Catulli, Tibulli, & Propertii Opéra. Bir-
minghamia , Typis Joannis Baskcrville , 1 772.
in 4. m. r. 3,428 Çaius Valerius Catullus ôc in eum Ifaaci
Volîii obfervationes. Londini^ Jfaacus Little-
bfirii, 1 (184. in 4. vej,
BELLES- LETTRE S. 77
'±429 Philippi Beroaldi Bononienfïs , commen* tariiin Propertium. BononU, Benediclus Hector ' & Plato de Benedîtlis, 1 487. in fol. m. r.
2430 P. Virgilii Maronis Opéra quidam, in fol. rel. en car t.
Beau Manuscrit exécuté en Italie dans le XVfiecle , fur vélin , contenant 59 feuillets. Il eft écrit en lettres rondes , à longues lignes , & décoré de capitales peintes en or & en couleurs.
Il contient les Ouvrages fulvants : EelogA X , Moretum, Verfus OSiaviani Imperatoris fuper tefto Virgilii qui iujjit ne opus fuum conbureretur. & Georgica.
Le vers ftpefiniftra cava pr&dixit ab ilice çornix , man- que dans la première Eglogue comme dans prefque tous les MSS. de Virgile antérieurs au XVI fiede.
243 1 P. Virgilii Maronis Opéra quaedam. in fol.' rel. en cart.
Manuscrit fur vélin, exécuté en Italie dans le XVfiecle. Il eft écrit en lettres rondes , à longues lignes , & il contient 1 17 feuillets. Les intitulés font en rouge.
Les pièces qu'il renferme font : Virgilii culex , dira. , priapeya , copa , eft & non , vir
bonus t liber rofarum , moretum , eclogA X. cV georgica.
Francifci Vetrarchee Laureati poetA BucolicA XII.
On a graté plusieurs vers des Friapeia. Le vers apocriphe de la première églogue de Virgile : S&pe Jiniftra cavapr&- dixit ab ilice cornix , ne s'y trouve pas. Chaque livre des Géorgiqucs eft précédé de l'argument en quatre vers de He- rennius Modeftinus , & les églogues font chargées de notes.
78 BELLES-LETTRES.
2431 Publii Virgilii Maronîs Opéra, ex recen- fîone ôc cum praefatione Joannis Andrex Epif- copi Alerienfîs. Roma 5 Conradus Sweynheym & Amolius Pannart^ > in domo Pari & Fran- cifci de Maximls , {anno 1469. ) in fol. m. bl. dentelles.
Superbe Exemplaire , dont plufîeurs capitales font peintes en or & en couleurs.
Première Edition d'une rareté fi exceffive , qu'elle n'a été connue que de peu de Bibliographes. Elle eft exécutée en lettres rondes ( fans diftincttion des v & u , & des j & i , ) à longues lignes au nombre de 3 8 fur les pages qni font en- tières ; elle n'a ni fignatures, ni réclames, ni chiffres, & elle confifte en Ï91 feuillets de format petit in fol. dont le timbre du papier repréfente un rond dans lequel on remarque une arbalète.
Elle eft fortie des preites de Sweynheym & Pannart^ , qui. ont mis à la fin du Volume leur foufeription ordinaire, fans y avoir annoncé la date de l'année ; mais le partage fuivant tiré de l'Epître Dédicatoire de l'Evêque d'Alerie au Pape Paul II , qui précède le corps de l'Ouvrage , prouve incon- teftablement qu'elle eft de l'an 1469 :
.... Hac nof potijjtmum ratione : cum iam ab Imprejfori- bufnoftrifejflagitarenturPoetApaterBeatiJfimePaule.il. Venete Pontifex Maxime a Mantuani Vatif operibuf Poetaru exprimendoru initia : domino auxiliate. fumuf aufpicati. cAterof item temporibuf idoneif:j>ut tibi pla- cer~e didicerimuf: per ordine omnef imprejfuri...
Or cette Edition de Virgile étant la première des Poctcs latins , exécutée par les deux Imprimeurs de Rome, elle doit avoir paru en 1469 , puifque leur Edition de Lucain qui l'a
BELLES -LETTRE S. 79
ïînvïe eft datée de cette année ; nous la croyons même du mois d'Août ou du mois de Septembre au plus tard.
Il y a à la tête du Volume i j feuillets qui contiennent les pièces fuivantes :
i9 L'Epître Dédicatoire de l'Evêque d'Alerie au Pape Paul II, laquelle, fuivant le rapport du R. P. Laire , ( Spécimen Typ. Rom. ) porte dans quelques Exemplaires un titre ou fommaire. Elle eft imprimée dans l'Ouvrage du Cardinal Quirini , intitulé : De optimorum feriptorunt Editionibus , pag. 161.
i° Une table des pièces contenues dans le Volume , avec les premiers mots par lefquels elles commencent.
j ° Les Catalectes de Virgile connus fous les noms de Culex y Dir&y Copa , Efi & Non , Vir bonuf, de RoJif3 Moretû , Verficuli noéte , Verfuf in balifiam latronem , Verfuf Ovidii qualis, Siïma uirgiliana, narratiois in tribuf eperibuf.
Ces ij feuillets font fuivis d'un feuillet blanc, après lequel on trouve le corps de l'Ouvrage qui commence au re<fto , par ces deux lignes :
Ityre tu patufo recubanf fub tegminefagi ; ME.
Ce vers & les trois fuivants font coupés , pareequ'on y a laifle une place en blanc pour la première capitale, qui eft peinte en or dans notre Exemplaire.
Après les Bucoliques , les Géorgiques & l'Enéide , en trouve encore :
i<\ Verfuf Sulpitii Cartkaginenfif. Iuflerat. if. Carmina Cxfarif 'Augufii. Ergo ne. }°. Epithaphia illuftrium uïrorum. Condituf. 4°. Verfuf de Mufarum inuentif Clio. 5P. Elegia in MecenatifobitU' Derteram»
do BELLES-LETTRES.
Toutes pièces qui font mentionnées dans la table , & don* la dernière eft fuivie de cette foufcription :
AfpicifilluflrifUBor quicunq$ libellof
Si cupif arvfcurn nomina nojfe : lege. Afpera ridebif ' cognomina teutona -.forfait
Mitiget arf mufif infcla uerba uirum. Corardus fuueynheym : Arnoldus pa,nart^q\ magi^trî
Rome imprejferunt talia muttafimul. Petrus cumfratrc Prancifco maximuf ambù
Huic operi optatam contribuere domum.
Le Volume eft terminé par cinq feuillets, dont le premier manque , & qui renferment un extrait du Lufus Poetarum in Priapum. Il paroît que ces 6 feuillets n'ont été imprimés qu'après coup , puifqu'ils ne font pas indiqués dans la table. Se qu'ils manquent dans des Exemplaires, qui pour cela ne doivent pas être regardés comme incomplets.
( Voyez au fujet de cette rare Edition : Spécimen hiftori* Typographi& Romans, , Ouvrage curieux publié parle R. P. Laire, en 1778. in 8. )
*43 5 Publii Virgilii Maronis Opéra, in foL gotrU rru r.
Edition de là plus grande rareté , inconnue à tous lc*s Bibliographes i du moins aucun ne l'a décrite d'une manière à pouvoir la diftinguer & la reconnoître infailliblement ; nous la croyons d'environ l'an 1470. Elle eft exécutée à longues lignes 3 au nombre de 3 z fur les pages entières , dont la juftificarion a plus 'de 7 pouces de hauteur ; elle eft fans chiffres, réclames, fignatures , titre , regiftre , date d'année , indication de Ville ni d'Imprimeur. Le caractère
4&
JST° 2433 . Catalogue, deM' delà ValUere . Torn. 2. Pqge 80.
l^ublh Virgili) Cttaronis U^cr T>coUco?um Jwtipt^diâtcr. •CDdibeus
~Jtire tu patule recubansfab tegmx ne fagi Sïluertrem tenui mu fam incitons auena T\os pafrte fines ♦ ctdulcia linquimiis ama TVos patrtam fugimns tu titire (enhis in vwbra ^o?mofani refonarefcocesamarillifcâ filnas Xi • O mchbeeîKUs nobis tac ocia fccxt
Finis ^jveijd o s
Serauerat :atq] bumeris ûiiimcum îfigne gmbàt ~Ule oenlis poftqnam feui moniinenta tolons Gmuiar<pUiifit:fari)s accenfuset ira Tcrribilis:tu ne bmcfpoUjs indnte meo?uro Érnpiare raibi 2 pallas te boc vulnemyallas Immolât :c5^ penam fédéra to ep fanguiuefumie boc3iceos:ferrum aduerfo fub peàoK condit* ^eundustarilli foluuntur fri#o?e menfoa Vitàctf cum g-emifu fugît- indignata fub vîntes
BELLES-LETTRES. Si
efl celui qu'on appelle lettres defomme (*). Les majufcules en font fort fingulieres. Nous ne connoiflbns aucun Artifte qui fe foit fervi des mêmes types , & le feul livre imprimé avec ce caractère que nous avions trouvé dans la Bibliothèque de M. le Duc de la Valliere f eft annoncé N" 461 , fous ce titre : Sancti Auguflini confejfwnum libri XIII. Mais cette Edition également deftituée du nom de fon Artifte, ne nous a donné aucun éclairciflement fur l'année, & la Ville où ce Virgile a pu être exécuté.
Quel qu'en foit l'Imprimeur , il n'a employé ni la virgule , ni le point & la virgule , ni l'y grec , ni Va , ni l'œ , ni l'v con- fonne au milieu des mots ; mais il s'eft fervi du point , des deux points , du point interrogant , & indifféremment de la conjonction et & &. Il n'a fait ufage des majufcules qu'au commencement de chaque vêts , & il a laiffé des places en blanc pour les lettres tourneures , lefquelles pour la plupart dansnotte Exemplaire ont été peintes en vermillon.
Le Volume eft compofé de 107 feuillets de papier fort* dont la marque ou le timbre eft un grand q Flamand de lettre de forme , & il contient ce qui fuit :
i° Les 10 Eglogues de Virgile qui occupenr les 13 pre- miers feuillets, &c un quart du 14e rectos elles ont pour fommaire : Publi'j Virgilij Maronis Liber Bueolicorum Jncipit Féliciter»
(*) Les lettres defomme dérivent des lettres déforme , & ont été employées dans les premiers livres imprimés en Allemagne , en Franco JU dans les Pays Bas. Il faut excepter pourtant de ces livres le Specw lum human<* falv adonis , deux ou trois Bibles sans date, $C les Pfau~ tiers de 1457 & 14^9 dont le type eft la lettre déforme. On confond aujourd'hui cette dernière lettre avec celle de fomme &C l'ancienne bâtarde, qui toutes trois ne font plus connues que fous la dénomination générale de lettres gothiques. Il n'y a que les geiiS de l'art qui Ut diftinguent encore.
Tome 7i. L
S* BELLES-LETTRES.
Le 18e vers de la première Eglogue : Séipeflnijlra cava... qu'il eft rare de trouver dans les anciens MSS. & les premiè- res Editions, eft dans celle-ci.
i° Le feuillet 1 4e porte fur le recto , à la fuite des 9 der- niers vers des Bucoliques, le Tetraftique latin contenant l'ar- gument du premier livre des Georgiques. Il eft attribué à Ovide; mais on fait que Herennius Modeftinus , Jurifcon- fulte dans le IIIe fîecle , en eft le véritable Auteur. Au bas de ces quatre vers on lit :
Tublij Virgilij Maronis Liber Primus Georgicorum Jncipit Féliciter.
Ce livre commence au verfo , & tout ce poème didac- tique occupant les J4 feuillets fuivants, finit au verfo par la ztfe ligne & le dernier vers.
50 Le feuillet fuivant , c'eft-à-dire le 49c du Volume , eft blanc au retto, & contient au verfo d'abord l'argument tn 11 vers de Herennius Modeftinus de tout l'Enéide , tnfuite l'argument particulier en 1 1 vers du premier livre. La page eft terminée par ces deux lignes : Tublij Virgilij Maronis Liber Eneidum Jncipit Féliciter. On en trouve le commencemeet fur le foe feuillet, & on y remarque la fupprefllon des 4 vers : ille ego .... qui néanmoins font dans l'Edition précédente , & les autres du XV fiecle Le douzième livre finit au redto du 207e feuillet qui ne contient que les 9 derniers vers.
Nous croyons faire plaifîr aux Bibliographes de joindre ici le commencement & la fin de cette Edition de Virgile , gravés exactement , pour leur donner un modèle du type, & les mettre à même de découvrir par d'autres Livres , s'il en exifte imprimés avec les mêmes caractères & auxquels l'Imprimeur ait mis (on nom , de quelles prefles elle eft fortie.
BELLE S-L E T T R E S. Sj
Notre Exemplaire eft chargé jufqu'au troifieme livre de l'Enéide de beaucoup de notes marginales & interlinéaires ; elles font écrites d'une main du XV fiecle , en ancienne bâtarde , Se elles font curieufes. 11 y en a plufieurs qui ren- ferment des érymologies latines.
Nous fommes entrés dans des détails un peu longs au fujet de ces deux éditions de Virgile , parcequ'il étoit nécef» faire de faire connoître leur rareté & leur prix. Si nous n'avons pas donné des notices aum" étendues fur plufieurs autres éditions rares, particulièrement fur celles fans date , noms d'Imprimeur & de Ville , c'eft non-feulement à caufe qu'un fimple Catalogue , fait pour en diftraire les livres qu'on y annonce , n'en eft point fufceptible ; mais encore afin de ne point outre-palfer les bornes que nous nous étions preferites , voulant éyiter de le rendre volumi- neux , & de n'être pas dans la nécefllté d'en reculer la publi- cation par le furcroît de temps que des recherches & des notices plus amples auroient occafîonné.
2434 Publii Virgilii Maronis Opéra. VifUÀr
tiis , Leonardus Achates 5 1473. in fol. reL
en cart.
Edition très rare , inconnue à plufieurs Bibliographes.
Il manque dans cet exemplaire la première Eglogue , Se
tine partie de la féconde. Le volume commence par ce vers :
Adiam cerea Pruna : honos erit haie quoq$ Porno , &c.
Immédiatement après le dernier vers du XII livre de l'Enéide , il y a en lettres capitales : EXPLICIT. LIBER. XII.
.P. MARONIS. VIRGILII. VITA. LX;SERVIO. PO-
NATO : QUINTILIANO. AGELIO. ET : RELIQVIS.
Cette vie de Virgile eft fuivie de deux pièces de vers 5 la première eft intitulée :
L:
84 BELLES-LETTRES;
Galli. Cornelii. ad Ocl. de morte Virgilii, I La féconde : Oci. Au. Ce. Réf.
Après cette dernière pièce on trouve cette foufcription : Vrbs Bajîlea mihi nomen efi Leonardus Achates : Qui tua comprejfi carmina diue Maro. rAnno chrifii humanati. M. cccc. Ixxiii. Venet. Duce
Uicol. Marcel.
Cette foufcription efl: fuivie de vingt feuillets qui con* tiennent les Catalcctes de Virgile ; elles font terminées par cette date : Finis .M. CCCC. LXXII1.
243 S Publii Virgilii Maronis Opéra, cum expo- fîtione Mauri Servit Honorati, Grammatici. Mediolani , ( A,ntonius Zarotus , ) 1475. in fol, v. f. d. f. tr.
On trouve à;Ia tête du Volume fîx feuillets qui contien- nent la vie de Virgile. Le texte fuit, & à la fin il y a cette foufcription 1 Anno a Natali chrifiiano millejfimo quadrïgentejjtma fep*
tuageffimo quinto Kalendis decebriby Diuo Galeacio
maria sfortia uicecomite Mediolani Duce quinto florente
hoc opus non indiligentçr efl imprçjfum.
1436 P. Virgilii Maronis Opéra,, cum commen- tariis Mauri Servii Honorati. Mediolani , ( Ant. Zarotus , ) 1 47 5 . in fol. v. f.
3,457 P. Virgilii Maronis Opéra , cum commen- tariis Servii Mauri Honorati, ôc Catale&is. Bri- x'la ,p- r Jac. Britannkum ,1485. die XXII Au* giift'u in fol. v, f.
BELLES-LETTRES. S5
£438 P. Virgilii Maronis Opéra cum commen- tariis Servii Mauri Honorati & cum cataledtis. Venetiis , per Antonium Bartholonuti , impref~ forum difcipulum , 14S6. in fol. m. r.
2.439 Pu^* Virgilii Maronis Opéra, cum com- menrariis Servii Mauri Honorati & Chrif. Lan- dini, & cum catalectis. Florent'u , XV. calendas Aprilis y m 87. in fol. vel.
2440 Pub. Virgilius , cum commentariis Pub. Servii , Landini , Ane. Mancinelli , Donati 8c Domitii , &c cum catalectis. Venetiis, 1494. die ultimo Septembris. in fol. v. f.
1441 Pub. Virgilii Maronis Opéra, cum emen- dationibus Pauli Malleoli. Parijiis , per Udal- ricum Gering & Berchtoldum Renbolt> 1498. in 4. rel. en peau de mouton. J.e premier feuillet manque.
2441 Pub. Virgilii Maronis Opéra , cum Servii Mauri Honorati grammatici commentariis. lmprejf.{circà 1490. ) in fol. v m. d. f. tr.
2443 I\ Virgilii Maronis Bucolica, Georgica , /Eneis , cum Servii Probique commentariis ac omnibus lectionum variationibus in antiquisco- dicibus repertis. Venetiis , per Alexandrum Veliuiellum accuratiffime re\ iji , & emendati & propriis expenjis in adibus Pétri de Nicolinis de Sabbio impreffî , 1 5 34. in 8. m. r.
2,444 P. Virgilii Maronis Opéra omnia indubi-
%6 BELLES-LETTRES.
tata. ad Jacobi Pontani caftigatipnes accura* tiflîmè excufa. Sedani , ex Typographia Joannis lannoniy 1618. in z4.n1. r. 1. r.
2445 Publii Virgilii Maronis Opéra, ex recen- fione Danielis Heinfii. Lugduni Batavorum , e% officina JLl^eviriana , 1 63 6. in 1 2. m. r. Edition Originale.
2446 Pub. Virgilii Maronis Opéra. Parifiis , h Typographia Régla , 1641. in fol. m. r.
2447 Pub. Virgilii Maronis Opéra per Joan, Ogilvium édita & fculpturis œneis adornata. Londini , Roycroft> 1 65 8. in fol. v. éc.
Superbe Exemplaire de la première Edition latine, imprimé fur papier fort, & dont les épreuves font très belles. Cette Edition eft préférable à celle qui eft annoncée dans la Bibliographie inftruétive , N°. t6%6,
2448 P. Virgilii Maronis Opéra, interpretatione & notis illufïravir. Carolus Ruœus., ad ufum Delphini. Pari/îis3Simo Benard, 1 6 7 5 . in 4. v. f,
2449 Pub. Virgilii Maronis Opéra , ex recen- fione Nicolai Heinfii. Amfielodami , ex officina Elçeviriana , 1676. in 1 2. G. P. m. r.
2450 P. Virgilii Maronis Codex antiquiiîimus à Rufio Turcio Aproniano diftin&us & e.menda- tus, qui nunc Florentin in Biliotheca Mediceo- Laurentianaadfervatur, bono publicoTypis de£- criptus. FlorentÏA A Typis Mannianis , 1 74 1 , in 4. G. P. m. bl.
BELLES-LETTRES. 87
2451 Pub. Virgilii Maronis Opéra. Londini , /. & P. Knapton & Gui. Sandby , 1750. 1 voL in 8. fig. Gr. Pap. m. viol. dent. doub. de tab. l.r.
245 z Publii Virgilii Maronis Opéra. Birmin~ ghamiA , Typis Joannis Baskerville » 1757. in 4, m. r. dentelles. Première Edition.
2453 Publii Virgilii Maronis Opéra. Birmin- gham'iA , Typis Joannis Baskerville , 1766+ in 8. m. r.
2454 Mauri Servii Honorati Grammatici Com- mentarius in Bucolica Virgilii incipit. Iniprejf. circa 1471. in fol. m. r.
Edition fans chiffres , réclames ni Signatures , fur i «donnes, dont celles qui font entières ont 56 lignes. Les cara&eres avec lefquels elle eft exécutée , font femblables à ceux des deux Ouvrages de Pétrarque , annoncés fous les N°s 1 joj Se 1 506. Le texte commence par le titre rapporté ci-defîus , Se finit au recto du dernier feuillet , première «olonne, par cette ligne: Home rus. Amen.
Suit une table qui occupe 11 feuillets.
2455 Les Œuvres de Virgile , translatées de latin en vers françois , par Guillaume1 Michel & Octavien de Saint-Gelais. Paris, par Nicolas Couteau , pour Galliot du Pré , 152^. in fol. goth. m. b.
88 BELLES-LETTRES.
Imprimé sur vélin , avec 31 miniatures.
X456 Les Œuvres de Virgile , traduites en fran- cpis , le texte vis-à-vis la traduction , ornées de figures en taille- douce , defîinées &c gravées par M. Cochin , avec des remarques , par M. l'Abbé Guyot des Fontaines. Paris , Quillau père > 1745. 4 vol. in 8. m. r.
Z457 Les Bucoliques de Virgile Maron, avec cinq autres Livres par lui compofés ; c'eft à fa- voir , Virgile du Vergier 3 Se de la Lettre Py- thagoras y grecunij de l'Invention des Mufes j du Chant des Seraines ôc de la Rofe , tous par Rime , tranflatcs de latin en françpis , par Guillaume Michel , dit de Tours , avec l'expo- fîtion en profe. Paris , Jehan de la Garde, 1 5 1 6\ in 4. goth. fîg. m. bl.
2458 Les Géorgiques de Virgile Maron, tranf- latées de latin en vers François , &c moralifées , par Guillaume Michel , dit de Tours. Paris , M. Durand Gerlicr , 1 5 1 9. in 8. v. m.
2459 L'Enéide en vers françois. in fol. m. r.
Très beau Manuscrit fur vélin , du commencement du "XVlfiecle y contenant 161 feuillets. Il eft écrit en ancienne bâtarde , fur i colonnes. Il n'y a point de miniatures. On n'y voit que les places qui leur écoient deftinées , & qui font au nombre de 14.
Octavien de Saint Gelais , Evêque d'Angoulême fous Charles YI1I & Louis XII , more en 1 joi , eft Auteur de
cette
BELLES-LETTRES. 8c,
cette traduction, qu'il dédia le xi Avril de l'an ijoo, à Louis XII , dont il étoit très aimé. Les vers en font de 10 fyllabes , & n'obferyent pas l'alternative des rimes mafcaline & féminine.
2460 Les Enéïdes de Virgile , tranflatés de latin en vers François, par Meflîre Octavien de St. Gelais , 8c revues par Maître Jehan Divryé Paris 9 Michel, le Noir , 1 5 1 4. in fol. goth* v. m.
2.4c» 1 La Bucolica di Virgilio interpretata di la- tino in rime vulgare per Bernard© Pulci. Fran- cifci de Arfochis Senencis carmen Bucolicum. (Italicè ) Bucolica di Hieronymo Benivieni. Epif- tola 8c quattro yEgloge comporte per Jacopo Fiorino de Boninfegni da Siena. Due altre iïgloge del medefimo. Florentin , per me An- tonium Bartholom&t Mifcomini , 1481. die ultimo Februarii. in 4. m. r.
1461 Compendium Operum Virgilianorum > tain oculis quàm auribus omnium expofîtum. aère ac ftudio Crifpiani Palfei Chalcographi. ( latine 8c gallicè.) UltrajecliBatavorum , HermannusBor* culous, 1612. in 4. m. r.
2463 Q. Horatii Flacci Carmina. in 4. rel. en carton, avec dos de veau. Manuscrit fur vélin , du XlVJïecle , contenant
loi feuillets. Il eft écrit en lettres rondes . à longues lignes,
& enrichi de Scholies & de Leçons marginales de différentes
mains.
Tome IL M
90 BELLES-LETTRES.
Ce MS. des Œuvres d'Horace eft complet ; il renferme :
i° Les 4 livres des Odes , dont la 7e du I. livre eft par- tagée en i Odes. L'une porte ce titre : Paraneti.e dicolos ad Plancum. L'autre commençant au vers : Albus ut obf- euro. ... eft intitulée : Ad Plancum oratio bene uiuendi.
z° Le livre des Epodes.
30 L'Art Poétique.
4' Les deux livres des Epîtres. L'Epître ij du I. livre : Ad Numonium Valant, finit par le vers 15 : Scribere te nobis .... Les autres vers jufcju a la fin font adrefles ad Me- nium Scaurum.
5* Les quatre livres des Satyres. La Satyre i du I. livre ne va que jufqu'au 14e vers. Le fuivant : Malthinus Tunicis porte en tête : Egloga fecunda , dont le dernier vers eft le 85e, le 86e &lcs fuivants jufqu'à la fin de la Satyre font intitulés : Egloga III.
La Satyre 10 dul. livre commence parles 8 vers qui paf- fent pour apocriphes.
2464 Q. Horatii Flacci Opéra omnia. in 4. rel. en car t. d. f. tr.
Bfau Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le X VJiecle , contenant 1 ) j feuillets , dont le premier eft décoré d'ornements peints en couleurs & rehauiTés d'or. L'écritute eft en ancienne bâtarde romaine , à longues lignes. Les marges font enrichies de fcholies , & les interlignes de leçons.
Ce MS. renferme, i° l'art Poétique, 10 les Odes, 3° les Epodes, 40 les Epîtres, & 50 les Sacyres.
Les Odes 16 & 17 du I. livre y font réunies, & n'en font qu'une ; de même que les Epodes 17 Se 18. Le dernier vers de l'Epître a du II livre y manque. Les 8 vers apocry- phes de la dixième Satyre s'y trouvent , & la Satyre 3 du
BELLES-LETTRES. 91
II livre y efl: partagée en deux , dont la féconde commence par Servius Oppidius , &c. qui efl: écrie Neruius Oppidius.
2465 Quinti Horatii Flacci Carmina. Venaiis , per Philippum condjm Pétri 9 1478. die 15
Septembres, in fol. m. cit.
Ce Volume commence par le texte ; on trouve à la fin cette foufciiption fuivie d'un regiftre :
Uoratiî opère finis cum magna diligentia. Imprejfum per Philippin, conda pétri in ueneciis du.ca.te loanne mo^e- nico inclito duce M cccc Ixxviii, die xv fepttbris.
2466 Quinti Hotatii Flacci Opéra , cum com- mentariis Acronis & Porphyrionis. in fol. m. r.
Edition à longues lignés , au nombre de 34 fur les pages qui font entières , fans chiffres, réclames ni fignatures. Les caractères en font les mêmes que ceux avec lefquels George Laver a imprimé à Rome fans date : e Magno Bafi~ lio Aretini traduclio , annoncé ci-devant , N9 3 87.
On trouve à la tête du Volume cinq feuillets, dont le premier n'eft. imprimé qu'au verfo. Ils contiennent deux Epîtres adreiTées , l'une par Joannes Aloifius Tufcanus à Fr. Helius P arthenopeius ; l'autre par Francifcus Marchi- fius JElius Partenopeus à Joannes Aloifius , & deux vies d'Horace félon Acron & félon Porphyrion.
Le texte fuit , & finit ainû" au verfo du dernier feuillet:
£ Explanatio Porphirionis In arte poetica féliciter Ex- plicit.
2467 Quinti Horatii Flacci Opéra omnia , cum interpretatione ChriftophoriLandini. FlorentU%
Mi
?i BELLES-LETTRES.
per Antonium Mifcomïnum 9 1482. nonis Au~ gufli. in fol. m. r. 146*8 Quinti Horatii Opéra, cum commentariis Se annotationibus Jacobi Locher. Argentinœ , per Joan. Reinhardum cognomento Gruningery 1498. in fol. fig. v. f.
2469 Q. Horatii Flacci Opéra omnia. Sedani s ex Typographia Joannis lannoni , 1627. in 24. m. r. 1. r.
2470 Q. Horatii Flacci Poemata , ex recenfione Danielis Heinfii. Lugduni Batavorum , ex effî- cinaEl\evirianay 1628. = Danielis Heinfii in Q. Horatii Flacci Opéra , animadverrfiones &c nota;. Lugd. Bat. ex officina El^eviriana , 1629» t= Dan. Heinfii de Satyra Horatiana libri duo. 3 vol. in 1 2. m. viol. dent.
2471 Q. Horatii Flacci Poemata , cum commen- tariis & annotationibus Joannis Bond. Amjle- loda'ni , apud Danidem El\evirium , \6-j6* in 11. m. r.
Spperbe Exemplaire. Edition en lettres rondes.
2472 Q. Horatii Flacci Opéra, interpretatione ôc notis illuftravit Ludovicus Defprez , in ufum Delphini. Parijîis , Fredêricus Léonard , 16*91» 2 vol. in 4. v. b.
*M73 Qninci Horatii Flacci Opéra. Londinî, aneis tabulis incidit Joannis Pine , 1733. 2 vol. in 8. m. bl, dent, doub. de tab. 1. r,
BELLE S -LETTRE S. *>3
Première Edition. I474 Q. Horatii Flacci Opéra. Parijiis , e Typo~
graphia Regia , 173 3. in 18. m. r. dent. 2.475 Quinri Horatii Flacci Opéra. Londini , Gui.
Sandby , 1749. 2 vol. in 8. G. P. fig. m. viol.
dent. doub. de tab. 1. r.
2476 Q. Horatii Flacci Opéra. Birmingham'^ , Typis Joannis Baskerville , 1762. in 12. m. r.
2477 Quintus Horatius Flaccus. BirminghamU , Typis Joannis Baskerville, 1770. in 4. m. bl.
2478 Odaî Horatii fideliter emendatae (à Joanne Chappuis. ) Parijiis, Anthonius Denidel, 1 498. in 4. goth. v. f. d. f. tr.
2479 L'Art Poétique d'Horace , tranilaté de latin en rime françoife. Paris , ( Jean Gran- diehan , ) 1 5 4 1 . in 8. m. bl.
2480 Terentianus de litteris , fyllabis 8c metris Horatii. ( edente Geoig. Galbiato. ) Venetiis , per Joannem de Cereto de Tridino alias Tacui- num ,150? in 4. v. f.
2481 Publii Ovidii Nafonis Opéra omnia. 2 vol. in fol. m. r.
Edition à longues lignes , au nombre de 43 fur les pages qui font entières , fans chiffres , réclames ni fignatures, exécutée vers 147, par Nie. Jenfon , à en juger parles caractères qui font femblables à ceux de Macrobe , fortides p relies de cet Imprimeur en 1471.
On trouve à la fin du 1 je livre des Métamorphofes les vers fuiYams ;
5>4 BELLE S-L E T T R E S.
Orba parente fuo quicunqx uolumina tangis
His faltem ueflra detur inurbe locus. Quoq$ magis faueas : nonfunthœc édita ab Mo :
Sed quajî de domini funere rapta fui. Quicquid in his igitur uicii rude carmen habebit :
Emendaturus fi licuijfet eram.
24S1 Pub. Ovidii Nafonis Opéra qtkx extant, cum praefatione& correétionibus Boni Accurfii, 8c emendationibus Barnabe Celfani. Primum volum. imprejfum Viccnti&^ ab Hermano Levi- iapide , 1480. pridie idus Aug. Secundum vol. Vlccntis, , per Hermanum Colonienfem Lich- tenjldn , 14S0. fex. id. Mali. 2 vol. in fol. m. r.
Les pièces préliminaires qui font à la tête du Volume occupent neuf feuillets ; elles confident en la Préface de Bonus Accurfius , adreiTée à Ciccbo Simoneta ; la vie d'Ovide , tirée de fes Ouvrages ; & la table des XV livres dçs Métamorphofes , dont le premier livre commence au verfo du neuvième feuillet.
Le fecend Volume renferme tous les autres Ouvrages d'Ovide , à commencer par les Héroïdes,
248 3 Pub. Ovidii Nafonis Opéra , per Bonum Accurfium & Valerium Superchium emendata ôc corre&a. Lucantonii Florentinl impenfa a Matheo Capcafa Parmenfe accuratijjlme im- prejfa, 1 489. pridie calendas Januarias. in fol. m. r.
2484 Pub. Ovidii Nafonis Opéra & Vita. curis Boni Accurfii Pifani. Venails , per Chrijlo-
BELLES-LETTRES. 95
phorum de Penjïs , de Mandello , 1498. in fol. v. f. d. f. tr. 248 5 Pub. Ovidii Nafonis Opéra , ex recenfione Danielis Heinfii. accedunt brèves nota? Jofephi Scaligeri & Jani Gruteri. Lugd. Bacavorum , ex officina El^eviriana > 1629. 5 vol. in 12. m. cit.
2486 Pub. Ovidii Nafonis Opéra , interpretatione & notis illuftravit Daniel Crifpinus , ad ufum Delphini. Lugduni , apud Anijfonios , 1689. 4. vol. in 4. vélin.
2487 P. Ovidii Metamorphofîs , cum Raphaelis Regii enarrationibus. Tufculani , apud Bena- cum , in cedibus Alexandri Paganini ,15 16. in 4. fig. m. r.
1488 Publii Ovidii Nafonis Heroidum Epiftola?. Rom a > apud Sanclum Thomam in reçione Pa- rionisper Stephanum Guillireti. in 4. v. f. d. f. tr.
2489 Les Métamorphofes d'Ovide, moraliféts par Thomas Waleys , Do&eur en Théologie A de l'Ordre de Saint Dominique ; tranflatées &C compilées par Colard Manfion , en la noble ville de Bruges. Bruges, Colard Manjlon , 1484. in fol. goth. fig. m. bl.
2490 La Bible des Poètes de Ovide métamor- phofée, translatée de latin (de Thomas Vallois ) en françois. ( Par Colard Maniion. ) Pari, 3 Michel le Noir, 1513. in fol. goth. fig.
«6 BELLES -LETTRE S.
240 1 Le grand Olympe des Hiftoires Poétiques da Prince de Poéfie , Ovide Nafo en fa Méta- morphofe. Traduit de latin en franco is. Paris, Pierre Sergent , i 5 37. 3 vol. in 8. fig. en bois , m. r. dent.
2491 Le grand Olympe des Hiftoires Poétiques du Prince de Poéfie Ovide Nafo 3 en fa Mé- tamorphofe. traduit de latin en françois. Paris t par Arnould t ' Angtlier , & Jean Real. 1538. in 8. goth. fig. en bois , v. f.
24*) 3 Les Métamorphofes d'Ovide , en latin } tra- duites en françois } avec des remarques 8c des explications hiftoriques. Par M. l'Abbé Banier. Ouvrage enrichi de figures en taille-douce , gra- vées par Bern. Picart , 3c autres habiles maîtres. Amjlerdam , Wetfiein > 1 73 2. in fol. m. r. très grand Papier.
Les Exemplaires tirés fur ce très grand papier font fort rares j les épreuves des figures en font fuperbes.
2404 Les Métamorphofes d'Ovide , en latin 3c en françois , de la traduction de M. l'Abbé Banier, avec des explications hiftoriques , 3c des figu- res gravées fur les deifeins des meilleurs Pein- tres françois , par les foins des fleurs Le Mire de Bafan. Paris , Piffot. 1767. 4 vol. in 4* v.f.
ÊËLLËS-LETTRES. 97
à.49 5 La Métamorphofe d'Ovide figurée. ( en vers françois , avec les figures du petit Bernard) Lyon y Jean de Tournes. 1557. in 8. fig. m. r.
1496 Métamorphofes d'Ovide en rondeaux. ( par Ifaac de Benferade. ) Paris , de £ Imprimerie Royale -, 1 6j6. in 4. m. r. 1. r.
Avec figures de le Clerc , François Chauveau & Jean iô Vautre.
1497 Le premier livre de la Méthamorphofe d'O-^ vide , tranflaté de latin en françois ,par Clé- ment Marot. Lyon , Gryphius. in 8. goth. m. cit.
2498 Le Procès d'Ajax de d'Ulyflfes , pour les armes d'Achilles , contenu au XIII livre de la Métamorphofe d'Ovide , tranflaté en langue franepife , par Jacques Colin. Premife la def- cription defdites armes, traniïatée du grec Ho- mère en françpis. Lyon > Pierre de Tours , 1 547» in '6. fig. m. r»
1409 Les vingt & une Epîtres d'Ovide : translatées de latin en ( vers ) fiançais , par Révérend Père en Dieu maître Octavien de Saint Gelais ,, Evë- que d'Angoulefme. Paris, 1515. in 4. goth. fig. v. m.
D
2500 Ovide de Arte amandi , tranflaté de latin en ( vers ) françois. Genève. = Le Remède d'a- mour compofé par Eneas Silvius, autrement Tome II. N
98 BELLES-LETTRES.
dit Pape Pie II. tranflaté de latin en ( vers) fran- çais, par Albin des Avenelles, avec aucunes additions de Baptifte Mantuen.= Les XXI Epî- tres d'Ovide , tranflatées de latin en ( vers) fran- çais , par O&avien de Saint Gelais. Paris, veuve de Jean Trepperel. in 4. goth. fig. m. r.
2501 Ovide du remède d'amours , tranflaté nou- vellement de latin en ( vers ) françois , avec l'expofition des fables confonnantes au texte. Paris , pour Antoine Verard, le 4 Février 1 509. in fol. goth. v. éc.
1502 Ovide du remède d'amours, tranflaté nou- vellement de latin en ( vers ) françois , avec l'ex- pofition des fables confonnantes au texte. Pa- ris j Antoine Verard, le 4 jour de Février, 1 509. in fol. goth. m. r. dent.
Imprime sur. vélin , avec 3 miniatures.
2503 Ovidio Metamorphofeos vulgare. Per Joanni de Bonflgnore. In Fenctia , per Chnf- tofolo de Penfa ad injlanda di mifer Lucanto- nio Zonta , 1501 , adi FIL de Marco, in fol. fig. v. f.
2504 Incominciono lepiftole douidio tranflaté di latino in uolgare in uerfi in rima ( ottava ) , per venerabile huomo S. Domenico de Monte Vcchiello. in fol. v. f. d. f. tr.
Manuscrit exécuté en Italie dans le XVJîecle , fut
BELLES-LETTRES. 99
papier , contenant 1 16 feuillets écrits en lettres rondes , à longues lignes. Le premier feuillet eft enrichi d'ornements peints, & on lit au dernier : Qui finifcono lepiftole douidio fcripte per me giouanni di
ghirghoro ciptadino fiorentino et fort ... te oggi quejio
di xvij di gungnio m. cccc. Ixxiiij.
2505 Ovidiode arte amandi, in volgare. FlorentU> per Antonïum Venctum , 1488. V. ïdus augujîi. in 4. v. f.
2506 Phxdri Angufti liberti fabularum ./Efopia- rum libri V. notis illuftravit in ufum Principis NalTavii David Hoogftratanus. Amjlel&dami y Fr. Haima , 1 70 1 . in 4. G. P. vel.
Avec de très jolies figures defllnées & gravées par Vianeu.
2507 Phardri fabulas , Se Publii Syri fententia% Parijîis y ex Typographia R>.giay J729. in 18. m. r. dent.
2508 M. Annan Lucani Pharfalia , ex recen- fîone Joannis Andréas Epifcopi Alerienfis. Ro- m<t , Conradus Sweynheym , 3c Arnoldus Pan- nart^y 1 469. in fol. cuir de Ruilîe.
Première Edition.
Le paflage fuivant de l'Epître Dédicatoire de l'Evêque d'Alérie, qui fe trouve à la tête du Volume, eft remar- quable : (JijOc tempore pater beatijjime Vaule ii. uenete Pontifex-
Maxime bonâ primiî ualitudine ab omnipotenti deo per
cafiijfimas tuas preces opto ; ut incredibili queam fujficers
Ni
ioo BELLES-LETTRES.
recognofcendi oneri : prias alieno rogatu fufcepto :■ nïtc mâibus pedibufq y ut ai'at : mea /ponte ita complexe* : ut- nulla uidear pojfe difficultate reuoeari. Libéraient deinde illis animum dari : libros fuos quicunq) habent : irtt médium- exponendi ut uariorum exemplarium fodeliare fu ' fidio : facilius pojfirn : alioqu. tj>e pauper ingenii : publico fludieforti commodo fubferuire. Aut fi quos tanta occupauit uel rufticitas : utmultos : uel ïuidia : ut plures : uel ite auaricia ut no null'os : ne eorïï charte uilef- cant : quas utpredam harpyiarum more unguibus retinent: faltem in rneam uel fuggillationem : uel rubore : nofira,, pre fente opéra irri dentés : car pat : modo proférât fua ipfi : uel ex libris : uel ex ingenio locupletiort : ueriora. &c,
2,509 Lucani Pharfalia. Vencths , per Juvençm Guerinum , 1477. die XI1II menfu Maii.
2510 M. Annan Lucani Pharfalia, cum com- mentariisOmniboni Vicentini. Venet \ns , à Ni- colao Battibcvt .Alexandrino , i486, tertio idus Maii in fol. v- f. d. f. tr.
1511 M. Ànnaçi Lucani Pharfalia , cum com-- mentario Pétri Burmanni. Leidœ , Conradus, Wishoff, 1740. in 4. G. P. v. f.
2512 M. Annxi Lucani Pharfalia, cum notis Ha- gonis Grotii , & Rjchardi Bentîeii. Strawberry- Hill y 1 760. in 4. v. f.
2513 La Pharfale de Lucain , ou les Guerres ci- viles de Cefar èv de Pompée , en vers françois * par M. de Brebœuf. Leide , Jean Elsevier \ 1658. in J2. m. r..
BELLES-LETTRES. 101
1514 C. Calphurnii Ecloga? XI. = Caii Silii Italici Pimicomm libri XVII , ex recenfîone Joannis Andrew Epifcopi Alerienfis. Romcc , Conradus Sweynhcym & Arnoldus Pannarf^ , in domo Pétri & Francifcï de. Maximis , 1471 . in fol. m. r. Premieke Edition.
*5 1 5 Silii Italici Piinicorum libri XVII. Parmœ , 1481. die 16 menfîs Novembris , in fol. m. r.
25 1 6 Caii Silii Italici Opéra > çum commentariis Pétri Marfî. Venetiis , per Bapijiam de Tortls^ 148 5 , die VI. Maii. in fol. m. r.
2517 Caii Silii Italici: Punicorum libri XVII. cum interpretatione Pétri Marfi.- ( Venetïïs Ja- cobus de Paganinïs Brixienjîs circa 1490) in fol. v. f. d. f. tr.
3.518 Caii Silii Italici Punicorum libri XVII, cum notis variorum , curante Arnoldo Dra- kenborch. Trajecll ad Rhenum , Guill. Vande. Wattr , 1 7 1 7. în 4. G. P. fig. v. f.
25 1 9 Caii Valerii Flacci Argonauticon libri VIII. Bononu , per Ugonem Rugerium , & Domi- num Bertochum , Regienfes. I474> die feptima madii in fol. m. r. Fremierb Edition.
2 5 20 C. Valerii Flacci Argonautica. Joannis Bapt. PU Carmen ex quarto A rgonaimcon Apollonii.
ici BELLE S-L E T T R E S.
Orphaei Argonautica , innominato interprète. Vcneùis in JEdibus Aldi & Andréa Soceri , 1 523. in 8. m. viol. 1. r. 2511 C. Valerii Flacci Argonauticon libri VIII. cum notis variorum. curante Petro Burmanno , qui tk fuas adnotationes adjecit. Leid* , Sa- muel Luchtmans y 1724. in 4. G. P. v. f.
2522 Juvenalis & Perfii carmina. in 8. rel. en cart. dos de veau.
Manuscrit fur vélin , exécuté en Italie dans le XV Jiecle , contenant 98 feuillets. Il eft: écrit fur un beau vélin , en ancienne bâtarde romaine, à longues lignes , & décoré de quelques ornerrents peints. Il renferme les 1 6 Sa- tyres de Juvénal , & les 7 de Perfe.
2523 D. Junii Juvenalis & Auli Perfii Flacci Sa- tyrae. in 4. m. r.
Edition très ancienne, peut-être la premier!. Elle eft à longues lignes, au nombre de ji fur les pages qui fone entières , fans chiffres , réclames ni Signatures. Le carac- tère reffemble beaucoup à celui du Décor Puellarumàc Nie. Jenfon.
Les Satyres de Juvénal, contenant 61 feuillets , com- mencent par ces trois lignes : lunù luuenalis aquinatis liber primus.
EMPER EGO AVDITOR tantum : nunquamne reponam ?
Et finiffenr vers le milieu du recto du éie feuillet. Les Satyres de Perfe commencent par ces deux lignes : j4uli Flacci Perfii fatyra prima. nEc fonte labraprolui caballino.
BELLES-LETTRES. 105
ïlles occupent n feuillets, & finirent au re£o du der- nier, dont on a fait la page de 3 3 lignes, pour ne pas rejetter un vers au verfo.
2524 Decii Junii Juvenalis & Auli Peiln Flacci Satyre, in fol. m. r.
Edition qui paroît avoir vu le jour vers 147c , & être exécutée par George Laver, dont le caractère du Rational de 1477, eft le même que celui-ci. Elle eft à longues lignes , au nombre de 3 S fut les pages qui font entières, fans chif- fres , réclames ni iîgnaturcs.
Les Satyres de Juvénal qui occupent 51 feuillets, com- mencent par ces deux lignes:
lunii luuenalis aquinatis liber primas.
SEMPER EGO AVD1TOR.
Les Satyres de Perfe occupent > feuillets , dont le pre- mier porte ce fommaire :
Auli Flacci Perfii Satyra prima.
Le dernier finit au veifo ,, au bas de la page.
2515 D. Junii Juvenalis, & Auli Perlii Flacci Satyre. Mediolani , Antonius Zaro.us , 1479. in 4. m. cit.
la foufeription eft fuivie d'un feuillet de regiftre.
2516 Decii Junii Juvenalis &" Auli Perfii Flacci Satyre, ex recenfione Aldi Manutii. ( Vmaiis , Aldus Manutius. ) in 8. m. bl.
Imprimé sur vélin.
2517 D. Junii Juvenalis & Auli Perfii Flacci Sa-
io4 BELLES-LETTRES.
tyra. cum notis variorum, accurante Cornelid
Schrevelio. Lugd* Bau ex Officina Hackiana ,
1671. in 8. m. r. doub. de m. l.r, 2518 D. Junii Juvenalis ôc Auli Perfii Flacci Sa*
tyra% Bïrminghami& , Typis Joannis Basker-*
ville , 1761. in 4. m. r. 25 zo. Decii Junii Juvenalis Satyre. Venetïls , Ja-
cobus de Tivi\ano j ( circa 1 47 1 . ) in 4. m. r.
Ce Volume commence ainfî : IP2V7I 1VVENAL1S A QVINATlS Satyrici Poet& Dignijfimi Liber lncipit.
EMPEREGOAVDITOR.
Et au deflbus il y a 13 lignes qui ne contiennent que %i vers , pareeque le fécond eft doublé. Le Volume finit par cette foufeription ; FINIS.
OBo bis fatyras luuenalis perlege aquini x Scripfit quas lacobus &re notante manu.
De Fiui^d/to : venetafed dottus in urbe : lampridem Lune patria clara tenet,
Soluepreces folue quicunqj uolumina cernis t Maxime quipauper porrige uota deo.
2530 D. Junii Juvenalis Aquinaris Satyre, in 4» m.r.
Edition exécutée en beaux caractères romains, avec Signatures depuis a — g; elle paraît être d'environ 1476. Les pages font à longues lignes , au nombre de 5 j fur celles qui font entières , & les caractères font femblables à ceux des Orationes Ciceronis , Vcnetiis , Chrifloph. Valdar* fer , 1471.
Le
BËLLËS-LËTTRËS. 105
te Volume commence par un feuillet qui contient au fcecto le regiftre. Il eft inticulé : Principia Cartarum Primi Quaternionis.
Le texte fuit Se commence ainfi : D. 1 VNII IVVENALIS A Q FIN A TIS S A TYRÀ* RVM LIBER PRIMVS. MATERIAM ET CAV~ SAM SATYRARVM INSPlCE PRIMA. EMPEREGOAVD1TOR tantum ? nunquam ne reportant. À la fin il y a cette foufcriptiôn : D. lunii lauenalis Aquinatis Satirarum ad /imam non in* diligenter redaftarum.
FINIS.
2,531 Juvenalis Satyrœ , cum commentariis Do- mitii Calderini. Vcna'ùs , Jacobus de Rubeis > 1475. in 4. m" ^1. ^ente^es« Première Edition avec les commentaires. Ce Volume commence par deux feuillets, qui contiennent une Dédicace de Calderin à Julien , fils de Pierre Cômè de Medicis , & une vie de Juvénal. Le texte fuit , & au bas de la dernière Satyre il y a cette foufcriptiôn : lunii luuenalis Aquinatis Satyrarum Libri Imprejfi Vene~ tiis Diligentijfîme Ane Et Ingenio Iacobi De Rubeis Natione Galiici VI 1 1. KL. Maias Anno Chrifii M. CCCCLXXV. Inuicliflimo Et Inclyto Duce Petro Mocenico.
Après cette foufcriptiôn on trouve dix feuillets , au bas du dernier defquels on lit cette foufcriptiôn : Domitii Calderini Veronefis cometarii in luunale. ( fie ) cit defenfioe cometarior Martialis & Recrimiatioe aduerfus Brotheû Gramaticu. Ad îulianum Medicen Florerttihum, Editi Rom&. K. Septëbris. M cccc Lxxiiii.
Tome IL O
io<? BELLES-LETTRES. 15 3 z Decii Junii Juvenalis Satyrae , cum com- mencariis Domicii Calderini. in fol. m. r.
On lit à la fin du Volume la foufcription fuivantc: Domiùi Calderini Veronenfs Secretarii apofiolici in Sû- tyras luuenalis ad clarijjimum uirum Iulianum Medicen Laurentii fratrem Vetri cofmi filiu Florentinu editi Romx : quom ibi publiée profiteretur. Calen. feptembris, M. cccc, Ixxiiii.
Cette Edition , qui a des fignaturcs, nous paroît être de Venife , & faite par Jacques de Paganinis , parcequ'elle ref- {"eaible au Stace qu'il a imprimé en 1490.
2533 Paradoxa in Juvenalem , per A. Sabinum PoetamLaureatum. Rom& , Sachfel de Reichen- hal , & Golfch de Hohenbart-, 1474. in toi. m. r.
Première Edition qui cft très rare. On en connoîtpeu de ces deux Imprimeurs de Rome.
Ce Volume commence par un feuillet qui contient l'Epîtrc Dédicatoire adreiïee à Nicolas Perrot par A. Sabinus, 8c la léponfc d'A. Sabinus ; la dédicace commence par ces mots : On indignum ejfe arbitror Reuerede domine &c.
Le texte fuit , & dans le haut du verfo du dernier feuillet il y a cette foufcription:
(E Paradoxa hec fuper diui luuenalis libro In aima Vrbe Roma împrejfafunt tocius orbis terrarum Regina olim & Impératrice arte max'ima atq\ ingenio dignijjimorum lmprejforum : Georgii Sachfel de Reichenhal & Bartho- lomei Golfch de Hohenbart C lericor. Anno domini Mi- lefimo quadringentefimo feptuagefimo quarto. dieuero,IX. Menfts Au^ufli. Pontificatu uero SIXTl diuina J>ui- dentia pape, 1111. anno eius. 111.
BELLES-LETTRES. 107
Cette foufeription eft fuivie d'un feuillet qui contient une autre Epîtrc adreiTée par Sabinus au même Perrot Elle com- mence ainfi : Tatueram R. D. nec ampliy &c.
Nous avertiflbns qu'il manque au commencement de cet Exemplaire une féconde Epître d'A. Sabinus à Nicolas Per- rot , & que cette Epître manque dans ptefque tous les Exem- plaires.
2534 Enarrationes Satyrarum Juvenalis , per Georgium Merulam Al^xandrinum. Tarvijïi ^ per Bartholom&umde Confoloneris, Duce inclyto Johanne Mo^enigo , 1478. in fol. v f. d. f. tr\
253$ Auli Perfii Flacci Satyraz , cum commen-
tariis Bartholoman Fontii. in fol. goth m. r.
Edition d'environ 1480. Le cara&ere du texte eft: fort gros, entouré du Commentaire. On trouve au premier feuillet verfo une Dédicace de Fontius à Laurent de Médicis, & le dernier fol. recto finit par un regiftre.
2536 Quatre Satyres de Juvénal , tranflatées de Latin en ( vers ) François , par Michel d'Am- boife, Seigneur de Chevillon. Paris, Jehan Longis , 1 5 4}. in 8. m. r.
2537 Juvenale tradotto in rerza rima , per Geor- gio Summaripa Veronefe. Tarvijïi , per ma- gijlrum Mtchaelctn Man^olinum Parmenfem , anno 1480. petit in fol. v. m.
Première Edition.
2538 Valerii Martialis Epigrammata, ex recen-
O2
io8 BELLES-LETTRES.
iîone Georgii ( Merulas ) Alexandrini. Veneàis* Vindclinus de Spira, eirca ann. 1470.111 4» m. bl.
Première Edition très rare. Cette Edition a été annoncée juiqu'à préfent comme
<4tant imprimée de format in fol. mais elle eft in 4. ce que
prouvent les pontufeeaux qui font en travers. Ce Volume
d'ailleurs n'eft: pas à beaucoup près ni aufll grand ni aufît
large qu'un in 4. grand papier.
On peut inférer du pafTage fuivant que nous extrayons de
l'avcrtiffemcnt de George Mcrula , que cette Edition e(t la
première.
Quod opus quu nuper impmendum foret peteretq;
nonulli ut eo perlecto ( Martiale ) fi quippig, uel tepor iniuria uitiofum : uel litterator quoriida arrogantia de- prauatû ojfendijfent : Id corrigere : et quoad pofse ï uera> lecilonem redigere : diu eqdem repugnaui. &ç.
3, 5 3 9 Domitii Calderini Veronenfis commentant in Marcum Valerinm Martialem , cum deffen- fîone. Rom a , 3oann.es Gensher g , 1474» die Marris XXII. in 4. m. r. Première Edition.
$$40 Domitii Calderini Veronenfis commentaFii in M. Valerinm Martialem > cum derTenfione-. Venetiu , opéra Joannis de Colonia Aggrïpi- nenfi , & Jo. Mathen de Gerret^em , anno 1 474* in fol. v. f. d. f. tr. Ge Volume a des fîgnatures depuis az—'gg.
îj;4i M. Valerii Martialis Epigrammata , cum.
BELLES-LETTRES. 109
commentariis Domitii Calderini 8c deffenfio- ne. Venetiis , 1480. in fol. m. r.
Elle nous paroît être de Jacques de Paganinis , qui a donné plu/leurs Auteurs latins avec des Commentaires.
2541 Martialis Epigrammata _, cum commentariis Domitii Calderini 8c cum deffenfîone. Medio- lani,per Leonardum PacheL & Uldericum Scinc- çencelfer, 1483. in fol. v. f. d. f. tr.
2545 M. Valerii Martialis Epigrammata , inter- pretatione& notisilluftravitVincentius Colefïb, ad ufum Delphini. Parijîis> Antonïiis Cellier , 1680. in 4. v. f.
2544 Piiblii Papinii Statii Thebaidos libri XII. 8c Achilleidos libri duo. in fol. m. r.
Edition très ancienne , qu'on peut regarder comme la première ; elle eft fans chiffres , réclames ni fignatures , à longues lignes , au nombre de $6 fur les pages qui font en- tières. Le caractère eft un beau romain ; on y voit un ufage fréquent de la virgule.
On trouve à la tête du Volume XI feuillets 3 le premier commence ainfi par cette ligne : hebe , ut ait yfydorus &folinus , de regionibus &c. ■ La Thébaïde commence par l'argument en 1 1 vers. Oluitur in primo f rat rum concordia libro. Ils font fuivis du texte :
Raternas acies , alterna q$ régna profanis.
Le Volume finit au dernier feuillet verfo qui ne contient que 51 lignes , par ce dernier vers de l'Achilléïde :]
Et me mi ni mtminijfe iuuat feit cetera mater.
no BELLES-LETTRES.
2.545 P. Papinii Sracii Thebaidos libri XII. ex recenfîone Bonini Mombritii. ( Mediclani , circa annum 1 478. ) in 4. m. bl.
Edition à longues lignes, au nombre de 5 4 fur les pages qui font entières ; elle eft exécutée fans chiffres ni réclames , avec les mêmes caractères qui ont été employés pour l'Ou- vrage du même Mombritius , intitulé : Vus. Sanclorum.
Ce Volume commence par un feuillet détaché cjui con- tient une pièce de jivers, adreiîés par Mombritius à Baitho- lomé Calcus. Le texte fuit ; il y a des fignatures depuis ai — — t. Le Volume finit par cette foufeription :
Bon. Mombr. M. D. Barth Calco. S. D.
Accipis imprejfam Be/ouefide Thebain urbe
O decus 0 uits. fpes nimis ampla mes.. Viue memor nofiri. nihilum iam qusrimus ultra : Quant qi fis noftri Bertholom&e memor.
1546 Statii Poemata , cum inrerpretatione Pla- cidi Lactantii 8c Domitii Calderini. Vcnetïïs , per Jacobum de Paganlnïs , 1 490. in fol. v. f.
2.547 Statii Papinii Achilleidos Libri II Parijiis> mira artc ac diligentia Alexandri Aliate de Me- dlolano , anno \^<)7. invenïuniur in vico Sancii Jacobï ad interfignium Sancla Barbara, in 4. v.f.
1548 Statii Sylvarum Libri V. Thebaidos Libri XII. Achilleidos libri duo. Venetiïs ,in uËdibus Aldi , menfe Auguflo , 1 $ 02. in 8. m. r.
2549 Pub. Papinii Statii Opéra, inrerpretatione ôc notis illuftravit Claudius Beraldus , ad ufum
BELLES-LETTRES, m
Delphini. Luteti*, Parijiorurn > Lam. Roullandy 1685. 2 vol. in 4. m. r. 1550 Aufonii Peonii Epigrammatum liber; Ver- fus Pafchales ; Epiftolae , &c. = Proba? Falco- niae vatis de fidei noftrœ myfteriis ex Virgilio Centones.Titi Calphurnii^glogaeXI. Vencùls, anno 14-72. petit in fol. m. r.
Première édition.
Les pièces préliminaires qui font à la têre du Volume,
occupent fix feuillets dont le premier renferme un Avis au
Le&eur , imprimé au verfo en lettres capitales , ainfî qu'il
fuit : \
Ad leBorem.
o
Mufarum cultor quifquis ef Aufonii Paeonii Epigram» mat&m libellum intuens : quanta fuerimus fedulitate ufi in his quae tum ad graecarum tum ad latinar litterarum eruditionem folertiamque pertinent : advertas precamur. ce. Pub. Ovidii nafonis vatis eminentijf. ad Liviam de morte Drufi epiflolam. Probaeque Falconiae vatis clarijf. a Divo Hieronymo comprobatae centonam : neenon Cal- phurnii Siculi poète Bucoiïcum carmen : demumque. P. Gregorii Tiferni Epigrammatum libellum : ut diligcnter perlegas vehementer etiam atque etiam rogamus. vale. B. G.
A nativitate Chrijli ducentejîmae nonagefmae quintae Olympiadis anno. II. VU. idus Décembres.
Venetiis. Les cinq autres feuillets qui contiennent la table, com- mencent ainfï :
Diligentis et accuratijfimi imprejforis manu : poema Haeç in parvo hoc opère continen.
îîi BELLE S-L E T T R E S.
Aufonii Peonii poetae lepidiss . atque fefiivi Epigrammatatt
dimidiatus liber. &c. Verfus Pafchales. Epif-
îolarum liber I. ; Monoflicha. — Aufonii Burdi*
galis Vaffatis. Medici poetae ac praeceptoris gratiarum aftio ûd Gratianum lmperatorem pro confulatu. — — —
Verfus monofillabis. Technopegnion liber prifnus.
— Ctnto nuptialis. ■ Publii Ovidii Nafonis
Epifiola de morte Drujî, Probae Falconiae vatis
ex virgilio centones. > Xitulus Titi Calfurnii Buco-
lici carminis. Titulus Pub. Graegorii Tiferni
EpifiolarumEpigrammatunquepars. Finit Tabula
eorum qui in hoc volumine continentur.
La première page du texte eft imprimée en lettres capi- tales , & commence par ces mots ;
Aufonii Peonii poetae difertijjimi Epigrammatun liber
primus.
Les différents Ouvrages d'Aufone occupent 46 feuillets, dont le verfo du dernier porte cette foufeription en lettres capitales : Expliciunt ea Aufonii fragmenta, quae invidia cunUa.
corrodens vetufias ad manus nojîras venire permifit.
B. G.
Au deflbus il y a quatre vers qui commencent ainfi : iveômç fueram folus : &c.
On trouve enfuite z feuillets blancs , & un troifîeme por- tant ce titre : Probae Centonae clarijf. Feminae excerptum e Marônis
carminibus ad tefiimonium veteris novique Tefiamenti
opufeulum.
Ces Cernons occupent onze feuillets qui finiffent ainfi :
Probae
BELLE S-L E T T R E S. n|
Vrobae Centonae clariff. feminae opufculum : félicite?
explicit.
Le Volume eft terminé par feize feuillets > dont le pre- mier a pour fommairc : Titi Calphurnii Slculi bucolicum carmen Ornitus et Cary*
donfratres interlocutores Aegloga prima.
Au bas du recto du feizieme feuillet on lit cette fouP çription , imprimée en lettres capitales :
TiXoç.
Titi Calphurnii poetae ficuli Bucolicum carmen*
Finit. Anno.incar. Ùominice. M. cccc LXXIf.
On ne trouve pas dans ce Volume les deux traités fui" vants , qui font annoncés dans l'Avis au Lecteur & dans la Table : Pub. Ovidii Epifiola de morte Druji. & P. Gregorii
Tiferni Epigrammata.
Maittaire interprète les deux lettres B. G. qu'on voit danô cette Edition , par Bart. Girardinus.
2551 Aufonii Opéra , ex recenfîone Julii jEmilii Ferrarii , Novarienfîs. Venetiis^ per Joannern de C'ereto, alias Tacuinum de Tridinoj 1 404. in fol. m. r.
25 5 1 CL Claudiani Opéra omnia , ex recogni- rione Barnabae Celfani. FicentiA , Jacobus Dufenjïs , 1482. fexto calendas Junii. in foL m. r. Première Edition.
2553 Cl. Claudianus de raptu Proferpin^x , cum commentariis Jani Parrhafii. Mediolani > in Tome IL P
ii4 BELLES-LETTRES.
uEdibus Clarifs. viri Lucii Cotts, pridiè Kal. fextiles , 1 5 o i . dcxteritate Guillermorum h Si' gnerefratrum. in fol. baf.
Imprimé sur vélin.
a.5 54 Cl. Claudiani Opéra diligentiflîmè cafti- gata ( à Francifco Afulano 8c dedicata Nicolao <le Gaddis. ) V mails , in ALdibus Aldi & An- dréa, Afulani , 1 5 1 3 . in 8. m. r.
2555 Cl. Claudiani quae extant , ex recenfione 8c cum notis Nicolai Heinfii. Lugd. Bat. ex Gfficina El^eviriana, 1650. in 12. m. r.
2 5 5 6 Cl. Claudiani quœ extant , cum notis va- riorum , ex recenfione Nicolai Heinfii. Amjlt- lodami , ex Oficina El^eviriana, 1665. in S. m. r.
2557 Cl, Claudiani Opéra quae extant , interpre- tatione ôc annotationibus illuftravit Gulielmus Pyrrho , in ufum Delphini. Parijiis , Fredericus Léonard , 1677. in 4. v. b.
2558 Cl. Claudiani Opéra , quœ extant, omnia , cum notis variorum , ex recenfione Pétri Bur- manni Secundi. Amjielodami , ex Officina Schouîeniana , 1 760. in 4. G. P. v. f.
2559 Aurelii Prudentii Opéra omnia. in 4. rel. en cart. d. f. tr.
Bfau Manuscrit exccutéen Italie dans le XVfîecle, fur vélin 3 contenant 108 feuillets. L'écriture efl: en lettres
BELLE S- LETTRE S. 115
rondes , à longues lignes , & les capitales font peintes en couleurs. On n'y trouve point les Préfaces de l'Hymne I. & du Pfychomachia.
2560 Prudentii Poetae Opéra. F'enetiis , apud Aldum y menfe Januario , 1501. = Profperi Aquitanici epigrammata. = Jo. Damafceni hymni , gnecè & latine, in 4. v. f.
2.561 Aurelii Prudentii Clementis qua? extant, ex recenfîone Nie. Heinfii. Amfielodami , Dan. El^evirius . 166 y. in 1 2. m. r.
2562 Aurelii Prudentii Clementis Opéra , inter- pretatione ôc notis illuftravit Steph. Chamillarr, ad ufum Delphini. Pari/lis , vidua CL Thi- boujl , 1 687. in 4. m. r. 1. r.
2563 Sidonii Apollinaris Poema aureum, ejufdem- que Epiftolae , ex recenfione Joannis Raptiftœ Pii Bononienfis. Mediolani , Vider ic' s Sein* %cn\eler , impenfis Hieronymi de Afula & Jo. de AbbaùbuS) 1498. in fol. m. r.
Première Edition*
Poètes Dramatiques Latins Anciens.
2564 M. Accii Plauti Comœdiae , ex recenfione Georgii (Merulœ. ) Alexandrini Venetiis , im- pendio Joannis de Colonia , atque Vinddini de Spira , 1 471. in fol. v. f.
Première Edition.
Le premier feuillet du texte eft MS,
Pi
ji£ BELLES-LETTRES.
3. 5 <ST 5 M. Accii Plauti Comœdis , ex recenfione Georgii ( Meruia% ) Alexandnni Tarvijii 3 im- pendia Pauli de Ferraria , atque Dionyjil de Bononia 1 482,. in fol. m. r,
Zj66 M. Acçii Plauti Comœdiae , ex recenfione Georgii (MeruLx.) Alexandrini. Venet'us^ 1495. dk XXIII Novembris. in 4. m, r.
25 67 Plauti Comcediae , cum interpretatione Pétri Valke , &c Bern. Saraceni. Veneûïs , per Sim, Papienfcm, dlclum Bivilaqua^ 1499..X77. Ka* lendas Octobres, in fol. m. r. dent.
2558 Plauti Comœdiaî , cum interpretatione Joannis Bapt. Pii. Medlolani , Uldericus Scin^ ^en^eler, 1 500. in fol. v. m.
2569 Marci Accii Plauti Comœdiae, ex fide atque auctoritate complurium librorum manuferip- torum , opéra Dionylîi Lambini _, emendata?. LuietiA j. Mac&us , 157^. in fol. Gr. Pap. m. r« l.r.
2.570 M. Accii Plauti Comœdia: viginti» & frag- menta , interpretatione êc notis illuftravit Ja-- cobus Operarius , in ufum Delphini. Pari/lis^ Fredericvs Léonard s 1679. 1 vol. in 4. v. f..
3.571 Comedia di Plauto tntitulatala Muftellaria. dal latino al vulgare tradotta per Geronimo Berardo. In Vinegia per Nicolo di Anjloide ^ detto Zopvïno ,15 50. in 8. m., r,,
BELLE S-L E T T R E S. 117
2571 Publii Terencii Comoedia: fex. in 4. v. f.
dos de m. r. d. f. tr.
Manuscrit fur vélin, exécuté en Italie, dans le XVJiecle3 contenant 97 feuillets , écrits en lettres rondes , à longues lignes. Chaque Comédie y eft précédée de l'argument en vers de Sulpice Apollinaire , appelle Perîocha. Il manque à ce MS. le dernier feuillet -, celui qui le précédoit finit par ces mots : Satin id eji.
257$ Publii Terentii Comoedûe, cum vita ejuf- dem ex Donati commentariis excerpta. 1474. pridiè nonas Attgujli. in fol. m. r.
Edition fans chiffres , réclames ni fïgnatures , en beaux caractères romains , & les mêmes que Valdarfer a em- ployés dans fon Edition des Oraifons de Cicéron , faite à Vcnifeen 1471 ; V.W 1198.
Le Volume commence par deux feuillets qui portent pour fom maire , en lettres capitales ' Terentii Vita ex Donati Comentariis Excepta ( pour
Excerpta. )
Le texte fuit ; il commence par l'Andrienne» & au basdu verfo du dernier feuillet il y a cette foufeription :
FINIS. M CCCC. LXXIIII. PRIDIE NONAS AVGVSTl.
Il y a des endroits où ies vers font dilHngués , & d'autres où ils ne le font pas.
2 5 74 Pub. Terentii Comcediœ. impref. circa 1475.
in 4. m. r.
Edition exécutée avec les mêmes caractères que l'Au- fonne annoncé ci-devant , N° zj 50. Elle efl fans chiffres ni ïéclames 5 mais avec fignatures. Les pages en font à longues
i iS BELLES. LETTRE S.
lignes ; celles qui font entières ont 54 lignes. On trouve en
tê:e 1 feuillets contenant une vie de Térence. Le verfo du
dernier feuillet contient le regiitre.
.2.575 Pub. Terentii Comœdix , cum M\û Donati grammarici interpretaiione. infuper addita eft Calphurnii in Heautontimorumenon accurata expofitio. Tarvijil , Hcrmannus Levilapis , 1477. in fol. m. r. Ce Volume a des fignatures depuis A t. — 1. du fécond
alphabet. A la fin il y a cette foufeription :
Lepidas clcgantefque Terentii Comœdias cum Donati inter- pretis comment aria iuxta fidèle Calphurniani. cafiigatio- n's exemplar : doctrinam ftudiumsj Calphurnii Hiero» nymo Bononio enixe commedante Hermanus Leuilapis Colonienjis probatijfimus librarii. artis exacJor fumma confecit diligentia.
Taruifii Anno Chrifti. MCCCCLXXVI1. .XIV. KL. Octobres. Après cette foufeription fuit une pièce de 9 vers, qui
porte pour fommaire : Bononii Carmen.
257(7 Pub. Terentii Comcedia: , cum interpre- tacione JÇXù. Donari. Vtmtiïs , per N'<c. Girar- dengum : recognitumque per Franc. Dianam , anno 1 479. die XV ' Decembris. in fol. m. r.
2577 Pub. Terentii Comœdix , collecta ex di- vertis commentariis. ex recenfione Galliopii. Argmtorati , Joannes Grutininget7 1496'. Ka- lendar m vere Novembrium. m fol fig. v. f.
2578 Pub. Terentii Comœdia? , cum directorio vocabulorum , gloiïb intedineari Donati j Ôc
BELLES-LETTRES. 119
commentariis Guidonis Afcenfii , per Joannem Curtum ex Eberspach redactum. Argentins. , per Joli. Gruninger > 1499. in fol. rig. m. r. 2 579 Pub. Terenrii Comœdiae fex , ex recenfione Heinfiana. Lugd. Bat. ex cffîcina El^eviriana , 163 5. in 12. m. r.
Edition Originale.
1580 Pub. Terentii Comœdias , ex recenfione Heinfiana. Amflelodamï > ex officina El^eviria- na , \66\. in 1 1. m. r. doub, de m. 1. r.
2581 Pub, Terentii Comœdia; , eu m notis vario- rum. curante Arn. Henr. Wefterhoviô. Hagx- Comitum y Petrus Gojfe , 1726. 2 vol. in 4. G. P. v. m.
2582 Pub. Terentii ComœdiïE j ad optimorum exemplarium fidem recenfitar. accelferunt va- riai le&iones. Londini , J. & P. Knapton\ & G. Sandby , 175 1. 2 vol. in 8. m. viol. dent, doub. de tabis , 1. r.
Avec des figures gravées pat J. S MuIIer.
2585 Pub. Terentii Comœdiaî. Birmingham idt , Typis Joannïs Basherville , 1772. in 4. m. r.
2584 Térence en François, profe «Se rime, avec le Latin. Paris j pour Antoine Verard. in fol. ooth. fiç. m. r.
1585 Le grand Térence en François, tant en
no BELLES-LETTRES.
rime qu'en profe. Paris, G ail. le Bret, i$$9> in fol. goth. fig. v. f.
2586 Les Comédies de Térence > avec la traduc- tion & les remarques de Madame Dacier (Anne le Febure. ) Rotterdam , Gafpar Frïtfch , 1717. 3 vol. in 8. Gr. Pap. fig. de Bernard Picart. m. cit.
2587 Les Comédies de Térence , traduction nou- velle , avec le texte Latin à côte , 8c des notes, par M. l'Abbé le Monnier. Paris , Ch. Ant. JomBert, 1771. 3 vol. in 8. Papier de Hollande, fig, m. r.
2588 Première Comédie de Térence, appellée l'Andrie, traduite & mife en rime françoife. Plus , un Traité des Quatre Vertus Cardinales , félon Seneque. ( Par Bonaveiuure des Perriers.) Lyon , Payan , 1 5 5 5. in 8. m. r.
2589 Lucii Annan Seneca: Tragœdia: , ex recen- fîone Caroli Fernandi. Panjius , Jo. Higman > & Wolfangus Hopily Socii, in 4. m. r.
Ce Volume commence par une Epître Dédicatoire qui occupe deux feuillets. Le texte fuit , & à la fin il y a ce» vers :
Carolus fernandus leBorem alloquitur." Qui legis altiloqui veneranda poemata vatis :
Mufa coturnato cui dédit ore ioqui, Hacîenus antiquo nitnlum fpoliata nitore :
Ntïc tamen ad prifcum vifa rediijfe iubar. Te balbi meminijfe decet : qui codice multo,
Collato.
BELLE S*L E T T R E S. ut!
Collato. hec tribuit munera tanta tibi. Multaqx vuolfgago débet gracia: cuius
Hec nitet artifici littera prejfa manu. lte a/acres igitur paucis ne parcite humes :
Quando potefi minimo maximus auttor emi.
Au verfc de ce feuillet il y a cette foufcription qui eft fuivie duregiftre:
Imprejfu parifius in vico claufo brunelliper îohannî higtnatl A'uilhelmUjppofiti & vuolfgangû hopyl focios.
Quoique cette Edition n'ait point de date 3 on peut pré- fumer qu'elle eft la première , & antéiieure à celle de Lyon de 1491. Les deux Imprimeurs qui l'ont exécutée, impri- moient enfemble dès 1484.
2590 Lucii Annad Senecx Ttagœà'ix , cum com- mente) Gellii Bern. Marmirae. Venetiis , per Laqarum JfoarJa de Savïliano , 1 491. die XL L Decembris. in fol. m. r. ,
25 91 L. Annan Senecre Tragœdia: , (ex recogni- tione Hieronymi Avantii Veronenfîs, adjuvante Andréa Afulano. ) Venetiis , in JEdibus Aldi & Andre& Soceri , menfe Ociobri , 1517. in 8, m. r.
Imprime sur vélin.
Poètes Latins Modernes. Collections & Extraits des Poètes Latins Modernes.
25 91 Recueil de différentes Pièces de Poéfïes, Grecques &c Latines , rangé par ordre alpha- Tome IL Q
ut BELLE S-L E T T R E S.
bétique , depuis 1525 — 1750. 12 porte- feuilles in 8. avec des dos de m. r. Nous rapporterons les titres des pièces les plus remar- quables :
I. IOANNOÏ. rEÎ2METTOY EniITAMMATA TETTSTIXA. Hortus Epigrammatum Crxc. Moralium, Jo. Geometrâ Auftore , Fed. Morello prof. R. interpr. &c. Lutetis. , Fredericus Morellus 159 y. t. MAPKIANOY. HPAKAEÎ2TOY FEPIHrHZIS. Marciani Heracleota? poema de fîtuorbis. Fred. Morellus profefT» &: Interpres Reg. grarcè recenfuit , & latine eodem génère verfuum expreffit. cum notis & indice duplici. Luteti& , Fredericus M.. relias. 1596.
3. Recitus veritabilis fuper terribili Efmeuta païfanorum de Ruellio ; Audtore Samon Faillyona.
4. Sanrolio Victorino Linguarium. Le Bâillon mis à la langue de M. Santeuil de S. Vidor.
5. Sortes Virgiliana? quibus itftuantis Galliae Theatridium inftruxit PafquinusPalfavanti Patiicius Romanus, Archi- referendariusCatholicus. fors omnia vei far. Vérone.,
6. Bencdicri Claromontani carmina duo : unum in Papam Roman. Alterum in Jefuitas. Recufa Anno .M D CX. in 8.
7. Scena motuum in Gallia nuper excitatorum, Virgilianis Se Homericis verfib. exprefTa. 1616. in $.
8. Sortes Virgiliana: quibus ^îftuantis Gallia: Theatridium infhuxit Pafquinius PaiTavanti patiicius Romanus , Archi- leferendarius Catholicus. fors omnia veifat. Verona. , 1616. in 8.
9. Oculi Phyllidis in aura latino métro donati Metamor- pliofîs. Parifiis , Francifcus Muguet , 1689. in II.
10. Jupiter Gallicus, feu expeditiones Bcllica: Ludovici Magni.An. i6^i,Parifns , Launntius d'Houry \ i6$z.
BELLES-LETTRES, 1 1?
il. Aviarium , feu de educandis avibus , Carmen. Autorc Joanne Roze., è Societace Jefu. Parifiis , Robertus Pépie , 1701.
lx. Fanaticorum Bellum civile in Gebennis ortum. Roto- magi , Joannes B Befongne , 1704.
13. Campania vindicata , five laus Vini Kcmcnfis à Pocta Eutgundo eleganter quidem , fed immerirô culpati ( Ca- rolus Coffin, &c. anno domini 1711. Parifiis , C. L. Tkibouft. )
14. Barcelletta nuoua fopra le putanelle più mefchine , che vanno in mafchera il Carnevalc. Cofa redicolofa da can- tare in mafchera. Comporta per Giulio Cefare Croce. In Milano ,per Pandolfo Malatefta.
15. Aveitimenti à cjueîli che amano le Cortegiane. Opéra nuova & dilctteuole nouamente pofta in luce. In Milano» per Gratiadio Ferioli , 1 600.
259$ Recueil de différentes Pièces de Poéfies La- tines j depuis l'année 1547 — 1776. rangées par ordre alphabétique. 8 porte-feuilles in 4. - avec des dos de m. r.
2554 Recueil de différentes Pièces de Poéfies Latines , fans date d'année , rangées par ordre alphabétique. 2 porte-feuilles in 4. avec des dos de m. r.
2595 Pafquillorum tomi duo. Quorum primo verfîbus ac rhythmis , altero foluta oratione conferipta quam plurima continentur , ad exhi- larandum , confirmandumque hoc perturba- tiffimo rerum ftatu pii Leûoris animum , ap- primè conducentia. ( Colîe&ore Coelio Secundo
i24 BELLES-LETTRES.
Curione.) Ekuthsropoli , ( Bafîlc*. ) i 5 44. in 8. m. r. On a mis à la tête le portrait de l'Editeur.
2596 Recueil de Pièces in 8. m. r.
1. Gravi fîî ma proteftationis querela , appellatione infliétt gravaminis, Pafquillo Mero Germano ( Genuino fuo no- mine Conrado Sutphano ab Achtevelt appellato. ) fada. ïjtfi.
1. Triumphus Catoli V per carmen Caroleium defcripius à Pafquillo Mero Germano, 15 61.
3. Chronicon , feu Commentarium quoddam hiftoricum à Pafquillo Mero Germano , apoftolico poera , in principis favorem , patriseque fixas amorem , contextum , de multis bellorum calamitatibus, qnas quondam Geldriae populus, à Carolo duce fuo vernaculo , fine liberis è vivis exce- dente , perpeifus eft ; &c. 1 (6i.
4. Defenfio umbras Lutheri. (Authore Pafquillo Mero Ger- mano. ) 1561.
j. De mirificaDei virtute & immenfis e}us operibus fpiiitua- libufque quibufdam Canticis & Davidicis Pfalmis para- phraftico carminé verfis, per Pafquillum Merum. ij£r.
6. De fpurco , foedoque ac turpi amore , libellus à Pafquillo Mero conferiptus & in très tomos reda&us. ijji.
7. Libellus de Fallaci &c Lubrico Muliercularum ftatu, com- poiltus à Pafquillo Mero Germano. 1561.
2597 Varia Doctornm Piorumque Virorum , de corrupto Ecclefîa' ftatu , Pocmara. cum prre.fa- tione Mathire Flacii Illyrici, ( aliàs Francov/itz,) Bafdca , Lucius , 1 5 ç 7. in 8 . m. r»
BELLES. LETTRE S. 115
Poètes Latins Modernes , Italiens de Nation*
1598 Buccolicum Carmen meum , (Petrarchae) incipit. = Ejufdem novem Epiftohc Carminé confcriptx. in 4. rel. en carton.
Manuscrit fur papier , du XV Jtecle , contenant é8 feuillets. Il eft écrit en ancienne bâtarde romaine , avec les fommaires en rouge.
On lit à la fin de la dernière Eglogue cette foufeription întéreiîante :
Explicit carmen Bucolicîi Francifci Pt poète Flore fumptîi
ex originali fua j>pa manu feripto in quo talem inueni
fuferitionem. Bucolicum carmen meiï explicit. Quod ipe qui ante amnos
dittaueram 'fcripjl manu j>pa apud mediolanU anno
huius aetatis ultime 1 347. Scriptum eji hoc opus f me J eronymum de Pafqualinis ano
dni 1456 die 13 nouembris.
2590 Joannis Jacobi Cornalli Civis placentini , ad totum Chriftianicum Collegium Chriftidis libri V. in 4. rel. en cart.
Manuscrit fur papier, du XV Jîecle , contenant 78 feuillets. L'écriture eft en lettres de fomme , à longues lignes , & les capitales font peintes en couleurs.
2600 De crudeli Eurapontinas urbis excidio. Sacro Sanche Religionis Chriftianœ lamentatio , per Paulum Marfum. in 8. rel. en cart. Edition fans chiffres, réclames ni fignatures, à longues
ii6 BELLES-LETTRES.
lignes , au nombre de 14 fur les pages qui font entières. Le Volume efl: compofé de 8 feuillets; l'Ouvrage qu'il contienc cil dédié au Pape Paul II. & a, félon les apparences , été imprimé avant la mort de ce Pontife, arrivée le z8 Juillet 14/t, Les caractères font ceux de Sweynheym & Pannartz.
260 1 Hïéronymi Alexandrini Petroboni Catfarei juris ac Pontiricii Scholafticî Bentivola. 1494. XV Kakndas Julias. in 4. v. f d. f. tr.
2 601 Onmia Opéra ( Poerica ) Baptifta; Man- tuani Carmelita*. feilicet : Eglogae X. Sylvarum libri VIII. de Calamitatibus libri très. Parthe- nicx libri très , &c. in fol. rn r.
2603 Baptifbe Mantuani Opus infigne de mundi calamitatibus , earumque tum cauiis tum reme- diis. aliud ejufdem contra Poetas impudicè lo- quentes opufculum. DaventrU , Rich. Pafroedt, 1495. in 4. m. r.
2604 Fratris Joannis Baptiftae Mantuani carmina. Vencàïs , Jacobus de- Leucho , 1 5 99. in 4. m. r.
2605 Parthenice Mariana Baptiitaî Mantuani, ab Jodoco Badio Afcenfio familiariter explanata ejufdemqLie apologeticon Se carmen votitium ad divam Virginem , cum fuis elucidatiunculis. Parïjïïs , Jehan Petit , 1 49c;. in 4. m. r.
1606 La Parthenice Mariane de Baptifte Man- tuan , tranflatée de latin en vers français , par
BELLES. LETTRE S. 117
Jacques de Mortieres. Lyon , Claude. No:<rry ,
1 5 2. 5 . in fol. goch. v. f. 2.607 Parthenice Catharinaria fratris BaptiftîC
Mantuani : ab Afcenfio familiariter expofita.
Pari/iis , Jehan Petit , 1 49 r . in 4. m. r. 1608 De calamitatibus temporum , feu contra
peccatorum monftra aureum Bapr. Manruani
Poema familiariter ac fuccinctè declaratum.
Parijîis , Joan. Parvus } 1490. in 4, m. r. 2609 Bapt. Mantuani aureum contra impudicè
fcribentes opufculum familiariter explicatum.
Parijiis, indufiriâ Thielmani Kerver , expenjïs
Jo. Confluenini , & Jo. Pujilli , 1499. in 4.
m. r.
1610 F. Baptilfos Mantuani Bucolica, feu adolef- centia in decem iïglogas divifa. ab Jodoco Ba- dio Afcenfio familiariter expofita. Argentines , Joannes Prus , in j$Ldibus Thiergarthen , 1 504. in 4. m. r.
2.61 1 MafFei Vegii Laudenfls Poetaz de Oratoris difeeptatio terras : folis & auri : Iiberque Phila- litis 6c veritatis : neenon de felicitate & miferia : carmen quoque Aftianactis , ôzc. Mediolmi , per Guillermum Siguerre, 1497. in fol. m. r.
1611 Livia Publii Faufti Andrelini Forolivienfis Poeta; Laureati. (Parijiïs ,) per Felicem Ba/i- gault. in 4. v. f. d. f. tr.
161 3 Oàx Francifci Philelphi. ImpreJJït hoc Opus
nS BELLES-LETTRES.
( Brixia ) Angélus Britannicus die 1111 Juin , 1497. in 4. m.r.
16 1 4 Francifci Philelphi Satyne centum j diftinctœ dccem decadibus catholicis paiiim referta? fen- tentiis : praemifsâ authoris vira ex variis ejufdem operibus ab Egidio Perrino Campano fideliter excerpca 3 marginariifque annotationibus ab eodem fuperadditis. Parijîis , Robertus & Joannes Gourmont , 1508. 18 Kal. Octobres. in 4- m. r. 1. r.
2.515 Michaelis Tarchaniorae Marulli Hymni ôc Epigrammata. Florentin , Societas Colulria 9 VI. Kal. Decembris , 1497. in 4* m< r« Première Edition.
2616 Ludovici Bigi Pictorii Ferrarienfis opufcu- lorum Chriftianorum libri très. Mutinez , per M. Dominïcum Rocoçiolam , 1498. die Vil. Augujli. in 4. m. r. Première Edition.
2 G 17 Ludovici Bigi Pictorii Ferrarienfis in cœ- lelïes proceres Hymnorum Epicapliiorumque liber, ejufdem Epigrammaton libelli duo. Ferra- ri a , Jo.Maciochus Bondenus , 1 5 1 4. in 4. m. r.
2S18 Octavii Cleophili Phanenfis Poere venuf- tiflimi libellus de cœtu Poetarum (emendanre Faufto. ) Irnprcffum pro Alexandro Alyate de
Nlediolano.
BELLES-LETTRES. ii9
Mediolano. Anno Do mini M. CCCC. XIX. (pro 1499.) die primo menjis Augufti. in 4. v. f. d. f. tri 2619 Invectiva Ccetus Feminei contra Mares y édita per magiftrum Johannem Motis } Neapo- litanum. = Remedium contra Concubinas 8c Conjuges per modum abreviationis libri Ma- theoli à Petro de Corbolio archidiacono Seno- nenfi & ejus fociis compilatum. = De Arts Rigmatizandi. in 4. goth. m. r. Le premier traité finit ainfï :
Quatuor funt qu& mulieres fumme cupiuntà A formofis amari juvenibus Volière filiis pluribus Ornari preciojis vefiibus Et dominari pr& ceteris in domibusé On lit à la fin du fécond : Quicunque funt qua perturbant Rempublicam , Jive bontitft commune.
Falfus judex in confiftorio Falfus mercator in foro Sacerdos avarus in templo Pulchra meretrix in proftibulo In aulis dominorum adulator. L'Abrégé de l'Ouvrage de Matheolus eft une Satyre très violente, & on ne peut pas plus obfcene , contre U$ femmes : on en peut juger par le partage fuivant : Omnem recipiet femina mafculum Omnemque fubdita vincet tefiiculum Quispotejl conjugis implere vafculum Nam una mulier fatigat populum%
Tome II< R
i3o BELLES-LETTRES.
Les trois Strophes fuivantes font de la même force.
z6 io Apologia Mulierum in viros probrofos Joannis Motis Neapolitani. Excujfum in Ther- mis Anthcnitùs oppidi Badenjis per Renat. Beck chem Argentinenfem. Anno 1 5 1 1. Nono Ka'. Januarii. quando pejlis pr&'erfolitam cru- dtl.tdiem Argen'orati incrudefcebat. in 4. m. r.
2<jii Opufcula Eliiîi Calentii Poeta? clariffimi : (fcilicet.) Elegiarum libri très. Epigrammaton libellus j Epiftolarum libri très. Hectoris hor- renda apparitio. de Eello Ranarum libri très. Satyra contra Poetas , &c. Romœ, per Joannem de Bejichen , 1 503. die XII. Decembris. in fol. m. r. 1. r.
2621 Jefuis Hieronymi de Vallibus Patavini : Paflîonem Domini Noftri Jefu Chrifti : Heroi- cis Carminibus ex Evangelio Joannis complexa. Parifiis , Jodocus Badïus , 1 5 10. in 4. m. r.
2-23 Jani Vitalis Panormitani , in Divos Àr- changelos Hymni. [Rom£ , 1 5 16\ ) in 8. m. r.
Imprimé sur vélin.
2^24 Pub. Francifci Modefti Ariminenfîs Vene- tiados libri XII. ôc alia Poemata. Imprejjum Atirrârt' , cura & im;enjd Sebajiiani Modejii , per Birnardinum Keneium de Fitaiibus, 1521. in fol. m. r.
2625 Zachariae Ferrerii Vicentini , Pont. Gar-
BELLE S-L ETTRES. 131
dienfis Hymni novi Ecclefiaftici. Romœ , Ludo- vicus Vicentinus & Lautitias Penijïnus , Kal- Februarii , 1 5 2 5. in 4. m. r. 1616 Actii Synceri Sannazarii de partu Virginia Jibri très. Eclogae V. Salices, ôcc. Neapoll , in JEdibus Andréa Matth&i Aquivivi Radrl .- norum Interar.natumque Du is , per Antonium Fretiam Corinaldinum. ac fiddïtcr omnia e c archetypis Actii Synceri ipfius manu fcriptïs. Anno 1 5 16. Maio Menfe. petit in fol. m. t.
IMPRIMÉ SUR VtLIN.
161-j Carmina de Vrinarum judiciis édita à ma- giftro Egidio , cum expofitione ic commento magiftri Gentilis de Fulgineo caftigatis & plu* ribus in locis emendatis per magiftrum Ave- nantium de Camerino. Lugduni , per Jacobum Myt , 1526. in 8. goth. m. r.
2628 Julii Cœfaris Scaligeri Lacrimaé (in obitum Ducis à Longavilla, qui ad Ticinum interfeclus fuit. ) Parijiis , Michael Vafcofanus , 1534. in 8, m. bl.
2629 Marci Hieronymi Vidas Cremonenfis , Alba: Epifcopi , Chriftiados libri fex. Cremona , m JEdibus Diva Margarita , Lodovicus Britan- nts , 1 53 5. in 4. m. r.
2630 Bafilii Zanchii Poemata. Romœ, apud Va- krium & Lo'Jîum frattes Doricos , 1550 } in 8. m. r.
Ri
^iBELLE S-L E T T R E S.
Poètes Latins Modernes , François de Nation,
l6$i Liber Marbodi quondam nominàtiflîmi prœfulis Rhedonenfis , ( fçilicet Hymni , tk alia Poemata) , ex recenfîone Radulphi Befiel. Rhe- donis , per Jo. Baudouyn prirnum & unicum Cilcographum & imprejjbrem ejufdem civita' tis , &c. i 5 24. in 4. goth. v. f.
16 32 Nicolai Horii Remenfis Prafe&i auxiliaris Poemata nova, in laudem noftrœ fanétas fidei Catholica? édita in VII. libros. ( Ejufdem libri XV. foluta oratione compofiti. fçilicet : ) de Gloriofa Virginis Mariai Afïiimptione liber : de Chrifti Paffione , ôçc. Lugduni _, per Jacobum Sacon j 1 507. die XXVI L Septanbris. in fol. m.bl.
263 3 Penitentiarius magiftri Joannis de Galandia. Exaratum ( Parifiis , ) per Antonium Cayllaut. in 4. goth. rel. en cart,
2<î|4 Pétri de Blarrorivo ( vernaculè Blaru ) in- ligne Nanceidos Opus de Bello Nanceiano. Imprejjum in pago divi Nicolai de Porta , per Petrum Jacobi , 1 5 1 8. in fol. fig. m. r.
z6 3 5 Guilielmi de Mara in Chimeram confli&us. opère tripertito. de qua in catholica priore Joannis Cap. II. omne quod eft in mundo : concupifcentia carnis eft : de concupifeentia
BELLES-LETTRES. 135
oculorum : «Se fuperbia vitee. ( ex Cadomenfî Gymnafio. 1 5 10. ) in 4. rel. en cart. lo^JoaniiisNovillei Jonivillani Poemata. in fol. m. r.
Très beau Manuscrit fur vélin, du XVlJîede , con- tenant 71 feuillets. Il efi: écrit en lettres rondes , à longues lignes , Se enrichi de 18 belles miniatures qui ont 8 pouces Se demi de haut fur 5 pouces 4 lignes de large. Les intitulés font en rouge , & les lettres capitales font élégamment pein- tes en or & en couleurs. On trouve au premier feuillet les armes de France Se de Lorraine , avec ces deux légendes :
Hic duo proie fide fédère nexa micant. Funiculus triplex diffici'e rumpitur.
On voit au verfo l'Auteur qui offre fon livre au Cardinal Jean de Lorraine , en lui difant:
Accipe paccato pajior dignijjime vultu, Quos offert parvas pauper amicus opes.
Ce MS. qui eft l'original , 5c très précieux , contient les pièces fuivantes : I. loannes Nouilleus loniuillanns illuftrijfimo acdignijfimo
Patri Cardinalique imprimis reuerendo loanni Lotha-
ringo falutem.
C'cft l'Epître Dédicatoire en profe mêlée de vers : a. Elogium Renati Sicilie nouijfimi Régis ho tharingor uni- que et Barrenfium moderatoris illujirijftmi : Antoniique eiufdemfilii Oala&riè , Lotharingie et Barri ducis incly- ti qui Priamo & Hetiori Troianis rite comparantur. 11 vers Hexamètres & Pentamètres. 3 . Elogium Inclytijfimi Campaniarum moderatoris , Claudii a Lotharingia , Renati Régis fecundi filii t qui Deiphobo Troiano rite comparatur.
154 BELLE S-L E T T R E S.
16 vers Hex. & Petit.
4. Elogium fanâiffimi & dignijfimi Patris Cardinalifque reuerendi Joannis a Lothar'mgia qui decenter Heleno Priami filiorum tertio comparatur.
14 vers Hex. & Pent.
5. Elogium illufirijfimi imprimis & beUicofijfimi Ludouici Vademontis Comitis : qui non indecenter Peleo & Troiano Alexandris comparatur,
1 8 vers Hex. & Pent.
6. Funèbre Elogium Renati Régis filiorum ultimi Francifci ; omnibus cum corporis tum animi dotibus prediti.
1 8 vers Hex. & Pent.
7. Super eiufdem immatura morte Threnodia in quibus vir- zutes eius gemebunde introducuntur.
71 vers Hex. & Pent.
%. Celata Lotharingie exultatio fuper habita in Luther anos vicîoria.
85 vers Hex.
9. In humani viatoris peregrinationem prologus ( profe. )
10. Ad illufiriffimum ac digniffimumP atrem Card'tnalemque imprimis référendum Ioannem a Lothar'mgia de humani •viatoris peregrinatione Joannis Nouillei Joniuillani
libri m.
Environ 1671 vers Hex.
Parmi les miniatures qui ornent ce dernier Poème , il s'en trouve une d'une invention curieufc. Le Peintre voulant per- fcnnifier la Simonie * l'a repréfentée fous la figure d'une femme placée dans une boutique , devant un bureau , & montrant à une autre femme, qui eft l' Ambition , une crofTe que celle-ci femble lui marchander. Cette boutique efl
BELLES-LETTRES 155
garnie d'un Chapeau de Cardinal, d'une Tiare à 5 couronnes, d'une Mitre , d'une Croix Papale , de trois Crofles & d'une Aumufle.
L'Auteur de ces poéfies qui n'ont jamais été imprimées , étoit de Joinville , ville de Champagne , où naquit fon Mécène, Jeant Cardinal de Lorraine. Un partage de fa Dédicace nous apprend qu'il profefîbit la Philofophie dans l'Univerfité de Paris. Gefner dans fa Bibliothèque , & Du- verdier dans fon Suppl. a la Bibliothèque de Gefner , citent de lui trois Ouvrages imprimés. L'un l'appelle Joan. Nouil- leus Jovifvillus , & l'autre Joan. NeovilUus Genvillanus.
2637 Valerandi Varanii de Geftis Joannae Vir- ginis Francae egregias bellatriris , libri IV. Pari- Jîis , Joannes de Porta , ( 1 5 16\) in 4. m. r.
2638 Dialogus linguae & ventris. Parijîis > Clau~ d'ius Jaumar. in 4. goth. rel. en cart.
2639 Stephani Doleti Galli Aurelii carminum libri IV. L>.g {uni ,153 S. in 4. v. f. d. f. tr.
2640 Francifci Valefii Gallorum Régis fara. Ste- phano Doleto autore. Lugduni , 1 5 3 9. in 4. v. f. d. f. tr.
2641 Les Faits ôc Gedes du Roi François Ier. composés ( en Latin ) par Eftienne Dolet , ( & après par lui-même tranilatés en Langue Fran- çoise. ) in 8. goth. v. m.
1641 Les Geftes de François de Valois, dans lequel Œuvre on peut connoître tout ce qui a été fait par les François depuis l'an 1 5 1 5 — 1539. composé en latin par Eftienne Dolet, 8c après par lui-même tranflaté en langue françoife.
i$6 BELLES-LETTRES,
Lyon , EJlienne Doki , 1 5 40. in S. m. bî.
264 $ Les Geftes de François de Valois. Par Eftienne Dolet. Lyon , EJlienm Do Ut , 1545. in 8. m. viol.
264+ Genethliacum Claudii Doleri , Snephani filii. liber viras communi imprimis urihs , ôc necelTarius. aurore Parre. Lugduni , apud eun- dcm Doletum , 1 5 39. in 4. v. f. d. f. rr.
1645 L'Avanr naiiTance de Claude Dolet., fils de Eftienne Doler, compofé en Latin par le père , 6c par un Tien ami , rraduite en Langue Françoife. Lyon , Eft.enne Dolet 3 1 5 3.5;. in 4. m. bî.
26-j6Nicolai Borbonii Vandoperani Lingonenfîs, Nugarum libri oclo. ab auctore recens aucti ôc recogniti. Bsjzlea, H&redes Andre& Crdta.dri , 1 540. in 8. m. r.
2647 Theodori Bezas Vezelii Poemara. Luuiïa 3 Conradus Badius , 1 5 48. in 8. v. f. d. f. rr.
2^48 Elegiarum liber de amoribus Chryfeae Se Philochryfi. ( aurhore Francifco Zabechario. ) Pari/iis 3 per Thidmannum Kervcr > 1598, in 4. m. bl.
Poe.es
B E L L E S*L E T T R E S. 157
Poètes Latins Modernes , Allemands y Flamands , &c.
a 649 Difceptario Oratorum duorum Regum Ro- mani ( Jacobi Phiniphelingi , ) fcilicet & Francï ( Roberti Gaguini , ) fuper raptu illuftriflimae Duciflct Britannica? , ( 1494. ) in 4. goth. m. bl.
2650 Varia Sebaftiani Brant carmina , tam divina quam humana. Bajîlea , opéra & impenfis Johannis Bergman de Olpe , Kl. Mails annï 6c.XCVIII,(i49S.) in 4. m. r.
26 5 1 Sebaftiani Brant ftuîtifera Navis mortalium; per Jac. Locher in Latinum traducta. Bajilece , per Jo. Bergman de Olpe , 1 497. in 4. fig. v. f. d. f. tr.
26^52 Sebaftiani Brant ftuîtifera Navis. per Jaco- bum Locher in Latinum traducta. Ba/zleœ , Joan. Bergman de Olpe , 1497. in 4. fig. v. f.
265$ Stultifera Navis per Sebâftianum Brant germanicè fcripta , atque per Jacobum Locher, cognomento Philomufum , in latinum tradudta. Bajilece ,perJo. Bergman de Olpe , 1498. in 4. fig. v. f. d. f. tr.
1 6 5 4 Sebaftiani Brant ftuîtifera Navis. Parijîis % Gaufridus de Marne f, 1 498 in 4. fig. m. r.
2,^5 5 Navis ftuîtifera àSebaft. Brant primùm xdi- ficata.^ deinde ab Jacobo Lochero latinitate doH nata & demum ab Jodoco Badio Afcenfio varig» Tom. IL S
138 BELLE S-L E T T R E S.
carminum génère illuftrata. Parijiis , in j^Ldibus Afcenfîanis , 1 5 o 5 . in 4. fig. v. f. d. f. tr. 16 5 6 Navis ftultifera à Sebaft. Brant primum aedifi- cata; deinde à Jacobo Lochero latinirare donata : ôc demum ab Jodoco Badio Afcenfio vario car- minum génère non fine eorundem familiari explanatione illuftrata. ImpreJJum , per Nie. Zampamr, Anno &c. M. CCCG. VI. ( 1 506. ) die vero XXVI. menjis Augujli. in 4. goth. fi^ m. r.
2657 La Nef des Folz du monde, compofée en Allemand par Sebaftien Brant , consécutivement d'Allemand en Latin , rédigée par maître Jac- ques Locher , revue de ornée de -plufieurs belles concordances 3c addicions par ledit Brant , Se de nouvel translatée de Latin ( en vers ) François. Paris, Jean Ph. Manflentr & Geof. de Marne/ , i^j. in fol. fig. m. bl.
2658 La Nef des Folz du monde , trad. en profe. Paris , Geof. de Marnef, 1499. in fol. fig. v. m.
26 5 9 Le grand NaufFraige des Folz qui font en la Nef d'infipience navigeans en la mer de ce monde. Paris , Denys Janot. in 4. goth. m. r.
z66o La Nef des Folles, félon les cinq fens de nature , compofés , félon l'Evangile de Monfei- gneur St. Mathieu , des cinq Vierges qui ne priment point d'huile avec eux pour mettre en leurs lampes. ( trad. du Latin de Joce Bade, par
BELLE S-L E T T R E S. i3<>
Jean Droyn. ) Paris , par petit Laurens , pour Geoffroy de Marnef. in 4. goth. fig. m. r. Imprimé sur vélin.
1661 La Nef des Folles , félonies cinq fens de nature , compofés , félon l'Evangile de Mon- feigneur St. Mathieu , des cinq Vierges qui ne prinrent point d'huile pour mettre en leurs lampes. ( trad. du Latin de Joce Bade , par Jean Droyn.) Paris , Jean Treperel , 1 501. in 4. goth. v. m.
2.661 Hexaftichon Sebaftiani Brant in memora- biles Evangeliftarum figuras. Thomas Phor- cenfîs cognomento Anfhelmi tradidk. 1502» in 4. m. r. Figures coloriées.
166$ Liber qui intitulatur Brunellus in fpeculo Stultorum. Colonit, anno 1 499. in 4. goth. fig. m. r. Première Edition.
166 4 Tra&atus de Ruina? Ecclefia? planctu. latino de idiomate Germanico rithmico feu "verfifico modo compofitus. Imprejjum Phort\e. = Ora- tiuncula quas dicenda fuit jji praefentia Régis 8c Reginae Romanorum , in Templo Spirenfî y anno 1494. dïcJunii IX in 4. goth. m. r.
%6 65 In Eduardum Leum qliorundam è fodalitate literaria Erphurdienii , Erafmici nominis ftu-
Sa
Mo BELLES-LETTRES.
dio forum Epigrammata (edente Petreio Apeiv baccho. ) Mog untia, ( Jeun. Schoyffcr , ) 1 5 10. in 4. v.m. Au bas du dernier feuillet il y a les écuflbns de SchoyfFer^
%666 Regnum Papifticum. Thoma Naogeorgo authore ( Bajileœ, Oporinus. ) 1553. = Sylvula carminum aliquot à diverfis piis &: eruditis viris conicriptorum. ( ibidem. ) 1553. = Sylva car- minum in noftri remporis corruptelas , prasfenim religionis. ( ibidem. ) in 8. m. viol.
3.667 Satyrarum libri quinque priores : Thomâ Naogeorgo aurore. Bajîlea 3 Oporinus y 1555. in o. m. r.
166$ Opas Poeticum de admirabili fallacia & afturia VulpecuL-e Reinikes. ex idiomate Germa- nico in Latinum converfum. auctoreHartmanno Schoppero. Francofurtï ad Mœnum , Petrus Fa- britius ,15 6f. in 8. fîg. v. f.
166 9 Joannis Pollii Weftphali Poeta? Iepidiffimi opufcula , piilîîma & eruditifïîma , inprimis aurem noftrae artati appofîtilîima. Tiguri , Frof- choverus. in 8. v. f. d. f. rr.
1670 Epiniciorum à populo chriftiano poft dele- tos acie Pragenfî perduelles , Deo , San&is , Ferdinando Ca^fari, cxrerifque piaz militiaeram fuperftitibus , quam fato functis bellatoribus exhibendorum , pegmata facra. = Apoca- lypfis Bohemica , feu admirabilis & prorfus
BELLES-LETTRES. 141
ftupenda vifio , belli Bohemici caufam > & exitum portendens., elegantiffima carminis he- roici concinnatione illuftrata. 1 6 20. in 4. m. r.
±671 Riehardi Bartholini , de bello Norico Auf- triados libri XII. ( edente Joachimo Vadiano Helvetico. ) Argentorad , ex jTLdïbus Mathiœ. Sch'.ircrii , 1 5 1 6. in 4. m. r.
2.671 Poemata & effigies trium fratrum Belgaram Nicolai Grudii. Hadriani Marii. Joannis Se- cundi. acceflic Lufchi Antonii Vicentini Do- mus pudicitiaî. ôc Domini Lampfonii Brug. Ty- pus vitae humana?. Lugduni Bjtavorum , Ludo- vicus Elçevirius , 1 6 1 2. in 8. m. bl.
2673 Dominici Baudii Amores , edente Petro Scriverio. Lugduni Batavorum , apud Fran- cifcos Hegerum & Hack \um , 1638. in 12. m. r.
2674 Humana: falutis Monumenta. B. Ariae Mon- tani ftudio conftructa. Antverpia , ex Proto- Typographia Régla , 1 571 . in 4. fig. m. bl.
2675 Diacofio- Martyrion. id eft ducentomm Virorum teftimonium , de veritate corporis , Se fanguinis Chrifti, in Eucharifria } ante trien- nium , adverfus Petrum Martyrem , ex pro- feflTo conferiptum. Joanne Whito Anglo au- thore. Londlni , Robertus Calus , 1553. in 4. m. r.
I4i BELLES-- LETTRE S.
Poètes Dramatiques Latins Modernes.
i6j6 Claudiani Siculi viri imprimis dodtiflîmi de Raptu Proferpinae Tragœdia prima heroica. ( 8c fecunda, utraque in tribus ac~tibus).= Maxî- miani Philofophi atque Oratoris Ediica fuavis ÔC periocunda. in fol. goth. m. r.
Edition fans chiffres , réclames ni fîgnatures , à longues lignes , au nombre de 3 1 fur les pages qui font entières. Elle eft d'environ l'an 1473 , exécutée avec les caractères de Nicolas Ketelaer & Gérard deLeemp, Imprimeurs d'Utrechc en cette année. On trouve après les deux Tragédies une Epita- phe en 1 1 vers de Ladi/Ias , Roi de Hongrie , & à la fuite du fécond traité les Epitaphes du Pape Nie. V. en 11 vers la- tins, par Mapheus Vegius , du Pape Eugène IV. en 1 8 vers , de Laurent-Valh , en 4 vers, à' Ovide aufli en 4 vers , & l'épigramme fuivante, par laquelle ce Volume finit :
Epigrama ridiculum. Deuorat agricolarex. regem tyro.fedillum Vfurator edit. comedit fedpresbiter ijîum Vresbiteru meretrix. meretrice leno remordet Lenortem caupo. fedeauponem parajitus Jilu fanipedes. fymiafenipedes. Explicit
2677 Bartholomei Zamberti Veneti Comœdia quam lapidiflima , Dolotechne. Argentorati\, ex
. adibus Schuretianis , 1 «5 1 1 . in 4. m. r.
2678 Joannis Reuchlin Phorcenfis feenica Pro- gymnafmata : hoc eft : Ludicra preexercita- menta ( ex recenfione Joannis Richartzhufen. )
BELLE S-L E T T R E S. 145
Bafik&> Jo. Bergman de Olpe t 1498. in 4,
m. r.
Cette Comédie de Reuchlin efl la première qui ait été faite pour l'inftruétion de la jeunefTe Allemande, comme on peut le voir par le paflage fuivant , extrait de la Dédicace de Jean Bergman de Olpe , Archidiacre de Grandval , Se Imprimeur à lîafle ; elle eft adreflee à Jean Camerarius de Dalebourg , Evêque & Prince de Worms :
His tuis virtutibus nofter Jo. Reuchlin Phorcenjis
provocatus , comœdiam lepidijfimam pro ufu Germanicx juventutis a fe lucubratam coram tua pientijfima paterni- tate omni fcœnico luio fervato , primum recitari fecit ' ut judex ejfes nova. & numquam a Germano attentats^ compojitionis. audijîi : probafii : pueros recitantes auro annulifque donafii : ut eos : ceterofque bonos adolefcentes ad ferventius litterarum ftudium accenderes & inflam- mares : &c.
2679 Joannis Reuchlin Phorcenfis Sergius , vel Capitis Caput , Comœdia ( in tribus actibus ) , cum commentario Georgii Simler. Phorce in adibus Thomcs Anshelmi j 1 5 08. in 4. m. r.
2680 Nicolai Bartholomaei Lochienfis Chriftus Xy- lonicus,( Tragœdia in quatuor adlibus. ) Pari-
Jils , Simon CoLinaus. in 8. v. f.
2 6 8 1 Incendia , feu Pyrgopolinices , Tragcedia re- cens nata , nephanda quorundam Papiitici Gre- gis exponens facinora 3 Thomâ Naogeorgo au- , thore. Wittebergœ , 1 541. in 8. m. r.
2682 lgnoramus. Comœdia coram Rege Jacobo
i44 BELLES-LETTRES.
ôc totius Angliae magnatibns per Academicos
Cantabrigienfes habita, au&ore Mro. Ruggle.
Londinï , 1 6 5 o. in n. m. r. a 6 S' 3 Adraftus , tragédie latine en cinq adtes,
avec un épilogue en vers françois, adrelTé à
Louis XIV. in 8. m. r.
Manuscrit fur papier 3 du XVII fiecle , très bien écrit , contenant 68 feuillets.
2684 Le Triomphe de JefusChrift , Comédie apocalyptique ( en 5 actes , ) traduite du latin de Jean FoxuSj Anglois, en iithme françoife, 6c augmentée d un petit difeours de la maladie de la Méfie, par Jacq. Bienvenu. Genève , Bonmfoyy 1 562. in 4. v.m. Pièce très rare.
Voyez au fujet de cette Comédie la Bibliothèque du Théâtre François, Tom. III. pag. 1 3 6. & fuiv.
26S5 Tragédie (en 5 actes, envers) deTimothée Chreftien , lequel a été brûlé iniquement par le commandement du Pape , pour ce qu'il foute- noit l'Evangile de Jefus-Chrilt. traduit de latin en françois. Lyon , Saugrain , 1 563. in 8. m. r. Cette PiECt est très rare.
2 68 6 L'Hiftoire de Jofeph , extraite delà fainte Bible , ôc réduite en forme de Comédie ( en 5 adirés , en profe , ) traduite du latin de Ma- crupedius, par Antoine Tiron. Anvers , Waes- beighe , 1 564. = L'Hiftoire de l'Enfant pro- digue k
BELLES. LETTRE S. 145
dieue, réduite en forme de comédie (en un acte, en profe,) traduite de latin en françois, par An- toine Tiron. Anvers , Waesberghe , 1 5 64. in 8. v. f. d f. tr.
1 6 87 La Tragédie de Jephté ( en un acte , ) traduite du latin de George Buchanan, (en vers françois,) par Claude de Vefel. Paris , Rob> EJîienne , 1 $66. in 8. m. r.
Poètes Macaroniquès.
16%% Recueil de différentes Pièces imprimées en un corps de volume. l'Auteur eft Georgio Aglio- ne d'Aft. in 8. goth. m. bleu4 Ce Volume contient :
I * Macharronea contra macharroneam Bajfani , ad fpe&abi* lem D. Balthafarem Lupum afien. fludentem papie.
x. Comedia de Lkomo et de foy cinque fentimenti.
3. Far fa de Zohan Zauatino et de Biatrix foa mogliere. et del Prête afcofo foto el grometto.
4. Farfa de Gina et de Relucha doe matrone repolite. qualè voliano reprender le Zovene.
5. Farfa de la dona chi fe credir kavere una roba de veluto dal Fran^ofo alogiato in cafa foa.
6. Farfa de Nicolao Splranga Caligario el quale credendô hauer prejlata la foa vefie trouo per fententia che era, donata.
7. Farfa de Peron et Cheyrina iugalli chi littigoreno per un petto.
S. Farfa del lanternera chiacconcio la lanternaet elfcmmete
de doe Done Vegie. y, Farfa de Nicora et de Sibrina foa fpofa chifece elfiglioU
in cauo delmeife.
Tome IL T
i46 BELLES-LETTRES.
10. Farfa del Bracho et del Mi'aneifo inamorato in Afl.
1 1. Farfa del Fran^ofo alogïato a lof aria del lombardo. a tre perfonagii ...
II. Confeglo infavore de doe forelle fpofe contra el fornaro de primello nominato Meyny. Sujet de la Pièce :
Duabus fororibus nuptis duobus fratrlbus dum coquerent panem circa horam noctis. promittit fornarius très cava- lotos quos ex tune exburfauit in terris fub domo furni dummodo faciani fe fupponi a maritis eo prefente & vidente.
Evocatis maritis. quilibet eorumfuam afeendit. at fornarius quinunquam credidiffet hoc eventurum cœpit dicere eif- dem quod forte fingebant fed nonpro veritate coibant. una mulierum refpondit , infpice. Fornarius af'umpta lucerna
infpexit alteros ex conjugibus quos vidit habere cV
dolens de promifione arreptis tribus cavalotis difcejjlt. tandem conventus in judicio hac exceptione fe turbatur feilicet q licet alteri conjagum veritate coirtnt ut vider at, Nefcit t tamen an alceri hoc facerent. Replicatur quod foterat videre et eos fi voluijfet. tandem de caufa N. Jo. Georgius AUonus confultus Refpondit infriptis ut infra fequitur. et ita judicatum fuit in loco pmeli , comitatus coconati.
1 3 . Frctula de le donne.
14. Cantione doe per li frati de fanclo augufiino contra li difeiplinati de Afl.
I j. Uno Benedicite dominas & uno reficiat,
16. Les Œuvres de l'Adeur en langue françoife. & première- ment le recoeil que les citoyens d'Ail firent à leur Duc d'Orléans à fa joyeufe entrée quand il defeendit en Italie pour 1'emprinie de. Nazies, auquel ils préfenterenc ung grant géant accompagné de quatre cent hommes fauvages .
BELLES-LETTRES. 147
tous armés de feuilles pour le fervir à ladite emprinfe. 17. Le Voyage & Conqueftc de Charles huitième roy de francc
fur le royaume deNapIes. & fa victoire deFournouë.
Ce Volume qui eft très fîngulier & fort rare , a pu être imprimé vers 1496. Charles VIIL fît fon entrée à Naples le il Février 1495- , & la bataille de Fôrnou'ë s'eft donnée le 6 Juillet de la même année. La première pièce eft en vers latins macaroniques ; les autres en vers lombards ou pié- montois ; dans quelques-unes des farces il y a des perfonnages qui parlent françois. Les deux dernières pièces font toutes en françois.
Il manque dans ce Volume les deux premiers feuillets , 8c les deux feuillets de la fîgnature t. fol. IV. & V. qui contien- nent la fin de la pièce intitulée . Confeglo in fauore de doc forelle, la pièce entière de Frotula de ledone, & le commen- mencement de celle intitulée : Cantione doe per li frati de fanBo auguflino,
2689 Macaronea. Meiîini Cocai (Th. Folengo) Poetae Mantuani Macaronices libri XVII. Vt- nedis , per C&farem Arrivabenum 3 1 5 20. == Antonius Arena Solerienfis provincialis ad lu os compagniones ftudiantes \ qui funt de perfona friantes , baflas danfas in garanti ftilo compo- rtas, cum guerra romana , caufa folatii mandat. 1 5 29. in 8.goth. v. f.
2690 Opus Merlini Cocaii ( Th. Folengo) Poerœ Mantuani Macaronicorum , totum in priftinam formam per me Magiftrum Acquarium Lodo- lam optime redadtum. Tufculani , apud Lucum Benacenfem.AlexanderPagan'nuS} 1 5 2 1. in 1 2.
m. bl.
Ti
i4« BELLES-LETTRES. z6oi Merlini Cocalii ( Th. Folengo ) Poemata»
Vendus , H&redes Pet. Kavani , 1554. in iz.
fig.m. bl.
16 y z Hiftoire Maccaronique de Merlin Coccaie , Prototype de Rabelais : avec l'horrible bataille des mouches &c des fourmis. ( traduit du latin de Th. Folengo ) en françois. Paris , 1734. 6 vol. in iz. m. r.
Imprimé sur vélin.
Il manque la féconde partie du tome premier.
2693 Antonius de Arena (de la Sable ) provin-
cialis de Bragardillima villa de Soleris ad fuos o
compagnones ftudiantes , qui funt de perfona friantes , baiTas danfas in galanti ftilo bifogna- tas, cum guerra romana 9 mandat, in 8. goth. m. verd.
Z694 Antonius de Arena, &c, Paris , Jehan Bonfons , in 8. goth. m. r.
1695 Antonius de Arena , Sec. Lyon , Claude Nourry , dit le Prince , 1 5 zo. in 8. m. r.
z6$6 Antonius Arena Provincialis de Bragardilli- ma villa de Soleriis , ad fuos compagnones ftudiantes , qui funt de perfona friantes , baiTas danfas in gallanti ftilo bifognatas : & epiftola ad fallotifîimam garfam pro paiTaiido lo tem- pu$ alegramentum mandat. Poitiers , Jacques Bouchet , 1 5 46 , in 8. goth. v, f. d. f. tr.
BELLES-LETTRES. i49
i<?5>7 Mevgra entrepriza Catoliqui Imperatoris. quando de anno domini mille ccccc xxxvi veniebat per provenfam bene coroflatus impof- tamprendere franfam, cum villis de Provenfa," propter grolTas &: menutas gentes rejohire , pet A. Arenam ( de la Sable ) baftifaufata. Gallus régnât , Gallus regnavic 3 Gallus regnabit. Avenïom millo CCCCC XX XV II, in 8. goth. m. r.
On voit fur le frontifpice une gravure en bois, qui répré- fente un Coq couronné, au milieu de trois fleurs de lis j d'un côté il y a :
Gallus cantat. de l'autre : Gallus caniabat
Gallus càtauit Gallus cantabit
& au defîbus on voit la moitié de la figure de l'Aigle impé- riale ; cette figure fait allufion à la perte de la plus grande partie de l'Armée que Charles V avoit amenée en Provence; On lit à la fuite ces quatre vers :
Tu quîcîiqi voles nofira truffare bifognam
Corrige follïfias grojfe maraude tuas A
Et tib'i fi placeo franfam laudajfe per orbem Bon compagnonus et mon amicus eris.
Ce frontifpice & les pièces préliminaires occupent 8 feuillets. Le texte commence ainfi ;
Sotam entrepri^am getilhominis vtriufque iuris lanfacane-^ tor imperelatoris &c.
A la fin du Poème on lit :
Scribatum ejlando cum galhardis payfanis per bofcos motagnas forefios de prouefa de Anno mille, ccccc.
i5o BELLES-LETTRES.
xxxvj. quado imperayrus defpagna et tota fua gedar maria pro fauta de panibus per vignas roygabat rajinos et poft veniekant fort bette acambram fine crejieris et candeletis dapoticaris in villa de aquis.
On trouve enfuite 13 feuillets , dont le premiet eft intitulé:
Senfuyuent les cites villes et chateaulx grades & petites ha- bitées & non habitées 3 &c. lefquels lempereur voulait prêdre , &c.
On lit au bas du derniet feuillet :
finis. Imprime auinione millo ccccc xxxvii.
Cette Edition eft l'originale, & fort rare. Ce petit Poème eft une Satyre très piquante contre l'Empereur Charles V.
z6<)§ Meygra entrepriza Catoliqui Imperatoris. per Ane. Arenam ( de la Sable.) Avenioney 1537. in 8. go th. m. r.
Cette Edition eft abfolumer.t la même que la précé- dente, à l'exception de la moitié de la figure de l'Aigle Impériale , qui ne s'y trouve pas. Il faut que cette figure ait été ajoutée ou retranchée pendant que l'Edition étoit sous pre/Te.
1699 Guarini Capelli Sariïnatis Macharonea in Cabrinum Gagamagogae regem compoiica, multum delectabilis ad legendum. Arimlni , per Hieronymum Soncinum , 1526", die XVI Decembris. in 8. m. bl.
BELLES-LETTRES. 151
POÉSIE. FRANC OISE.
\j ette Claffe eft une des plus complètes & des plus incéreffantes de la Bibliothèque de feu M. le Duc de la Valliere. Les premiers fîecles fur-rout